12 kamer, 29 punktów ciała, 50 Hz: jak FIFA mierzy spalonego

FIFA opublikowała opis systemu po mundialu w Katarze. To najlepszy dostępny wgląd w to, jak działa dzisiejsze sędziowanie wideo. Dwanaście dedykowanych kamer zamontowano pod dachem stadionu. Śledzą piłkę oraz do 29 punktów danych każdego zawodnika, 50 razy na sekundę, i wyliczają jego dokładne położenie na boisku.

Te 29 punktów obejmuje wszystkie kończyny i skrajne części ciała istotne przy orzekaniu spalonego. To odpowiedź na problem, który FIFA sama kiedyś opisała: badania pokazały, że ludzcy operatorzy mają zwyczaj wybierać różne części ciała do poprowadzenia linii spalonego, co daje różne wyniki dla tej samej sytuacji.

Piłka jako czujnik

Drugim elementem jest piłka. Al Rihla, oficjalna piłka mundialu, miała w środku czujnik IMU (inertial measurement unit), który przekazywał dane do sali operacyjnej wideo 500 razy na sekundę. Ten strumień pozwala precyzyjnie ustalić moment kopnięcia, historycznie jedno z najtrudniejszych zadań przy spalonym.

System łączy dane o kończynach i o piłce, po czym stosuje sztuczną inteligencję, by wysłać automatyczne ostrzeżenie do arbitrów wideo, gdy piłkę przyjmie zawodnik, który w chwili podania był na spalonym. Arbitrzy wideo nie przyjmują tego bezkrytycznie: sprawdzają automatycznie wybrany moment kopnięcia i automatycznie wyznaczoną linię. Dopiero potem informują sędziego na boisku. Stąd „półautomatyczny” w nazwie.

Trzecia warstwa: animacja

Po zatwierdzeniu decyzji dokładnie te same punkty danych, na których oparto rozstrzygnięcie, są zamieniane w animację 3D. Trafia ona na telebimy stadionowe i do partnerów nadawczych FIFA. Kibic widzi uzasadnienie, a nie tylko werdykt. Sama animacja pokazuje zawsze najlepszą perspektywę dla danej sytuacji.

System przetestowano między innymi na Pucharze Arabskim 2021 i Klubowych Mistrzostwach Świata 2021. Dane zebrane w testach online i offline analizowało MIT Sports Lab, technologię śledzenia kończyn walidował TRACK z Victoria University, a wnioski o takich systemach wielokamerowych dostarcza zespół badawczy z ETH Zurich.

Wiemy, że sprawdzanie spalonego czasem trwa zbyt długo, zwłaszcza gdy sytuacja jest bardzo ciasna — mówił Pierluigi Collina, przewodniczący Komisji Sędziowskiej FIFA.

Za systemem stoi zespół, który FIFA wskazuje wprost. Technologię zapowiadali wspólnie Pierluigi Collina, przewodniczący Komisji Sędziowskiej FIFA, oraz Johannes Holzmüller, dyrektor FIFA ds. technologii i innowacji w piłce nożnej. Holzmüller opisuje układ jako generujący na podstawie sztucznej inteligencji ostrzeżenia o spalonym w czasie rzeczywistym, a arbitrów wideo nazywa kontrolą jakości tych wyników. Dlatego FIFA nadal mówi o systemie półautomatycznym, nie automatycznym.

Jest jeszcze jeden fakt, który bywa pomijany: wyłącznym właścicielem danych śledzenia i danych z piłki jest FIFA. To nie szczegół techniczny, lecz element modelu biznesowego całej operacji.