Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Infekcje odpowiadają za 2,3 mln nowotworów. Na czele H. pylori i HPV

W 2024 roku infekcje wywołały na świecie około 2,3 mln nowych przypadków raka, czyli 12 proc. wszystkich nowych rozpoznań. Badanie ukazało się w poniedziałek w The Lancet Oncology; pracami kierowali naukowcy z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), działającej przy Światowej Organizacji Zdrowia.

ZdrowieNewsRenata PawlakOpublikowano: 29 września 20267 min czytaniaŹródła 4
Infekcje odpowiadają za 2,3 mln nowotworów. Na czele H. pylori i HPV

W 2024 roku infekcje wywołały na świecie około 2,3 mln nowych przypadków raka, czyli 12 proc. wszystkich nowych rozpoznań. Pracami kierowali naukowcy z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), działającej przy Światowej Organizacji Zdrowia. Badanie ukazało się w The Lancet Oncology, a 29 września poinformowało o nim CBC News.

Największy udział miała bakteria Helicobacter pylori: 760 000 przypadków, głównie w Azji Wschodniej, gdzie zwiększa ryzyko raka żołądka. Drugie miejsce zajął wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), który odpowiada za blisko 750 000 przypadków na świecie, z wysokimi wskaźnikami w Afryce Subsaharyjskiej. HPV powoduje 100 proc. przypadków raka szyjki macicy. Wiąże się go też z rakiem odbytu, sromu, pochwy, prącia oraz niektórymi nowotworami głowy i szyi. Wirusy zapalenia wątroby typu B i C odpowiadały za znaczną liczbę przypadków raka wątroby.

Na liście pojawia się szesnaście kolejnych nowotworów

Po raz pierwszy naukowcy powiązali z infekcjami więcej nowotworów, rozszerzając listę o 16 kolejnych. Gary Clifford, epidemiolog nowotworów i współautor badania z Lyonu we Francji, mówi, że baza dowodów się powiększyła. „W tym czasie zidentyfikowano nowe czynniki zakaźne jako wywołujące raka, a w przypadku tych znanych już wcześniej wzrosły dowody na liczbę różnych nowotworów, które mogą powodować” - powiedział, cytowany przez CBC News.

Wśród dodatków znalazły się HIV i jego związek z rakiem szyjki macicy oraz poliomawirus komórek Merkla, bardzo rzadki wirus, który może prowadzić do agresywnej postaci raka skóry. Największa zmiana w liczbach dotyczy wirusa Epsteina-Barr (EBV). Powiązano go z około 260 000 przypadków w 2024 roku. Może wywoływać raka nosogardzieli, niektóre nowotwory żołądka i chłoniaka Hodgkina. „To spore obciążenie nowotworami wywołanymi przez wirusa Epsteina-Barr, którego wcześniej nie liczyliśmy, a teraz jest rozpoznane” - powiedział Clifford.

EBV jest też istotnym czynnikiem ryzyka stwardnienia rozsianego. W przeciwieństwie do części innych infekcji z badania nie ma na niego szczepionek ani leczenia antybiotykami. „Skoro widzimy, że wirus Epsteina-Barr wywołuje te wszystkie choroby przewlekłe, staje się celem, na którym ludzie muszą się skupić w profilaktyce” - powiedział Clifford.

Duże różnice regionalne, a w Kanadzie udział znacznie mniejszy

Globalny raport pokazuje ogromne różnice regionalne, które według badaczy wynikają głównie z historycznych dysproporcji. Kraje wysokiego dochodu przez ostatnie dekady budowały programy badań przesiewowych i szczepień. Wypadają znacznie lepiej niż kraje o niższych i średnich zasobach, gdzie dostęp do profilaktyki i leczenia jest ograniczony. „Naprawdę mamy jeszcze dużo pracy przy wdrażaniu rzeczy, o których wiemy, że działają, i wiemy o nich od dawna, ale nie dotarły one do wszystkich populacji na świecie” - powiedział Clifford.

W Ameryce Północnej obciążenie nowotworami wywołanymi infekcjami jest znacznie niższe, ale H. pylori i HPV pozostają najczęstszymi źródłami. W Kanadzie badanie z 2019 roku oszacowało odsetek nowotworów przypisywanych infekcjom na 4 proc. Kanadyjskim zespołem kierowała Karena Volesky, epidemiolog z Montrealu, wówczas na McGill University. „To mówi nam, jak ważna jest każda z tych 12 infekcji” - powiedziała Volesky o nowych globalnych liczbach.

Metoda ma tu znaczenie. Aby uzyskać szacunek, zespół IARC najpierw sprawdził, które infekcje wywołują raka. Potem obliczył, jaka część tych nowotworów wiąże się z konkretnymi infekcjami. Te obliczenia nałożył na globalne bazy danych o nowych przypadkach raka. To szacunek oparty na modelowaniu, a nie liczenie pojedynczych rozpoznań.

41 milisekund różnicy między wdechem a wydechem

Ten sam tydzień przyniósł znacznie mniejsze odkrycie, dotyczące oddychania. Neurobiolodzy z Northwestern University ustalili, że czas reakcji podczas wydechu jest średnio o 41 milisekund krótszy niż podczas wdechu, czyli o 1/25 sekundy. Czas reakcji w pauzach między oddechami jest również krótszy niż przy wdechu, o 21 milisekund. Badanie „Response speed is modulated by respiratory phase” opublikowało 29 września wydawnictwo Cell Press w czasopiśmie iScience, jak podało biuro prasowe Northwestern.

To pierwszy eksperyment mierzący czas reakcji we wszystkich fazach oddychania, łącznie z pauzami między oddechami. Starszym autorem jest Ken Paller, profesor psychologii im. Jamesa Padilli na Northwestern. Pierwszą autorką jest neurobiolożka Erika M. Yamazaki, dawniej członkini laboratorium Pallera, która po doktoracie nadal współpracuje przy badaniach. 35 dorosłych w wieku od 18 do 33 lat wykonało zadanie czujności psychomotorycznej. Naciskali spację jak najszybciej, gdy czerwony kwadrat zmieniał się na żółty, a pod nozdrzami mieli urządzenie mierzące przepływ powietrza. Każdy uczestnik wykonał zadanie dwa razy: przed drzemką lub ośmiogodzinnym snem w laboratorium i po nim.

„Dzięki zadaniu, które jest namacalne i łatwe do zrozumienia, pokazaliśmy związek między oddychaniem a poznaniem. Mam nadzieję, że znajdą dla niego zastosowanie ludzie z różnych dziedzin” - powiedziała Yamazaki. „Badania nad związkiem mózgu i ciała to wciąż młoda dziedzina, co czyni te wyniki jeszcze bardziej ekscytującymi.”

Paller ostrożnie mówi o mechanizmie. „To badanie dokumentuje ważny związek między oddychaniem a systemami mózgu odpowiadającymi na zdarzenia w otoczeniu” - powiedział. „Nie wiemy jeszcze dokładnie, jak są powiązane, ale podejrzewamy wydajność neurofizjologiczną, bo inne badania pokazały, że różne oscylacje mózgu synchronizują się z rytmem oddychania.” Laboratorium Pallera prowadzi teraz powiązane badania finansowane przez National Institutes of Health, którymi kieruje Yamazaki. Dotyczą one bezdechu sennego, problemu często zbyt rzadko diagnozowanego.

Wstyd przed AI w nauce i aplikacja do nauki za 2 999 dolarów

Po stronie narzędzi Nieman Journalism Lab poinformował 28 września o badaniu, jak badacze komunikacji faktycznie korzystają z generatywnej AI. Naukowcy z National Yang Ming Chiao Tung University na Tajwanie, University of Amsterdam i Utrecht University przepytali ponad 1 100 badaczy z 77 krajów. Przeprowadzili też cztery dyskusje fokusowe, a wyniki opublikowali w Information, Communication and Society.

Blisko 70 proc. respondentów używało już generatywnej AI przy co najmniej jednym zadaniu badawczym. Większość uznała jednak korzystanie z AI za niestosowne w większości zadań badawczych. Nieco ponad połowa wskazała, że używanie AI do pisania tekstów (55 proc.) i generowania kodu (50,4 proc.) jest właściwe. Autorzy opisują „paradoks transparentności”: badacze mogą czuć etyczny obowiązek ujawnienia pomocy AI, a jednocześnie obawiać się, że ujawnienie sprawi, iż ich praca będzie wyglądać mniej wiarygodnie. Badanie nazywa to napięcie „wstydem przed AI”. Autorzy zalecają kulturę „przychylną ujawnianiu”, w której czasopisma wymagają od badaczy podania etapów, na których korzystali z generatywnej AI. „Samo zakazywanie korzystania z genAI albo udawanie, że się go nie używa, nie jest ani trwałe, ani konstruktywne” - piszą autorzy.

Nie każda pozycja z tego tygodnia to badanie. Ogłoszenie na giełdzie projektów pobocznych SideProjectors, opublikowane 29 września i tego samego dnia zaktualizowane, oferuje Studlark za 2 999 dolarów, z możliwością negocjacji. Studlark to pełnopakietowa aplikacja SaaS do nauki oparta na AI, z prywatnymi pokojami do nauki, wiadomościami między znajomymi, czatem grupowym i asystentem AI na żądanie. Ogłoszenie mówi, że sprzedaż obejmuje pełny kod źródłowy, przeniesienie repozytorium GitHub, migracje SQL i bazy danych, plik .env.example, plik SUPABASE-SETUP.txt, dokumentację konfiguracji i siedem dni wsparcia e-mail przy konfiguracji. Wyraźnie wyklucza projekt Supabase sprzedającego, pliki .env i klucze API. Kupujący musieliby sami utworzyć projekt Supabase, uruchomić migracje, dodać własne dane dostępowe do AI, wdrożyć aplikację, podłączyć operatora płatności i dodać produkcyjne strony z regulaminem i polityką prywatności.

Dwie pozycje z tego tygodnia wskazują w tym samym kierunku. Patogeny odpowiadające za dużą część światowego obciążenia nowotworami są znane, a w kilku przypadkach można im zapobiec. Narzędzia, których badacze używają do ich badania, wciąż budzą spory. Szacunek z pracy IARC jest nagłówkową liczbą, ale jego praktyczne znaczenie tkwi w opisanej luce regionalnej i w wirusach takich jak EBV, na które nie ma jeszcze szczepionki ani leczenia.

Komentarze 0

Źródła

4
  1. 011 in 8 cancer cases worldwide are caused by infections, study findsEN
  2. 02Ready, set, exhale: Study links respiration and cognitionEN
  3. 03A lack of professional AI guidelines leads to feelings of "AI shame," a new study findsEN
  4. 04Studlark — AI-Powered Group Study SaaSEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Renata Pawlak

Renata Pawlak

Nauka i zdrowie

Renata Pawlak zajmuje się w FLASH24 nauką i zdrowiem, opierając teksty na publikacjach recenzowanych, komunikatach instytucji i danych źródłowych, a nie na doniesieniach bez pokrycia. Przy każdej liczbie sprawdza metodologię badania, wielkość próby i jednostki, a wyniki porównuje z wcześniejszymi pracami na ten sam temat. Czeka na comiesięczne raporty GUS i NFZ, rozmawia z lekarzami oraz fizykami, a przed publikacją pyta autorów o ograniczenia ich wniosków. Prywatnie interesuje się fizyką materiałów i obserwuje niebo przez własny teleskop, co pomaga jej czytać prace z dziedzin ścisłych. Nie publikuje niczego, czego nie może potwierdzić w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.