Nowotwory od zakażeń: 2 300 000 przypadków. Badania nad czujnikami zmieniają obraz danych zdrowotnych
Zakażenia odpowiadały za około 2 300 000 nowych przypadków nowotworów na świecie w 2024 roku, czyli mniej więcej jeden na osiem nowych diagnoz. Tak wynika z badania opublikowanego 29 września w "The Lancet Oncology". Pracę wykonali naukowcy z agencji ds. nowotworów przy Światowej Organizacji Zdrowia.

Liczbę tę podała Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem. To punkt wyjścia do tygodnia, w którym kolejne prace o zdrowiu cyfrowym komplikowały prostą opowieść, że więcej danych zawsze oznacza lepsze wyniki. Tego samego dnia Northwestern University opublikował artykuł w "iScience". Pokazał w nim, że faza oddechu zmienia tempo reakcji człowieka na bodziec wzrokowy.
Badanie z Northwestern, datowane na 29 września, wykazało, że ludzie reagowali szybciej przy wydechu niż przy wdechu. Średnia różnica wynosiła 41 milisekund, czyli mniej więcej jedną dwudziestą piątą sekundy. Reakcje w pauzach między oddechami były również szybsze niż przy wdechu, o 21 milisekund. To pierwszy eksperyment, w którym zmierzono szybkość reakcji we wszystkich fazach oddychania, łącznie z tymi pauzami.
Co właściwie policzyło badanie nad nowotworami
Zespół IARC, działający w strukturach Światowej Organizacji Zdrowia, oszacował, że zakażenia odpowiadały za 2 300 000 nowych przypadków nowotworów w 2024 roku. To 12 procent wszystkich zachorowań na świecie, podaje CBC News. Najpierw badacze ustalili, które zakażenia są znane jako przyczyny nowotworów. Następnie obliczyli, jaka część tych nowotworów może być powiązana z konkretnymi czynnikami. Te udziały zastosowali do globalnych baz danych o nowych zachorowaniach.
Helicobacter pylori, bakteria zwiększająca ryzyko raka żołądka, odpowiadała za 760 000 przypadków, głównie w Azji Wschodniej. Na drugim miejscu znalazł się wirus brodawczaka ludzkiego, HPV, z blisko 750 000 przypadkami na świecie i wysokimi wskaźnikami w Afryce Subsaharyjskiej. HPV odpowiada za 100 procent przypadków raka szyjki macicy. Wywołuje też nowotwory odbytu, sromu, pochwy, prącia oraz niektóre nowotwory głowy i szyi.
Wirusy zapalenia wątroby typu B i C powiązano ze znaczącą liczbą nowotworów wątroby. Po raz pierwszy badacze rozszerzyli listę o 16 dodatkowych nowotworów. Dopisali HIV jako przyczynę raka szyjki macicy. Dodali też poliomawirusa komórek Merkla, rzadki wirus powiązany z agresywnym rakiem skóry.
"W tym czasie zidentyfikowano nowe czynniki zakaźne jako wywołujące nowotwory, a nawet w przypadku czynników, które znaliśmy wcześniej, przybyło dowodów na liczbę różnych nowotworów, które mogą powodować" - powiedział Gary Clifford, epidemiolog nowotworów i współautor badania, cytowany przez CBC News.
Wirusa Epsteina-Barr nie uwzględniano w poprzednich szacunkach. W 2024 roku powiązano z nim około 260 000 przypadków, w tym raka nosogardzieli, niektóre nowotwory żołądka i chłoniaka Hodgkina. Ten sam wirus jest ważnym czynnikiem ryzyka stwardnienia rozsianego. W przeciwieństwie do HPV i wirusów zapalenia wątroby nie ma na niego szczepionki ani leczenia antybiotykiem.
Obraz zdominowała geografia. Kraje wysokodochodowe przez ostatnie dziesięciolecia budowały programy przesiewowe i szczepień. Radzą sobie lepiej niż kraje o niższych i średnich zasobach, gdzie dostęp do profilaktyki i leczenia jest ograniczony, wynika z badania. W Ameryce Północnej obciążenie jest znacznie mniejsze, ale H. pylori i HPV pozostają najczęstszymi źródłami. W Kanadzie badanie z 2019 roku oszacowało udział nowotworów przypisywanych zakażeniom na cztery procent, podaje CBC News.
Oddech, czas reakcji i granice wyniku z laboratorium
Eksperyment z Northwestern stoi na przeciwnym biegunie niż globalne szacunki dotyczące nowotworów. Wzięło w nim udział 35 dorosłych w wieku od 18 do 33 lat. Uczestnicy siedzieli przed komputerem z urządzeniem pod nozdrzami, które mierzyło przepływ powietrza, i naciskali spację jak najszybciej, gdy czerwony kwadrat zmieniał się na żółty. Zadanie wykonali dwa razy: raz przed drzemką albo ośmiogodzinnym snem w laboratorium, raz po nim.
Ken Paller, starszy autor badania i profesor psychologii na Northwestern, powiedział, że mechanizm nie jest jeszcze znany. "Nie wiemy dokładnie, jak są ze sobą powiązane, ale podejrzewamy wydajność neurofizjologiczną, bo inne badania pokazały, że różne oscylacje mózgu synchronizują się z rytmem oddechu" - powiedział w komunikacie uczelni.
Pierwsza autorka Erika M. Yamazaki, dawniej członkini laboratorium Pallera, przedstawiła wynik jako pomost między dwiema dziedzinami, które rzadko siadają do jednego stołu. "Badanie związku mózgu i ciała to wciąż młoda dziedzina, co czyni te wyniki tym bardziej ekscytującymi" - powiedziała.
Laboratorium prowadzi teraz powiązane prace finansowane przez National Institutes of Health, którymi kieruje Yamazaki. Skupiają się na bezdechu sennym, schorzeniu, które komunikat opisuje jako często zbyt rzadko diagnozowane i niewłaściwie leczone. Badacze liczą, że nieinwazyjne metody poprawy snu, nazywane czasem inżynierią snu, mogą ograniczyć część skutków złego snu.
Kto czyta to jako historię o czujnikach, powinien zwrócić uwagę na zastrzeżenia. 41 milisekund to średnia z 35 młodych dorosłych w kontrolowanym zadaniu. To nie obietnica, że konsumenckie urządzenie zmierzy twój oddech i wyostrzy refleks. Badanie mierzyło przepływ powietrza urządzeniem laboratoryjnym, nie opaską na rękę.
Wstyd związany z AI i luka w wytycznych
Wytyczne, a właściwie ich brak, to wątek przewijający się przez trzecie badanie opublikowane w tym tygodniu. Nieman Journalism Lab poinformował 28 września o pracy w "Information, Communication and Society". Artykuł nosi tytuł "Guidance over guidelines? Unpacking the uses and concerns of generative AI in communication science".
Badacze z National Yang Ming Chiao Tung University na Tajwanie, Uniwersytetu Amsterdamskiego i Uniwersytetu w Utrechcie przepytali 1 138 naukowców zajmujących się komunikacją z 77 krajów. Zorganizowali też cztery grupy fokusowe. Blisko 70 procent respondentów używało już generatywnej AI do co najmniej jednego zadania badawczego. Mimo to większość uznała korzystanie z AI za niestosowne przy większości zadań badawczych. Nieco ponad połowa, 55 procent, uznała za stosowne używanie AI do pisania tekstów, a 50,4 procent do generowania kodu.
Autorzy twierdzą, że brak instytucjonalnych wytycznych zmusza naukowców do wymyślania własnych standardów. To rodzi stygmatyzację. Ujawnienie korzystania z AI może wzbudzić wątpliwości co do wiarygodności, a milczenie może spowolnić karierę. Badanie nazywa to napięcie paradoksem transparentności, a wynikające z niego uczucie "wstydem związanym z AI".
"Samo zakazywanie korzystania z generatywnej AI albo udawanie, że nikt jej nie używa, nie jest ani trwałe, ani konstruktywne" - piszą autorzy.
Ich rekomendacja to kultura sprzyjająca ujawnianiu. Osoby, instytucje i czasopisma wymagałyby od naukowców wskazania etapów pracy, na których używano generatywnej AI. To argument o zarządzaniu, nie o technologii. Trafia w ten sam tydzień co oferta sprzedaży narzędzia do nauki z AI o nazwie Studlark, wycenionego na 2 999 dolarów amerykańskich na SideProjectors. Narzędzie oferuje prywatne pokoje do nauki, czat grupowy i asystenta AI na żądanie, z miesięcznymi planami kredytowymi po 5 i 11 dolarów.
Oferta nie jest badaniem i nie należy jej czytać jako dowodu na cokolwiek. Przydaje się jako znacznik tego, jak szybko funkcje AI są pakowane dla studentów. Naukowa debata o ujawnianiu pozostaje nierozstrzygnięta. Kupujący otrzymuje kod źródłowy, migracje bazy danych i dokumentację konfiguracji; sprzedający zachowuje projekt Supabase, pliki środowiskowe i dane dostępowe do API.
Co łączy te trzy prace
Każde z badań dotyczy w swoim stylu pomiaru i założeń w niego wpisanych. IARC policzyła 2 300 000 przypadków nowotworów, decydując, które zakażenia kwalifikują się jako przyczyny. Zdecydowała też, jaką część każdego typu nowotworu tłumaczą. Właśnie dlatego wirus Epsteina-Barr pojawia się w szacunkach na 2024 rok, choć wcześniej go nie było. I dlatego autorzy mogą mówić, że obciążenie jest większe, nie twierdząc, że świat zachorował bardziej.
Northwestern policzył milisekundy w zadaniu laboratoryjnym i znalazł różnicę realną, ale niewielką. Potem wprost przyznał, że związek między oddychaniem a reakcją nie jest zrozumiały. Badacze komunikacji policzyli deklarowane użycie AI i znaleźli lukę między tym, co naukowcy robią, a tym, co uznają za dopuszczalne. Następnie przekonywali, że luka ta jest porażką polityki, a nie jednostki.
Czytane razem sugerują, że rozmowa o zdrowiu cyfrowym odchodzi od czujników. Przesuwa się w stronę reguł, które decydują, co liczby znaczą. Opaska śledząca oddech, baza danych śledząca diagnozy i ankieta śledząca użycie AI zależą od kogoś, kto decyduje, co się liczy. Ktoś też decyduje, co zostanie ujawnione, a co zostanie w przypisie.
Praca o nowotworach podaje liczbę dla profilaktyki. Wiąże 2 300 000 przypadków z 2024 roku z czynnikami, wśród których są wirusy, którym można zapobiec szczepionką, i bakteria, którą można leczyć. Argument Clifforda, cytowanego przez CBC News, jest taki, że narzędzia istnieją, a wdrożenie kuleje. "Naprawdę mamy jeszcze dużo pracy przy wdrażaniu rzeczy, o których wiemy, że działają i które znamy od dawna, ale które nie trafiły do wszystkich populacji na świecie" - powiedział.
To najmniej efektowny wniosek tygodnia i prawdopodobnie najważniejszy. Nie potrzebuje opaski, modelu ani panelu z wykresami. Potrzebuje szczepień, badań przesiewowych i antybiotyków dostarczonych tam, gdzie faktycznie są te 760 000 przypadków raka żołądka i 750 000 przypadków HPV.
Źródła
4- 011 in 8 cancer cases worldwide are caused by infections, study findsEN
- 02Ready, set, exhale: Study links respiration and cognitionEN
- 03A lack of professional AI guidelines leads to feelings of "AI shame," a new study findsEN
- 04Studlark — AI-Powered Group Study SaaSEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.