Nowotwory związane z zakażeniami, oddychanie i czas reakcji: co naprawdę pokazują najnowsze badania
29 września neurobiolodzy z Northwestern University poinformowali, że czas reakcji jest krótszy przy wydechu niż przy wdechu średnio o 41 milisekund. Wynik ukazał się w czasopiśmie iScience. Tego samego dnia CBC News opisało badanie z Lancet Oncology, w którym oszacowano, że w 2024 roku zakażenia spowodowały 2 300 000 nowych przypadków nowotworów.

Dwa badania ukazały się w odstępie kilku godzin 29 września. Jedno mierzyło, jak szybko 35 dorosłych naciskało spację podczas wdechu i wydechu. Drugie próbowało policzyć, jaka część nowotworów na świecie zaczyna się od zakażenia.
To dwa różne rodzaje nauki, z różnymi rodzajami niepewności. Czytane razem pokazują, co nagłówek o zdrowiu cyfrowym może, a czego nie może udźwignąć. W tym samym tygodniu obok nich pojawiały się kolejne badania nad technologiami noszonymi.
41 milisekund, zmierzone pod nozdrzami
Northwestern University opublikował badanie nad oddychaniem 29 września. Czas reakcji przy wydechu był krótszy niż przy wdechu średnio o 41 milisekund. W komunikacie uczelni podano, że to 1/25 sekundy. Reakcja w przerwach między oddechami też była szybsza niż przy wdechu, o 21 milisekund.
Eksperyment zatytułowany "Response speed is modulated by respiratory phase" ukazał się w iScience, wydawanym przez Cell Press. Starszym autorem jest Ken Paller, profesor psychologii na Northwestern, który nosi tytuł James Padilla Professor of Psychology. Pierwszą autorką jest Erika M. Yamazaki, dawniej w laboratorium Pallera, która współpracuje z nim nadal po doktoracie.
Układ doświadczenia był celowo prosty. Uczestnicy wykonywali Psychomotor Vigilance Task, typowy test komputerowy. Naciska się spację, gdy czerwony kwadrat zmieni kolor na żółty. Trzydzieści pięć osób w wieku od 18 do 33 lat robiło to z małym urządzeniem pod nozdrzami, które mierzyło przepływ powietrza. Każda osoba przeszła test dwa razy: raz przed drzemką albo ośmiogodzinnym snem w laboratorium i raz po nim. Według Northwestern to pierwszy eksperyment, w którym zmierzono szybkość reakcji we wszystkich fazach oddychania, łącznie z przerwami między nimi.
"Dzięki zadaniu, które jest namacalne i łatwe do zrozumienia, udało się pokazać związek między oddychaniem a poznaniem. Mam nadzieję, że znajdą dla niego zastosowanie badacze z różnych dziedzin" - powiedziała Yamazaki w komunikacie. "Badania nad związkiem mózgu i ciała to wciąż młoda dziedzina, co czyni te wyniki jeszcze bardziej ekscytującymi."
Paller ostrożnie mówił o mechanizmie. "To badanie dokumentuje istotny związek między oddychaniem a układami mózgu, które odpowiadają na zdarzenia w otoczeniu" - powiedział. "Nie wiemy jeszcze dokładnie, jak są ze sobą powiązane, ale podejrzewamy wydajność neurofizjologiczną, bo inne badania pokazały, że różne oscylacje mózgu synchronizują się z rytmem oddechu."
To uczciwa wersja tego odkrycia: zmierzona różnica w czasie, nie wyjaśnienie, skąd się bierze. Northwestern podaje, że laboratorium Pallera prowadzi teraz powiązane badania finansowane przez National Institutes of Health, a kieruje nimi Yamazaki. Dotyczą bezdechu sennego. Szkodliwe przerwy w oddychaniu podczas snu są często zbyt rzadko diagnozowane i niewłaściwie leczone, czytamy w komunikacie. Badacze liczą, że nieinwazyjne sposoby poprawy snu, określane czasem jako inżynieria snu, złagodzą część skutków złego snu.
2 300 000 przypadków nowotworów powiązanych z zakażeniami
Również 29 września CBC News opisało pracę opublikowaną w poniedziałek w The Lancet Oncology. Autorzy są z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem, jednostki Światowej Organizacji Zdrowia. Zespół oszacował, że w 2024 roku zakażenia spowodowały 2 300 000 nowych przypadków nowotworów. CBC podaje, że to 12 procent wszystkich nowych przypadków, czyli mniej więcej jeden na osiem.
Największy pojedynczy udział miała bakteria Helicobacter pylori, która może zwiększać ryzyko raka żołądka. Odpowiadała za 760 000 przypadków, głównie w Azji Wschodniej. Wirus brodawczaka ludzkiego był tuż za nią z blisko 750 000 nowych przypadków na świecie, z wysokimi wskaźnikami w Afryce Subsaharyjskiej. Według CBC HPV odpowiada za 100 procent przypadków raka szyjki macicy, a także za raka odbytu, sromu, pochwy, prącia i część nowotworów głowy i szyi. Wirusy zapalenia wątroby typu B i C również wiązano ze znaczną częścią przypadków raka wątroby.
Metodologia ma tu znaczenie, bo liczba jest szacunkiem, nie wynikiem liczenia. Badacze najpierw ustalili, które zakażenia powodują nowotwory. Potem obliczyli, jaka część tych nowotworów wiąże się z konkretnymi zakażeniami. Następnie zastosowali te odsetki do globalnych baz nowych przypadków. Po raz pierwszy zespół rozszerzył listę o 16 dodatkowych nowotworów.
Gary Clifford jest epidemiologiem nowotworów i współautorem badania, pracuje w Lyonie we Francji. Powiedział CBC, że nauka pod tym względem się zmieniła. "W tym czasie zidentyfikowano nowe czynniki zakaźne jako wywołujące nowotwory, a nawet w przypadku czynników, które znaliśmy wcześniej, dowody na liczbę różnych nowotworów, jakie mogą powodować, się wzmocniły" - mówił.
Wśród dodatków znalazły się HIV i jego związek z rakiem szyjki macicy oraz poliomawirus komórek Merkla, bardzo rzadki wirus, który może prowadzić do agresywnej postaci raka skóry. Wirus Epsteina-Barr powiązano z około 260 000 przypadków w 2024 roku. Może wywoływać raka nosogardzieli, niektóre raki żołądka i chłoniaka Hodgkina. "To spore obciążenie nowotworami wywołanymi przez wirusa Epsteina-Barr, którego wcześniej nie liczono, a teraz się go uwzględnia" - powiedział Clifford. CBC zauważa, że EBV jest też ważnym czynnikiem ryzyka stwardnienia rozsianego. Inaczej niż w przypadku niektórych zakażeń, na które są szczepionki lub antybiotyki, nie ma dostępnych narzędzi, żeby z nim walczyć.
"Skoro widzimy, że wirus Epsteina-Barr wywołuje te wszystkie przewlekłe choroby, staje się coraz wyraźniejszym celem, na którym ludzie powinni skupić się w profilaktyce" - powiedział Clifford.
Podział regionalny jest wyraźny. Kraje o wysokich dochodach, które przez ostatnie dziesięciolecia budowały programy przesiewowe i szczepienia, radzą sobie znacznie lepiej. Kraje o niższych i średnich dochodach, z ograniczonym dostępem do profilaktyki i leczenia, zostają w tyle. "Naprawdę mamy jeszcze dużo pracy przy wdrażaniu tego, o czym wiemy, że działa i co znamy od dawna, ale co nie dotarło do wszystkich populacji na świecie" - powiedział Clifford.
W Ameryce Północnej obciążenie jest znacznie mniejsze, a najczęstszymi źródłami są H. pylori i HPV. W Kanadzie badanie z 2019 roku wskazało, że odsetek nowotworów przypisywanych zakażeniom wynosił cztery procent. Karena Volesky jest epidemiologiem w Montrealu i kierowała kanadyjskim zespołem badawczym, gdy pracowała na McGill University. Powiedziała CBC, że nowe globalne liczby pokazują, jak ważne jest każde z 12 zakażeń.
Gdzie pasują technologie noszone, a gdzie nie
Żadne z tych badań nie testuje opaski na rękę. Praca Northwestern wykorzystała czujniki przepływu powietrza pod nosem w warunkach laboratoryjnych. Szacunki dotyczące nowotworów pochodzą z modelowania epidemiologicznego, nie z urządzeń konsumenckich. Nie powstrzymało to jednak stałego napływu badań nad technologiami noszonymi, które pojawiały się wokół nich.
Wśród ostatnich pozycji odnotowanych w prasie naukowej znalazła się praca w Microsystems & Nanoengineering o szerokopasmowym noszonym czujniku akustycznym do ciągłego monitorowania układu krążenia i oddychania, opublikowana 29 września. Newswise 30 września poinformowało też o badaniu, w którym noszona sztuczna inteligencja prognozuje długotrwałe siedzenie u kobiet z przewlekłym bólem miednicy. Żadna z tych prac nie wchodzi w skład dwóch omówionych wyżej i żadnej nie należy czytać jako ich ciągu dalszego.
Zestawienie tych badań pokazuje jednak różnicę w sile dowodów. Różnica 41 milisekund w czasie reakcji to mały efekt zmierzony bezpośrednio w 35-osobowej próbie laboratoryjnej. Szacunek 2 300 000 przypadków to duża liczba modelowana, oparta na założeniach dotyczących przyczynowości i zasięgu. Jedno i drugie jest uzasadnione, odpowiadają na różne pytania i mają różne przedziały błędu.
Luka w wytycznych, na którą wciąż trafiają badacze
Trzecie badanie z tego samego okresu nie dotyczy ani oddechu, ani nowotworów. Przygląda się temu, jak sami badacze radzą sobie z narzędziami AI. Nieman Journalism Lab poinformowało 28 września o pracy w Information, Communication and Society zatytułowanej "Guidance over guidelines? Unpacking the uses and concerns of generative AI in communication science".
Badacze z National Yang Ming Chiao Tung University na Tajwanie, University of Amsterdam i Utrecht University przeprowadzili ankietę wśród ponad 1 100 naukowców zajmujących się komunikacją z 77 krajów. Zorganizowali też cztery dyskusje grupowe. W badaniu prawie 70 procent respondentów przyznało, że używało już generatywnej AI przy co najmniej jednym zadaniu badawczym. Większość uznała też używanie AI za niestosowne przy większości zadań badawczych. Nieco ponad połowa uznała je za stosowne przy pisaniu tekstów (55 procent) i generowaniu kodu (50,4 procent). Nie wypracowano konsensusu co do tego, co jest etycznym użyciem.
Bez wytycznych instytucji badacze ustalają własne standardy. Autorzy pracy twierdzą, że rodzi to stygmatyzację. Korzystanie z AI może wyglądać na iście na skróty; ujawnienie tego może sprawić, że czasopisma uznają pracę za mniej wiarygodną. Autorzy nazywają to napięcie paradoksem przejrzystości, a wynikające z niego uczucie "wstydem z powodu AI".
"Samo zakazywanie korzystania z generatywnej AI albo udawanie, że się jej nie używa, nie jest ani trwałe, ani konstruktywne" - piszą autorzy.
Rekomendują kulturę, w której ujawnianie użycia AI jest mile widziane w badaniach nad komunikacją. Czasopisma i instytucje wymagałyby od badaczy podania, na jakich etapach pracy korzystali z generatywnej AI. Hannes Cools, jeden z badaczy, podsumował wyniki w wątku na Bluesky 28 września. Opisał to jako pierwsze systematyczne, ogólnodziedzinowe i międzynarodowe badanie empiryczne praktyk związanych z generatywną AI w naukach o komunikacji.
Dla każdego, kto w tym tygodniu czyta badania nad zdrowiem i technologią, trzy prace wskazują w jednym punkcie to samo: ciekawa jest zwykle metoda. Przepływ powietrza pod nozdrzami, modelowanie epidemiologiczne i ankieta wśród 1 138 osób to dowody, których nie można wymieniać. Żaden z nich nie jest produktem.
Źródła
4- 01Ready, set, exhale: Study links respiration and cognitionEN
- 021 in 8 cancer cases worldwide are caused by infections, study findsEN
- 03A lack of professional AI guidelines leads to feelings of "AI shame," a new study findsEN
- 04Studlark, AI-Powered Group Study SaaS (SideProjectors listing)EN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.