Pekin rozszerza sieć kontroli eksportu: rodziny specjalistów od AI, dostawcy CXMT, roboty humanoidalne

Bloomberg podał o tym pierwszy, a Business Standard przedrukował informację 28 września. Bliscy krewni niektórych kadr kierujących firmami AI i chipowymi muszą teraz uzyskać zgodę Pekinu na wyjazd za granicę, nawet na krótko. Agencje rządowe zaczęły ostatnio informować objęte osoby o szerszych ograniczeniach, pisze gazeta, powołując się na osoby znające sprawę.

To nie jest całkowity zakaz. To wymóg uzyskania zgody.

Z doniesienia wynika, że nie jest jasne, czy obejmuje ono wszystkich członków rodzin wymienionych osób. Dwie osoby powiedziały Bloombergowi, że kilku pracowników zostało już powiadomionych o konieczności uzyskania zgody na wyjazd rodziny. Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych nie odpowiedziało na przesłany faksem wniosek o komentarz, dodaje raport. Taka jest polityka. Baza przemysłowa pod nią porusza się równie szybko.

Chipy: 34,9 mld juanów CXMT i gdzie trafiają

ChangXin Memory Technologies planuje zainwestować 34,9 mld juanów (5,2 mld USD) w ekspansję. Tak wynika z poniedziałkowego zgłoszenia giełdowego, na które 29 września powołał się South China Morning Post. Z tej kwoty 24,1 mld juanów idzie na nowy projekt badawczo-rozwojowy, a 10,8 mld juanów na drugi etap bazy testowania wafli. Prawie 22,4 mld juanów, około 93 procent budżetu projektu badawczego, jest przeznaczone na zakup sprzętu, czytamy w zgłoszeniu.

Źródło powiedziało SCMP, że producent DRAM notowany na Star Market będzie preferował dostawców krajowych, rozwijając produkcję, a jego cel dotyczący lokalnego sprzętu do produkcji chipów jest „agresywny”. To decyzja zakupowa z konsekwencjami dla kontroli eksportu: im więcej łańcucha narzędziowego CXMT kupi u siebie, tym mniejszy wpływ mają restrykcje USA i sojuszników na jego plan rozwoju zaawansowanych produktów. Czas ma znaczenie. Waszyngton i Pekin wymieniają się ulgami celnymi, nie tylko ograniczeniami: obie strony zgodziły się obniżyć cła na towary o wartości 60 mld dolarów, a lista produktów nieobjętych wrażliwymi ograniczeniami została opublikowana po spotkaniu Trumpa z Xi, jak podały Washington Post i The Hill 28 września. Ten sam tydzień przyniósł ograniczenia w podróżach rodzin i zgłoszenie CXMT. Deeskalacja w jednym kanale idzie w parze z zaostrzaniem w innym.

Roboty i modele: strona popytowa tej samej polityki

Chiny dostarczyły ponad 19 000 humanoidalnych robotów w pierwszej połowie 2026 roku, 77,9 procent światowych dostaw. Takie dane przypisuje IDC TechNode w materiale z 29 września. Światowe dostawy sięgnęły prawie 25 000 sztuk, o 432,1 procent więcej rok do roku. IDC podniosło też swoją prognozę na 2030 rok dla światowych dostaw humanoidalnych robotów do ponad 750 000 sztuk.

Po stronie oprogramowania baza użytkowników generatywnej AI w Chinach przekroczyła 700 mln na koniec czerwca, podało Chińskie Centrum Informacji Sieciowej, w raporcie omówionym przez South China Morning Post 29 września. To o 16 procent więcej niż 602 mln na koniec 2025 roku, co daje penetrację powyżej połowy populacji. W badaniu 76 procent użytkowników podało, że używa generatywnej AI do szukania odpowiedzi, 48 procent do obrazów lub wideo, 38 procent do tekstu, a 33 procent do streszczeń pracy lub notatek ze spotkań. Około 39 procent kupiło inteligentny sprzęt online w ciągu poprzednich sześciu miesięcy. Skala po stronie popytu jest powodem, dla którego istnieją kontrole kadr. Jest też powodem, dla którego kontrolę eksportu trudno skalibrować.

Przypadek ryzyka, którego nikt nie wycenia

The Intercept podał 28 września, że CNN opisało wiosenny incydent, w którym analityk Dowództwa Operacji Specjalnych USA użył dużego modelu językowego do wygenerowania raportu wywiadowczego wskazującego, że chiński statek na Bliskim Wschodzie przewozi komponenty programu broni jądrowej. Ustalenie skłoniło amerykańskie wojsko do szybkich przygotowań, by przechwycić jednostkę siłą. Według jednego ze źródeł, które rozmawiało z CNN, wygenerowane przez AI dane wywiadowcze były błędne. The Intercept zauważył, że incydent przyciągnął znacznie mniej uwagi niż ostatnie ujawnienia czołowych laboratoriów.

Dwa starsze wątki tłumaczą obecną politykę. Pekin ogranicza zagraniczne podróże najlepszych specjalistów od AI w firmach prywatnych, w tym Alibaba i DeepSeek, od początku tego roku, podał Bloomberg w maju. Nowe przepisy egzekwujące zakazy wyjazdu weszły w życie 15 września i obejmują sprawy od śledztw karnych po potencjalne naruszenia prawa o bezpieczeństwie przemysłowym i technologicznym, według tego samego tekstu Business Standard. Tymczasem Electronic Frontier Foundation podała 28 września, że program dronów policji w San Francisco rozrósł się szybciej niż udokumentowana polityka, a liczba lotów wzrosła z około 350 wdrożeń w 2024 roku do ponad 1100 między styczniem a sierpniem 2025 roku i ponad 3500 w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku. Inna jurysdykcja, to samo pytanie: nadzór zostaje w tyle za wdrożeniem.

Nie jest jeszcze jasne, czy przepisy o podróżach rodzin zostaną skodyfikowane, czy pozostaną praktyką powiadamiania. Bloomberg pisze, że Pekin planuje z czasem dopisywać osoby do listy. Dopóki lista nie będzie widoczna, zasięg środka jest kwestią wnioskowania, nie ujawnienia.