Ponad 100 krajów wydaje e-wizy, ale linie lotnicze wciąż nie umieją ich sprawdzić

Ponad 100 krajów wydaje dziś wizy elektroniczne. Systemy, które mają je weryfikować na lotnisku, nie nadążają za nimi. Problem opisuje IATA w opublikowanej opinii. Jej autorem jest Harry Grewal, dyrektor IATA ds. lotnisk, infrastruktury i doświadczenia pasażera.

Koszt jest konkretny. Jeśli pasażer wsiądzie na pokład z nieważnym dokumentem, linia lotnicza płaci karę administracyjną i ponosi koszty jego zawrócenia, średnio około 9 tys. USD na osobę. Weryfikacja wizy przy odprawie to więc dla przewoźnika kwestia finansowa, nie tylko obsługowa.

Mniej niż 30 krajów w systemie iAPI

Problem mógłby rozwiązać standard Advance Passenger Information (iAPI), czyli przekazywanie danych pasażera władzom przed lotem. Z danych IATA wynika, że korzysta z niego mniej niż 30 państw. Tam, gdzie działa, zgodność dokumentów jest nawet 20 razy wyższa niż przy ręcznym sprawdzaniu.

IATA wskazuje też drugie narzędzie: Digital Travel Authorisation w standardzie ICAO, czyli cyfrowo podpisany, wystandaryzowany dowód uprawnienia do wjazdu. Linia lotnicza mogłaby go odczytać automatycznie, tak samo jak paszport z chipem.

Czego brakuje

Organizacja wymienia trzy warunki, bez których cyfrowe wizy nie zadziałają. Pierwszy to zgodność potwierdzeń wizowych z międzynarodowymi standardami. Drugi to włączenie linii lotniczych w prace nad programem jeszcze przed jego uruchomieniem. Trzeci to integracja weryfikacji z procesem odprawy, żeby dane sprawdzały się automatycznie, a nie w osobnym formularzu na rządowej stronie.

Problem jest strukturalny. Decyzja o wpuszczeniu do kraju należy do państwa, ale konsekwencje finansowe pomyłki ponosi przewoźnik. Linia lotnicza nie ma przy tym dostępu do rządowych systemów wizowych, więc przy odprawie musi polegać na dokumencie, który pokazuje pasażer.

Stąd postulat IATA. Państwa powinny udostępniać potwierdzenie wizy w formacie, który da się odczytać automatycznie i porównać z danymi przesyłanymi w ramach iAPI jeszcze przed wejściem na pokład.

Temat wraca też na konferencjach branżowych. Podczas Światowego Sympozjum Pasażerskiego i Światowego Sympozjum Finansowego IATA w Makau tożsamość cyfrowa, biometria oraz obsługa granic i bagażu zostały wpisane w jeden z trzech głównych bloków programu. Obok sprzedaży i dystrybucji oraz usług finansowych.

Skala ruchu pokazuje, dlaczego to nie jest niszowy problem. W 2026 roku linie lotnicze mają przewieźć 5,085 mld pasażerów, o 118 mln więcej niż rok wcześniej. Każdy z nich musi mieć ważny dokument, a każda pomyłka przy odprawie kosztuje przewoźnika tysiące dolarów.