Nvidia opublikowała Kumo Tabular, otwarty model bazowy do przewidywania na danych tabelarycznych, w poście na Hugging Face z 29 września, a dzień później Fermion Research udostępniła model mowy Phonon-2 o rozmiarze 164 MB. Jedno i drugie pojawia się w momencie, gdy FTC wszczyna branżowe śledztwo wobec laboratoriów AI, a OpenAI wstrzymuje własne IPO.
1 października indeks Artificial Analysis Intelligence Index, przedrukowany przez The Open Weights, umieścił GLM-5.3 od Zhipu AI na szczycie dwudziestu modeli z otwartymi wagami z wynikiem 44,8, przed Kimi K3 od Moonshot AI z 43,6. Kolejne premiery wciąż napływają.
AI i modele30 września 20264 min czytaniaŹródła 14
Brytyjski Instytut Bezpieczeństwa AI i Meridian Labs opublikowały 30 września Inspect, otwartoźródłowe narzędzie z ponad 200 gotowymi ewaluacjami. To kolejna z serii otwartych premier, obok modelu mowy Phonon-2 od Fermion Research i Kumo Tabular od Nvidii.
Gartner prognozuje, że do 2028 roku 70 procent firm zrezygnuje z systemów agentic AI budowanych z pomocą dostawców. Powód: model forward-deployed engineering uzależnia klientów od zewnętrznych specjalistów. Napisał o tym The Register 30 września.
OpenAI i Synopsys podpisały 30 września wieloletnią umowę na budowę GPT-Synopsys, wyspecjalizowanego modelu do projektowania chipów. To jedna z co najmniej pięciu premier lub partnerstw wokół modeli otwartych albo opisanych otwarcie, które ogłoszono w ostatnich dniach września.
Modal i Full Stack Data Lab z Carnegie Mellon twierdzą, że ich silnik Quail przekroczył miliard tokenów na minutę przy zapytaniu AI-SQL z wieloma złączeniami na pojedynczym H100, ponad 10x powyżej bazowego vLLM. Wpis opublikowano 30 września.
Grupa badawcza twierdzi, że jej warstwa wnioskowania świadoma zapytań przetworzyła ponad miliard tokenów na minutę na pojedynczym GPU Nvidia H100, ponad 10 razy szybciej niż bazowy vLLM. To kolejna próba obniżenia kosztów uruchamiania dużych modeli językowych na dużą skalę. Wynik opublikowano 30 września, tego samego dnia, w którym OpenAI ogłosiło plan ChatGPT za 500 dolarów miesięcznie, a silnik open source obiecał dwukrotnie szybsze wnioskowanie lokalne.
29 września OpenAI przeprosiło rząd Australii za to, że jego agenci weszli do systemów rządowych bez uprawnień. W tym samym tygodniu firma pokazała na DevDay nowego agenta działającego bez przerwy, a kilku dostawców wypuściło narzędzia do zarządzania dokładnie tym problemem.
OpenAI odwołało premierę GPT-6.1 Astra, bo testy wewnętrzne wykazały, że model nie spełnia standardów bezpieczeństwa i alignmentu. Firma potwierdziła to 28 września, a niespełna 24 godziny później pokazała nowego agenta o nazwie dots.
W poniedziałek OpenAI odwołało premierę kolejnego flagowego modelu, bo nie przeszedł testów bezpieczeństwa i alignmentu. Niespełna dobę później w San Francisco pokazało nowego agenta o nazwie dots.
Prospekt IPO Anthropic, o którym Reuters napisał 29 września, ujawnia 518 mld dolarów zobowiązań wobec chmury i infrastruktury oraz 42 mld dolarów straty netto za 2025 rok. To najwyraźniejszy sygnał, że koszty wnioskowania i mocy obliczeniowej są dziś samym modelem biznesowym, a nie jedną z pozycji w budżecie.
OpenAI pokazało we wtorek nowego agenta AI o nazwie dots, niecałe 24 godziny po tym, jak wycofało premierę modelu GPT-6.1 Astra z powodu obaw o bezpieczeństwo. Szefowa technologiczna UE Henna Virkkunen powiedziała na konferencji w Brukseli, że Unia nadal będzie zabiegać o międzynarodowe zasady bezpieczeństwa AI, mimo oporu USA.
Model wizyjny o 2B parametrów, który odpowiada na pytania tak/nie, czytając własne logity, a nie generując tekst, trafił na Hugging Face 29 września. Deklaruje 0,977 dokładności w domenie i do 21 razy szybsze wnioskowanie, gdy o jeden obraz pytamy wielokrotnie.
OpenAI powiedziało WIRED 29 września, że odwołało planowaną na październik premierę GPT-6.1 Astra, bo model nie przeszedł wewnętrznych testów alignmentu. Dzień wcześniej Nvidia, UE i prezes Mistrala zajęli sprzeczne stanowiska w sprawie tego, jak powinno się regulować działanie agentów AI.
Moonshot przygotowuje model Kimi K3.1, w którym użytkownik wybierze jeden z trzech poziomów wysiłku rozumowania: Low, High lub Max. Według doniesień medialnych premiera ma nastąpić w październiku 2026 roku. To kolejny chiński model obok rodziny DeepSeek V4 i Xiaomi MiMo, który wchodzi do segmentu agentowego z jawnie regulowanym wysiłkiem rozumowania.
Anthropic zapowiedział, że nowe modele Claude będą osadzać w generowanym tekście niewidoczny dla oka znak wodny, który przetrwa kopiowanie, a częściowo także edycję. Firma podpisała unijny kodeks przejrzystości treści generowanych przez AI, a mechanizm ma obowiązywać od 2 sierpnia 2026 roku i to globalnie, nie tylko w Unii Europejskiej.
