Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Nauka

256 tekstów · 13/15
Ratunek dla Swifta się nie udał, a opustoszałe laboratoria Goddarda stawiają większe pytanie

Ratunek dla Swifta się nie udał, a opustoszałe laboratoria Goddarda stawiają większe pytanie

NASA porzuciła próbę podniesienia orbity Obserwatorium Neila Gehrelsa Swift, teleskopu promieniowania gamma wartego 500 mln dolarów, który według przewidywań spłonie w atmosferze ziemskiej jeszcze w tym roku. Ratunek nie wyszedł po kontrakcie na 30 mln dolarów, który dał firmie Katalyst Space Technologies zaledwie dziewięć miesięcy na zbudowanie i wystrzelenie statku, który pod koniec lipca wpadł w niekontrolowany obrót.

Nauka28 września 20266 min czytaniaŹródła 4
NASA rezygnuje z ratunku Swifta. LINK Katalysta wciąż działa

NASA rezygnuje z ratunku Swifta. LINK Katalysta wciąż działa

NASA i Katalyst Space Technologies porzuciły próbę podniesienia orbity Obserwatorium Neila Gehrelsa Swifta, teleskopu wartego 500 mln dolarów, który jeszcze w tym roku wejdzie w atmosferę Ziemi. Statek ratunkowy LINK kosztował 30 mln dolarów i powstał w dziewięć miesięcy.

Nauka28 września 20263 min czytaniaŹródła 3

Najnowsze

11 tekstów
Ratunek za 30 mln dolarów nie wyszedł. Link koziołkował za długo

Ratunek za 30 mln dolarów nie wyszedł. Link koziołkował za długo

NASA i Katalyst Space Technologies odwołały w środę misję ratunkową Linka dla obserwatorium promieniowania gamma Swift. Awaria kontroli położenia sprawiła, że statek za 30 mln dolarów nie zdołał przechwycić spadającego teleskopu.

Nauka28 września 20263 min czytania
NASA rezygnuje z ratowania Swift, a w Goddardzie ginie sprzęt

NASA rezygnuje z ratowania Swift, a w Goddardzie ginie sprzęt

NASA odwołała wartą 30 mln dolarów robotyczną misję ratunkową dla Obserwatorium Neila Gehrelsa Swift, a teleskop spłonie w atmosferze jeszcze w tym roku. Dla astronomów oznacza to utratę unikalnego detektora rozbłysków gamma.

Nauka28 września 20265 min czytania
Geotermia, nie fuzja: co DOE sfinansował 21 września

Geotermia, nie fuzja: co DOE sfinansował 21 września

Najnowsza datowana pozycja dotycząca finansowania badań to wcale nie fuzja. 21 września Departament Energii USA ogłosił rundę wartą 99 mln dolarów na 21 projektów geotermalnych nowej generacji, podał CleanTechnica.

Nauka28 września 20263 min czytania
04

Rok pierwszych razy w fuzji: co naprawdę pokazały Helion, Realta i Thea

Trzy prywatne firmy fuzyjne zaliczyły między lutym a lipcem 2026 roku swoje pierwsze razy. Helion poinformował o 150 000 000 stopni Celsjusza w prototypie Polaris, a Realta ogłosiła pierwszą bezpośrednią konwersję energii plazmy na prąd w wykonaniu firmy komercyjnej.

Nauka28 września 20267 min czytania
05

Rok pierwszych razów w fuzji: Helion, Realta i CFS podają konkretne wyniki

Helion twierdzi, że jego maszyna Polaris jako pierwsze prywatnie zbudowane urządzenie fuzyjne pracowała na paliwie deuterowo-trytowym i osiągnęła temperaturę 150 000 000 stopni Celsjusza. Firma ogłosiła to 13 lutego 2026 roku.

Nauka28 września 20267 min czytania
06

Fuzja w 2026 roku: plazma D-T w Helionie, opóźnienia ITER i 100 mln dolarów na stellarator

Helion twierdzi, że jego prototyp Polaris jako pierwsza prywatna maszyna fuzyjna pracował na paliwie deuterowo-trytowym i osiągnął temperaturę plazmy 150 mln stopni Celsjusza. Firma ogłosiła to 13 lutego 2026 roku. W tym samym roku pojawiły się dwa zupełnie inne punkty odniesienia: budowa ITER za 22 mld dolarów w południowej Francji oraz 100 mln dolarów w rundzie Series B dla Thea Energy, która rozwija stellarator.

Nauka28 września 20267 min czytania
07

Badania nad fuzją wchodzą do przemysłu i polityki. Powstają nowe powiązania przez Atlantyk

Badania nad energią fuzyjną wychodzą z laboratoriów i trafiają do łańcuchów dostaw oraz do legislacji. W ostatnim tygodniu września 2026 roku Holandia i Stany Zjednoczone ogłosiły kroki w stronę industrializacji i regulacji.

Nauka28 września 20266 min czytania
08

NASA porzuca ratowanie Swifta, gdy Goddard traci laboratoria i personel

NASA zakończyła próby ratowania obserwatorium Neil Gehrels Swift, satelity gamma, który ma spłonąć w atmosferze Ziemi pod koniec tego roku. Powodem jest awaria kontroli orientacji w statku LINK firmy Katalyst. W tym samym tygodniu NPR poinformowało, że inżynierowie z Goddard Space Flight Center stracili laboratoria i sprzęt niezbędny do budowy kolejnej generacji statków kosmicznych.

Nauka28 września 20265 min czytania
09

Prywatna fuzja stawia trzy rekordy, gdy koszty ITER rosną

Helion twierdzi, że jej maszyna Polaris jako pierwsza zbudowana przez prywatną firmę użyła paliwa deuterowo-trytowego i osiągnęła temperaturę 150 000 000 stopni Celsjusza. Realta Fusion i Thea Energy zgłosiły osobne osiągnięcia w zakresie konwersji energii i finansowania.

Nauka28 września 20264 min czytania
10

Fuzja przesuwa się na dostawę prądu: CFS i Helion na scenie

Współzałożyciel Commonwealth Fusion Systems Brandon Sorbom i CEO Helion David Kirtley wystąpią wspólnie na TechCrunch Disrupt 2026 28 września. Omówią, co wciąż dzieli kamienie milowe fuzji od komercyjnej produkcji prądu, w momencie, gdy runda Series G Helion zamyka się na kwotę 500 000 000 dolarów, a CFS dąży do pierwszego przyłączenia do sieci.

Nauka28 września 20265 min czytania
11

Helion osiąga 150 mln stopni. Prawdziwy wyścig w fuzji toczy się o przyłączenie do sieci

Prototyp Polaris firmy Helion jako pierwsza prywatna maszyna fuzyjna pracował na paliwie deuterowo-trytowym i osiągnął temperaturę plazmy 150 mln stopni Celsjusza. Spółka podała to 13 lutego 2026 roku. Pozostałe tegoroczne kamienie milowe w tej branży są jednak mniej efektowne: magnesy, konwertery i gotówka.

Nauka28 września 20263 min czytania

Krótko

6 tekstów

Nie da się mieć wszystkiego w walidacji szeregów czasowych

Autor dowodzi, że w walidacji modelu na szeregu czasowym nie da się jednocześnie zachować trzech własności: trening na większości próby, pokrycie większości próby przez zbiory testowe i przyczynowość, czyli trenowanie wyłącznie na danych z przeszłości wobec punktu testowego. Każde wyjście poza granicę przyczynową a + b = 1 wymaga treningu na przyszłości, a szkoda z tym związana zależy od odległości danych przyszłych od punktu testowego, nie od ich ilości. Na czystym szumie losowo pomieszany podział pięciokrotny raportuje współczynnik informacyjny +0,32, podczas gdy podział ciągły, używający tej samej ilości danych z przyszłości, daje +0,004.

Entropia permutacyjna niezawodnie rozróżnia stan czuwania z zamkniętymi i otwartymi oczami

Na zapisach EEG 109 zdrowych osób badacze zastosowali analizę porządkową i sprawdzili odporność czasowej oraz przestrzennej entropii permutacyjnej na artefakty mrugania, długość zapisu i liczbę analizowanych kanałów. Obie miary okazały się zaskakująco odporne: wykrywały istotne różnice między stanem z zamkniętymi i otwartymi oczami u tej samej osoby nawet na surowym sygnale, w krótkim przedziale czasu oraz przy zredukowanej liczbie elektrod.

Chiński satelita testowy łączy 5G NTN ze obliczeniami na pokładzie

20 września 2026 roku rakieta Lijian-1 Y18 wyniosła na orbitę satelitę Pengcheng Shoufa, pierwszego z planowanej konstelacji Pengcheng Tianma. Ważący 150 kilogramów obiekt jako pierwszy w Chinach zintegrował na pokładzie stację bazową 5G NTN, sieć rdzeniową, obliczenia AI, komunikację laserową satelita–Ziemia oraz łączność mikrofalową. Satelita ma prowadzić testy transmisji laserowej z przepływnością 100 Gb/s, a konstelacja docelowo liczyć dziewięć aparatów.

Rekonstrukcja powierzchni tlenku niklu zmienia obraz katalizy metanu

Zespół z Dalian Institute of Chemical Physics pod kierunkiem Zhang Tao wykazał, wykorzystując metody in situ oraz obliczenia w ramach teorii funkcjonału gęstości, że w warunkach częściowego utleniania metanu powierzchnia tlenku niklu ulega rekonstrukcji i tworzy jednostkę aktywną [Ni1O1Ni4]. Bariera aktywacji rozrywania wiązania C–H wynosi dla niej 12,5 kcal na mol, wobec 38,5 kcal na mol na powierzchni NiO(100) i 15,7 kcal na mol na powierzchni metalicznego Ni(111). Wynik podważa przekonanie, że o wydajności reakcji decydują nanocząstki metalicznego niklu.

Rozdzielenie zmiany wzmocnienia od wyjścia z rozmaitości neuronowej

Praca proponuje geometryczny rozkład zmiany stanu populacji neuronów na trzy części: zmianę wynikającą ze wzmocnienia pobliskiego stanu na rozmaitości, ruch w obrębie rozmaitości i rzeczywiste wyjście poza nią. Autor pokazuje, że przy jednym stanie odniesienia i jednym stanie badanym ani punkt startu perturbacji, ani jej wzmocnienie i mechanizm nie dają się odtworzyć jednoznacznie, i formułuje warunki, przy których każdy składnik można zinterpretować.

Modele kodują składnię, której nie używają

Zespół Zhenyana Lu wprowadził trójpoziomową ocenę składni: zachowanie na wyjściu, odczyt przez głowicę językową oraz odzyskiwalność przez sondę, mierzone na tych samych przykładach i tej samej decyzji binarnej. Na trójjęzycznym zestawie zależności kontrolnych, obejmującym angielski, chiński i niemiecki, odzyskiwalność przez sondę okazała się wyższa lub równa odczytowi z głowicy, a ten wyższy lub równy zachowaniu, we wszystkich siedmiu modelach i trzech językach. Największa luka, 0,653, wystąpiła w modelu Qwen3-0.6B Instruct w zadaniu odpowiedzi na pytania i utrzymywała się także w wersji 14B.