Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Nocne pociągi w Europie wracają, ale rachunek za tunele dopiero przyjdzie

Grudniowa zmiana rozkładu jazdy w 2023 roku przywróciła bezpośrednie połączenia nocne między miastami, które od lat nie miały ze sobą żadnego połączenia, od Paryża do Berlina i od Monachium do Warszawy. Ta sama sieć czeka teraz na tunele bazowe, których koszty wzrosły średnio o 82%, jak podaje Europejski Trybunał Obrachunkowy.

PodróżeAnalizaPiotr WróblewskiOpublikowano: 27 września 20266 min czytaniaŹródła 4
Nocne pociągi w Europie wracają, ale rachunek za tunele dopiero przyjdzie

Monachium i Warszawę znów łączy bezpośredni pociąg nocny. Pierwszy skład wyjechał z Bawarii do Polski wieczorem 10 grudnia 2023 roku, jak podał Guardian, według którego było to pierwsze bezpośrednie połączenie na tej trasie od 2010 roku. Ta sama zmiana rozkładu przywróciła nocne połączenie Paryża z Berlinem, przerwane na początku pandemii, gdy po raz ostatni kursował pociąg Kolei Rosyjskich z Paryża przez Berlin do Moskwy.

To nie wydarzyło się w oderwaniu od reszty. Przewoźnicy w całej Europie wprowadzają nowe rozkłady co grudzień, a rozkłady na 2024 rok, wprowadzone w większości 10 grudnia 2023 roku, przyniosły kilka nowych połączeń nocnych naraz.

Warszawa zbliżyła się do Monachium. Berlin podsunął się w stronę Paryża. Akwizgran znalazł się bliżej Salzburga. Jak podaje Guardian, żadna z tych par miast nie miała wtedy bezpośredniego pociągu dziennego, więc opcje nocne stworzyły połączenia tam, gdzie ich nie było. Guardian nazwał ten trend „niepowstrzymanym renesansem kolei”, który trwa po drugiej stronie kanału, choć brytyjskie zmiany ograniczyły się do drobnych korekt i dodatkowych kursów w dni robocze między Nottingham i Birmingham.

Nowe trasy i przewoźnicy, którzy je sprzedają

Niektóre nowe połączenia wypełniają oczywiste luki. Nightjet wyjeżdża z Akwizgranu tuż po 21.00 i po dziesięciu godzinach dociera do Halle, trasa, która według Guardiana powinna zainteresować każdego, kto interesuje się niemiecką historią. Drezno zyskało wagony sypialne do Budapesztu, Wiednia i Grazu, a do wszystkich trzech miast jeździły już pociągi dzienne z tego saksońskiego miasta. Nowy wagon sypialny z Salzburga do Krakowa jedzie prawie 10 godzin i, zdaniem Cat Jones, prezes Byway Travel, biura podróży bez lotów, daje podróżnym sposób na połączenie dwóch bardzo różnych miast.

„Wszystkie te nowe pociągi w Europie wywołują w Byway prawdziwe poruszenie. Możemy teraz łączyć w wakacjach miejsca, do których wcześniej nie było bezpośrednich pociągów” – powiedziała Jones, cytowana przez Guardiana.

Francja też jest częścią tej zmiany, mimo nagłówka Le Monde z 2016 roku, który ogłaszał koniec pociągu nocnego. Béziers i Montpellier zyskały bezpośrednie połączenia z Paryżem w niektóre noce. Nowe nocne połączenie Aurillac–Paryż nie ma żadnego konkurencyjnego pociągu dziennego. Francuskie składy są podstawowe: bez wagonów sypialnych, więc pasażerowie wybierają między rozkładanym fotelem a kuszetką, z cenami od 19 euro za miejsce i od 29 euro za kuszetkę, jak podał Guardian.

Częstotliwość połączeń transgranicznych też się poprawiła. Monachium–Zurych zyskało kursy po tym, jak w listopadzie przywrócono bezpośrednie pociągi Stuttgart–Zurych. Berlin–Amsterdam skrócono o 30 minut, do poniżej sześciu godzin. Bezpośrednie pociągi dzienne z Krakowa do Wiednia i Berlina podwoiły się z jednego do dwóch, Wrocław zyskał poranny bezpośredni pociąg do Wiednia z popołudniowym powrotem, a drugi bezpośredni pociąg z Wiednia na Ukrainę zaczął kursować, z wagonami bezpośrednimi do Czopu na Zakarpaciu.

Byli też przegrani. Aarhus stracił dwa bezpośrednie pociągi dziennie do Hamburga, choć Guardian zauważył, że rekompensatą jest połączenie z przesiadką co dwie godziny na tym samym peronie w Koldingu, które dowozi podróżnych do Hamburga szybciej niż wcześniejszy pociąg bezpośredni. Norymberga, od dawna punkt wypadowy do czeskich miejscowości, spadła z pięciu bezpośrednich pociągów dziennie do Czech do zera.

Argument za klimatem i problem z ceną

Argument ekologiczny na rzecz kolei wzmocniły dane branżowe. Rail Delivery Group, reprezentująca brytyjską branżę kolejową, opublikowała w lutym 2024 roku analizę, w której twierdzi, że średnio na 100 najpopularniejszych trasach podróży służbowych samochód z silnikiem diesla lub benzynowy emitował dziewięć razy więcej dwutlenku węgla niż podróż pociągiem. Hybryda plug-in emitowała cztery razy więcej, a samochód elektryczny prawie dwa i pół razy więcej.

Szczegółowość ma tu znaczenie. RDG podała, że jej liczby uwzględniają typ pociągu i obłożenie, a niektóre podróże najzielenszymi, najpełniejszymi pociągami elektrycznymi dają zaledwie jedną piętnastą CO2 na osobę w porównaniu z samochodem benzynowym lub dieslem z jednym pasażerem. Na trasie Edynburg–Londyn King’s Cross dane RDG podają 116 kg CO2 w samochodzie diesla, 31,8 kg w samochodzie elektrycznym i 12,7 kg na osobę w pociągu.

Aktywiści przyjęli ekologiczny argument, ale wskazali na cenę. Bilet w jedną stronę u LNER, głównego przewoźnika na tej trasie, kosztował 183 funty bez wcześniejszej rezerwacji w czasie, gdy Guardian pisał swój tekst, choć tańsze bilety z wyprzedzeniem były dostępne. Średni koszt paliwa dla małego samochodu benzynowego na tych samych 400 milach wynosił około 50 funtów, a w samochodzie elektrycznym znacznie mniej. Michael Solomon Williams z organizacji Campaign for Better Transport powiedział Guardianowi, że podróż pociągiem jest „zawsze bardziej ekologiczna niż jazda samochodem” i często szybsza, ale teraz priorytetem jest jej potanienie. Bilety kolejowe w całej Anglii miały zdrożeć o 4,9%.

Prezes RDG Jacqueline Starr powiedziała, że dane pozwolą firmom dokładnie mierzyć emisje na 100 najpopularniejszych służbowych trasach kolejowych. „Wszyscy mamy obowiązek zmniejszać swój ślad węglowy, a dane, które opublikowaliśmy, pokazują, że kolej jest ekologicznym wyborem w podróżach między naszymi miastami” – powiedziała, cytowana przez Guardiana.

Tunele, od których zależy, czy to się rozrośnie

Nowe rozkłady mogą tylko przestawić moce, które już istnieją. Większym ograniczeniem jest geografia, a odpowiedzią na geografię są tunele, które spóźniają się i drożeją. Europejski Trybunał Obrachunkowy podał w styczniu 2026 roku, że koszty realizacji ośmiu dużych projektów transeuropejskiej sieci transportowej wzrosły średnio o 82% wobec wstępnych szacunków, a średnie opóźnienie w pięciu projektach wynosi 17 lat, jak podała CNN. UE nie dotrzyma terminu 2030 roku na ukończenie rdzenia sieci TEN-T, czyli 10 850 mil korytarzy kolejowych.

Same projekty są ogromne. Szwajcarski tunel bazowy Gotthard otwarto w 2016 roku kosztem 11,3 mld dolarów, z dwiema nitkami ponad 7 500 stóp pod alpejskimi szczytami w najgłębszym miejscu. Skrócił trasę Zurych–Mediolan do dwóch i pół godziny, wobec czterech godzin na starszej trasie przez Gotthard, dłuższej o 25 mil. Tunel Fehmarnbelt między Danią a Niemcami, zatopione połączenie o długości 18 km z budżetem ponad 7 mld euro, ma zostać otwarty w 2029 roku. Femern A/S, państwowa spółka duńska, która za nim stoi, podaje, że Kopenhaga–Hamburg skróci się z około czterech i pół godziny do dwóch i pół, a samo przekroczenie z 45 minut promem do siedmiu minut pociągiem.

Nick Brooks, sekretarz generalny grupy lobbingowej przewoźników ALLRAIL, powiedział CNN, że „megaprojekty takie jak tunel bazowy Brenner, Lyon–Turyn i Fehmarn Belt mogą zmienić reguły gry dla europejskiej kolei”. Liczby Trybunału Obrachunkowego sugerują, że zmiana reguł zajmie więcej czasu, niż wynikałoby to z rozkładów jazdy.

Komentarze 0

Źródła

4
  1. 01Night trains and border crossings: Europe's best new rail routesEN
  2. 02Electric cars produce twice as much CO₂ as trains, says rail group dataEN
  3. 03The audacious underground mega tunnels redrawing the railway map of EuropeEN
  4. 04World's longest road and rail tunnel is being built under the Baltic SeaEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Piotr Wróblewski

Piotr Wróblewski

Sport, motoryzacja i podróże

Piotr Wróblewski pisze o sporcie, motoryzacji i podróżach, opierając się na danych z protokołów zawodów, wyników na żywo i komunikatów organizatorów, a nie na doniesieniach z drugiej ręki. Przy tabelach ligowych sprawdza bilans bramek, terminy meczów i korekty po weryfikacji wideo, zanim cokolwiek trafi do tekstu. W sportowej części czeka na składy sędziowskie, porównuje statystyki kierowców i rozmawia z działaczami klubowymi przed kolejką. Po godzinach śledzi statystyki ligowe, sędziowanie wideo i sam gra w amatorskiej koszykówce, co przekłada się na jego dystans do liczb. Nie publikuje danych bez potwierdzenia w oficjalnym źródle.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.