Nocne pociągi w Europie: co mówią dane o powrocie kolei

29 września Railway Gazette International podał, że szwedzki przewoźnik regionalny Västtrafik zamówił 35 składów Avelia Stream Nordic. Zamówienie dotyczy ruchu dziennego regionalnego, nie wagonów sypialnych. Ta różnica jest pouczająca: pokazuje, gdzie trafiają publiczne pieniądze, podczas gdy powrót pociągów sypialnych napędzają głównie mali prywatni przewoźnicy.

Ci przewoźnicy nie próżnują. European Sleeper ogłosił pierwszą trasę do regionu nordyckiego i rozszerzył sieć, która obsługuje już połączenia przez Europę Środkową, podał travellingforbusiness.co.uk. Snälltåget dołożył bezpośrednie połączenie Malmö-Oslo, doniósł streamlinefeed.co.ke. Jedno i drugie to komunikaty o trasach, nie statystyki pasażerskie, i żaden z tych serwisów nie podał wskaźników zapełnienia.

Taki jest wzór w całym dossier: mnóstwo nowych tras nocnych, bardzo mało niezależnych danych o tym, kto faktycznie je rezerwuje.

Najlepsze dostępne liczby o publiczności pochodzą z zupełnie innego miejsca. Live Music Archive w Internet Archive, które z koleją nie ma nic wspólnego, przypomina, jak niszowe projekty archiwizacyjne same się mierzą. Ryley Walker, 37-letni piosenkarz i autor tekstów, ma na stronie 95 zachowanych koncertów sięgających 2017 roku. To część kolekcji, która przekracza już 300 000 nagrań od ponad 9 000 wykonawców, podał blog Archive 29 września. Rzecznictwo na rzecz pociągów nocnych ma ten sam kształt: oddaną bazę, dużo pracy wolontariuszy i niemal żadnej publicznej sprawozdawczości.

Tam, gdzie dossier zawiera twarde liczby, dotyczą one przeważnie nie kolei. TUNAI, które czyta żywe ogłoszenia o pracę w Wielkiej Brytanii, USA, Kanadzie i Australii, naliczyło 631 000 aktywnych ogłoszeń 1 października. Ustaliło, że 34 000 z nich podawało datę publikacji starszą niż rok, czyli 6% tych, które w ogóle podają datę. Najstarsze wskazuje 2010 rok. To miara tego, jak źle starzeją się oferty online, i dotyczy to serwisów rezerwacyjnych w podróżach tak samo jak ogłoszeń o pracę.

Infrastruktura płatnicza opowiada podobną historię o starych systemach, które nie chcą zniknąć. Modern Treasury, w tekście z 30 września, powołało się na 2025 Federal Reserve Payments Study, by wycenić czeki na około 24 500 000 000 000 dolarów rocznie, choć ich liczba spada. W tym samym wpisie przywołano ustalenie Atlanta Fed, że tylko 7% konsumentów zapłaciło rachunek czekiem w 2024 roku, wobec 19% cztery lata wcześniej. Bilety kolejowe dzielą ten sam los: liczba transakcji to nie to samo co wartość, a stare kanały żyją dłużej, niż się oczekuje.

Dwie inne pozycje z dossier warto odnotować, jeśli ktoś śledzi europejską infrastrukturę. Follow the Money podało 30 września, że pisemne ogłoszenie Kongresu Europy autorstwa przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen zawierało zdanie o łączeniu "myślicieli i pisarzy, artystów i naukowców, obywateli i społeczeństwa obywatelskiego". Tych słów nie wypowiedziała, a później usunięto je z oficjalnego tekstu. Cytowany przez Follow the Money urzędnik Komisji powiedział, że zamiar włączenia społeczeństwa obywatelskiego się nie zmienił.

30 września The Register poinformował też, że półroczny pilotaż rozpoznawania twarzy na żywo brytyjskiej policji transportowej przeskanował ponad 500 000 twarzy na londyńskich stacjach kolejowych, wygenerował jeden alert i nie dał żadnego poprawnego trafienia. Liczby, uzyskane przez Liberty Investigates w drodze wniosków o dostęp do informacji publicznej i opisane przez The Guardian, mówią o koszcie ponad 320 000 funtów i niemal 100 godzinach pracy funkcjonariuszy. Pilotaż przedłużono do listopada i rozszerzono na londyńskie metro.

Nic z tego nie odpowiada na oczywiste pytanie o pociągi nocne: czy nowe trasy się zapełniają. Dossier nie zawiera danych o liczbie pasażerów żadnego europejskiego połączenia sypialnego i żaden cytowany w nim przewoźnik ich nie podaje. Dopóki się to nie zmieni, powrót pociągów sypialnych najlepiej opisać mapą tras, nie bilansem.