Paszynian omawia z Rosatomem ofertę reaktora VVER-1000 dla nowej elektrowni w Armenii

Oferta Rosatomu i obiecana decyzja

Nikol Paszynian spotkał się z Aleksiejem Lichaczowem, szefem rosyjskiej państwowej korporacji Rosatom. Rozmawiali o przedłużeniu pracy drugiego bloku Metsamoru i o rosyjskich propozycjach nowego bloku w Armenii. Biuro premiera podało, że Nikol Paszynian spotkał się z Aleksiejem Lichaczowem, szefem rosyjskiej państwowej korporacji Rosatom, żeby omówić przedłużenie pracy drugiego bloku Metsamoru i rosyjskie propozycje nowego bloku w Armenii, podał World Nuclear News.

Armenia negocjuje wymianę z USA, Rosją, Francją, Chinami i Koreą Południową i szuka najlepszej oferty. Dostawcy wciąż nie wybrano.

Strana Rosatom, firmowe pismo spółki, podało, że według Lichaczowa większość prac zaplanowanych do 2031 r. przy przedłużeniu eksploatacji do 2036 r. jest już gotowa. Lichaczow zaproponował blok oparty na projekcie VVER-1000, ten sam model, który Rosatom buduje w Indiach i Iranie. Armenia analizuje też, czy prowadzić istniejący reaktor od 2036 do 2046 r. Lichaczow powiedział, że jest to technicznie możliwe, ale inwestycja może sięgnąć setek milionów dolarów na modernizację bezpieczeństwa i automatyki, ponowne wyżarzanie reaktora oraz rozbudowę i remont obiektów przechowywania wypalonego paliwa. Paszynian powiedział, że ostateczna decyzja będzie „wyłącznie ekonomiczna” i będzie uwzględniać cenę, jakość, bezpieczeństwo, terminy i gwarancje.

Moskwa przedstawiała ten projekt już wcześniej. Michaił Kaługin z rosyjskiego MSZ powiedział, że elektrownia Rosatomu o dużej mocy mogłaby pokryć potrzeby Armenii na dziesięciolecia, „jeśli nie na stulecie”, i utrzymać niskie taryfy dla odbiorców.

Jeden reaktor, jedna trzecia prądu

Jedyny pracujący reaktor Metsamoru to blok VVER, który zaczął pracować w 1980 r. World Nuclear News podaje jego moc jako 376 MWe; Azatutyun mówi o 400 megawatach i o tym, że daje około jednej trzeciej energii elektrycznej Armenii.

Jego żywotność przedłużano dwa razy, po remontach kapitalnych wykonanych głównie przez rosyjskich specjalistów. W 2036 r. ma zostać wyłączony z eksploatacji, podaje Azatutyun. World Nuclear News pisze, że pierwszy blok elektrowni jest właśnie wyłączany z eksploatacji. Erywań twierdzi, że przedłuża pracę elektrowni do 2036 r., a równolegle planuje następcę.

Presja sąsiadów

Podczas wizyty w Nachiczewanie, azerskiej eksklawie, Ilham Alijew powiedział w azerskiej telewizji państwowej, że elektrownia jest „przestarzała i stanowi zagrożenie dla całego regionu”. Prezydent Azerbejdżanu stwierdził, że Armenia stanie w obliczu poważnego kryzysu energetycznego, jeśli elektrownia zostanie zamknięta. Zaproponował azerski prąd przesyłany korytarzem tranzytowym zarządzanym przez USA, Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP).

Rosja odpowiedziała 22 sierpnia. Rzeczniczka MSZ Maria Zacharowa nazwała doniesienia o zagrożeniach dla elektrowni próbą rozbicia rosyjsko-armeńskiej współpracy w energetyce. Powiedziała, że MAEA potwierdziła niezawodność elektrowni, a zamknięcie krajowej siłowni jądrowej tylko zwiększa zależność kraju od dostaw prądu z zewnątrz. Azerbejdżan deklaruje gotowość dostarczania energii Armenii po zamknięciu elektrowni, a Turcja od dawna domaga się wyłączenia Metsamoru.

Plany modułowe i oferta VVER

Armenia zapowiadała, że nowa elektrownia będzie modułowa, tymczasem propozycja Rosatomu dotyczy bloku opartego na projekcie VVER-1000.

Arman Jegojan, poseł partii Kontrakt Obywatelski, powiedział na briefingu, że 2036 r. to maksymalny dopuszczalny okres fizycznej eksploatacji. Wyznaczają go dokumenty, a nie jakikolwiek rząd. Dodał, że podpisana w 2017 r. umowa o wszechstronnym i wzmocnionym partnerstwie między Armenią a UE mówi, że elektrownię należy zastąpić mocą równoważną.

Krytycy rządu twierdzą, że plany wymiany to zasłona dymna, za którą kryje się rezygnacja kraju z energii jądrowej.

Co dalej

Paszynian powiedział w parlamencie, że w ciągu roku jego rząd „musi wreszcie zdecydować, z kim i jaką elektrownię jądrową zbudujemy”. Nie wykluczył, że Metsamor będzie pracował także po 2036 r.