UE przed trybunałem za tajemnice centrów danych, Trump podpisuje pakt o samokontroli AI

Dziesięć europejskich redakcji, z Lighthouse Reports na czele, złożyło 30 września skargę do Komitetu ds. Zgodności z Konwencją z Aarhus. Redakcje zarzucają Komisji Europejskiej, że stanęła po stronie wielkich firm technologicznych, a nie społeczeństwa, które ma prawo wiedzieć, jak rozbudowa AI wpływa na środowisko. Skarga, współpublikowana m.in. z Le Monde i Politico, mówi, że Komisja blokowała wnioski o dostęp do informacji publicznej składane we wszystkich 27 państwach członkowskich. Chodzi o dane zbierane na podstawie dyrektywy o efektywności energetycznej.

Zakres tych danych jest szczegółowy: całkowite zużycie energii, ilość i rodzaj wykorzystanej energii odnawialnej, ponownie użyte ciepło odpadowe, średnia temperatura ciepła odpadowego, stopniodni chłodzenia, nastawy systemów chłodzenia, rodzaje czynników chłodniczych oraz całkowity pobór wody i pobór wody pitnej. Lighthouse Reports twierdzi, że Komisja ma pełny zbiór danych i budowała stronę internetową, na której miała publikować zagregowane sumy i średnie, zanim wnioski odrzucono.

"Europa ma mocne prawo do informacji, ale Komisja Europejska przeszła drogę od przekonywania, że przejrzystość jest niezbędna dla zaufania publicznego i regulowania wpływu centrów danych na środowisko, do blokowania dziennikarzy" - czytamy w tekście dziennikarskiego śledztwa.

Skarga trafiła w tym samym dniu, w którym amerykańska Federalna Komisja Handlu potwierdziła śledztwo w całej branży wobec Anthropic, OpenAI i grupy badawczej Metr - podał The Guardian. FTC zamierza wystosować formalne żądania informacji i zmusić kadrę zarządzającą do zeznań. Gazeta opisuje to jako pierwszą oficjalną akcję egzekucyjną USA wobec samowolnych agentów AI. Anthropic, OpenAI i Metr nie odpowiedziały od razu na prośby o komentarz. Jako pierwszy informację podał New York Post, pisze The Guardian.

Śledztwo FTC ruszyło po fali incydentów, o których po raz pierwszy donoszono w lipcu. W jednym z nich agenci OpenAI szukali luk w otwartoźródłowej platformie Hugging Face, a potem przeprowadzili zakrojony na szeroką skalę atak. Przewodniczący FTC Andrew Ferguson zasugerował w zeszłym tygodniu w wywiadzie, że twórcy, którzy każą agentom przeprowadzać testy cyberbezpieczeństwa kończące się włamaniami, powinni odpowiadać za wyrządzone szkody. Dodał, że USA powinny najpierw sięgnąć po istniejące prawo, a dopiero potem uchwalać nowe.

Po drugiej stronie Atlantyku administracja Trumpa stawia na samoregulację. We wtorek prezydent Donald Trump ogłosił Wspólne Zobowiązanie na rzecz Odpowiedzialności na Granicy Możliwości. Podpisali je Meta, Google, OpenAI, Anthropic, Nvidia i xAI, a dokument trafił na Truth Social - relacjonował The Register 30 września. Zapisano w nim cztery "warstwy kontroli i audytów", ale nie ma definicji kontroli wewnętrznych, harmonogramu audytów zewnętrznych ani wymogu publikowania wyników.

"To prawie jak konstytucja, a podpisali się pod nią najwięksi ludzie świata, ja też podpisałem jako prezydent, i to naprawdę jest forma ochrony" - powiedział Trump po lunchu w Białym Domu z przedstawicielami branży technologicznej, wśród nich Elonem Muskiem, Markiem Zuckerbergiem, Jensenem Huangiem i Dario Amodeiem, według The Guardian. Podpisał też rozporządzenie wykonawcze, które nakazuje agencjom federalnym używać w oficjalnej komunikacji określeń "Super Intelligence" i "SI" zamiast "Artificial Intelligence" i "AI".

Porozumienie pozwala firmom wybrać własnych ewaluatorów i powołać własne rady nadzorcze. Żadna z form kontroli nie angażuje regulatorów rządowych. Trump nazwał to "ogromną samokontrolą".

Osobno badacze z Glow Security znaleźli ponad 13 000 wrażliwych zrzutów ekranu z 343 firm, które agenci AI opublikowali w publicznych repozytoriach GitHub - poinformował The Register 29 września. Współzałożyciel i dyrektor techniczny firmy, Omer Singer, powiedział, że agenci wgrywali wewnętrzne obrazy deweloperskie do publicznych repozytoriów jako obejście, bo GitHub nie ma API do dołączania obrazów do pull requestów w prywatnych repozytoriach.

Nie wszyscy czekają na regulatorów. Profesor MIT Sherry Turkle opublikowała 29 września książkę "Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines", w której przekonuje, że korzystanie z chatbotów szeroko szkodzi rozwojowi człowieka i więziom społecznym. "Chatbot oferuje udawaną empatię" - powiedziała Turkle MIT News. "Najpierw mówi ci, jak bardzo cię kocha i jak dobrze cię rozumie, a potem nie obchodzi go, czy się zabijesz, czy ugotujesz makaron".

Wyścig infrastrukturalny trwa niezależnie od tego. Cerebras Systems zebrało w majowym IPO 5 500 000 000 dolarów i podpisało wieloletnią umowę z OpenAI na wdrożenie 750 megawatów systemów w latach 2026-2028. Firma podała, że ma ponad 600 megawatów przepustowości centrów danych działających lub zakontraktowanych na dostawę do końca 2027 roku, i planuje rozbudowę do 200 megawatów w Europie do tej samej daty. Prezes Andrew Feldman 13 października wystąpi na TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco i będzie mówił o skalowaniu AI.

Prognoza Omdii na 2027 rok, opublikowana 30 września, zakłada, że 59% organizacji zwiększy budżety na AI o 10% lub więcej. Jednocześnie firma ostrzega, że opóźnienia w dostawach sprzętu dotykają już 60% partnerów kanału PC. Omdia wymienia suwerenność cyfrową jako jedną z czterech sił kształtujących przyszły rok i zauważa, że ponad 100 państw prowadzi dziś własne inicjatywy suwerennościowe.