Pamięć pod presją: śledztwo 337-TA-1523 i cena wafla 1b DRAM wyższa o 54 proc

Pamięć operacyjna stała się jednym z najbardziej zapalnych punktów łańcucha dostaw. 23 września amerykańska Komisja Handlu Międzynarodowego (ITC) ogłosiła wszczęcie śledztwa na podstawie sekcji 337 wobec określonych urządzeń DRAM i produktów zależnych. Sprawa ma numer 337-TA-1523, a wniosek złożyła 11 sierpnia firma Netlist.

Kto jest stroną sporu

Netlist zarzuca firmom Micron Technology, Micron Semiconductor Products, Hewlett Packard Enterprise, Lenovo, Lenovo US oraz Supermicro naruszenie czterech amerykańskich patentów. Chodzi o import lub sprzedaż wybranych układów DRAM, a także serwerów, systemów obliczeniowych i macierzy, które zawierają tę pamięć. Firma wnosi o wydanie ograniczonego zakazu importu oraz nakazu zaprzestania sprzedaży. ITC zastrzega, że samo wszczęcie śledztwa nie oznacza ustalenia naruszenia. Zakres sprawy obejmuje moduły DIMM generacji DDR5 oraz urządzenia, które je zawierają.

Netlist nie jest producentem pamięci w klasycznym sensie. Jego model biznesowy przesunął się w stronę monetyzacji własności intelektualnej, w tym licznych sporów patentowych. Skuteczność tej strategii widać w historii rozstrzygnięć. W 2021 roku SK Hynix zapłacił 40 mln dolarów ugody i podpisał pięcioletnią umowę wzajemnego licencjonowania. W 2023 roku ława przysięgłych zasądziła wobec Samsunga około 303 mln dolarów. W 2024 roku kolejna sprawa z Samsungiem zakończyła się kwotą 118 mln, a Micron został w innym postępowaniu zobowiązany do 445 mln dolarów.

Mechanizm presji

Sekcja 337 działa inaczej niż zwykłe powództwo patentowe. Jej siła opiera się na dostępie do rynku. Po stwierdzeniu naruszenia ITC może zablokować import, a więc odciąć produkt od największego rynku zbytu. Netlist korzystał z tego narzędzia już wcześniej. 30 września 2025 roku złożył wniosek dotyczący modułów DDR5 DIMM i pamięci HBM wobec Samsunga, Google i Supermicro, a 16 czerwca 2026 roku kolejny, wymieniając m.in. Nvidię i Broadcom. W lipcu ITC wszczęła postępowanie 337-TA-1511.

Druga strona: ceny

Presja prawna nakłada się na presję podażową. Według danych koreańskiej firmy analitycznej Kernel Insight wafel 1b DRAM kosztuje 0,654 dolara za milimetr kwadratowy, podczas gdy wafel N2 produkcji TSMC wyceniany jest na 0,424 dolara, o 54 proc. mniej, choć N2 wymaga wielokrotnego naświetlania i litografii EUV. Powód jest podażowy. Budowa serwerów AI pochłania pamięci HBM i moduły DDR5 o dużej pojemności, a trzej najwięksi producenci pamięci rozszerzają moce wolniej niż rośnie popyt. Prezes SK Hynix przekonuje, że branża AI nie może istnieć bez pamięci. Przewodniczący Acer Chen Wei przewiduje, że niedobór nie potrwa do 2030 roku, ale ceny będą rosły aż do połowy 2027 roku. Dopiero wtedy, zdaniem analityków, rynek może wrócić do równowagi.

Presja na moce produkcyjne jest widoczna w planach inwestycyjnych. W Korei Południowej SK Hynix i Samsung zabiegają o tereny w klastrze semiconductorowym na Honam i w Gwangju. Z 826 hektarów wyznaczonych pod park przemysłowy około 208 hektarów nadaje się do natychmiastowego zagospodarowania. Dziewięć rund rozmów prowadzonych od lipca do września tego roku dotyczyło głównie lokalizacji i tempa. Harmonogram zakłada przygotowanie gruntów w 2027 roku, pierwsze dostawy energii i wody do końca 2028 roku oraz uruchomienie produkcji masowej w czerwcu 2030 roku. Inwestycja Samsunga w Yongin ma wystartować wcześniej, w październiku 2029 roku.

Ekonomika pamięci zmieniła się na korzyść producentów. Koszt wafla 1b DRAM wynosi 0,654 dolara na milimetr kwadratowy i jest o 54 proc. wyższy niż koszt wafla TSMC w procesie N2, wycenianego na 0,424 dolara. Rozbudowa AI pochłania pamięć HBM i wielkopojemnościowe moduły DDR5, a moce trzech największych wytwórców nie nadążają za popytem. Spór patentowy z Netlistem jest więc tylko jednym z frontów walki o marżę.