Eksporterzy kakao muszą spełnić unijne wymogi identyfikowalności do 30 grudnia 2026 r.

Rozporządzenie (UE) 2025/2650 opublikowano w grudniu 2025 r. Wyznacza ono termin 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich operatorów oraz 30 czerwca 2027 r. dla mikro i małych, podał portal Africa Sustainability Matters. Importerzy muszą wykazać, że kakao nie rosło na ziemi wylesionej po 31 grudnia 2020 r. i że wyprodukowano je zgodnie z lokalnym prawem. Każdą partię trzeba prześledzić do działki, na której rosła.

Większość kakao w Afryce Zachodniej uprawiają drobni rolnicy, podało DW. Przepisy docierają do nich przez eksporterów i importerów, którzy muszą udokumentować każdą partię. Eksporterzy muszą zmapować poszczególne gospodarstwa, sprawdzić sposób użytkowania ziemi i prowadzić cyfrową dokumentację, na której będą mogli polegać unijni kupcy, podał Reuters.

Koszty zgodności

Sunbeth Global, nigeryjski eksporter, przez trzy lata mapował 124 000 hektarów, co odpowiada około 60 000 ton kakao. Zapłacił od 30 do 70 dol. za tonę. Dyrektor operacyjny Nzubechukwu Anisiobi powiedział, że wstępne rozmowy z kupcami spotkały się ze sprzeciwem co do tego, kto poniesie koszty. „Analiza kosztów i korzyści już teraz zjada nasze marże”, powiedział.

Starlink Global and Ideal, największy nigeryjski eksporter kakao, podał, że od 2023 r. wydał od 40 do 80 dol. na tonę na mapowanie i śledzenie łańcucha dostaw. Firma twierdzi, że nie odzyskała tych kosztów od europejskich kupców. Przy 30 do 70 dol. za tonę mapowanie kosztuje około 1% do 2,3% ceny światowej wynoszącej około 3 000 dol. Przedział Starlinku, od 40 do 80 dol., to 1,3% do 2,7%.

Na Wybrzeżu Kości Słoniowej tylko około połowę kakao można prześledzić do miejsca uprawy, podała NPO Trase w badaniu z maja. Afryka Zachodnia produkuje około 70% światowego kakao i wysyła około dwóch trzecich do UE, wynika z danych Banku Światowego, UE i ONZ. Eksperci branżowi szacują, że rolnicy produkujący ponad połowę kakao w Nigerii mogą nie spełnić przepisów. Kraj ma około 300 000 plantatorów, w większości drobnych, według Nigeryjskiej Rady Promocji Eksportu.

Spadek cen

Spadające ceny mogą opóźnić przygotowania do EUDR, bo rolnicy i grupy branżowe nie radzą sobie z kosztami identyfikowalności, podał EUobserver. Kakao osiągnęło szczyt około 12 000 dol. za tonę w 2024 r., według ABC i EUobserver, a DW podało prawie 13 000 dol. Na początku kwietnia 2026 r. handlowano nim blisko 3 000 dol., o ponad 75% mniej, podało DW.

EUobserver podał, że minister finansów Ghany Cassiel Ato Forson ogłosił prawie 30-procentową obniżkę ceny hurtowej płaconej rolnikom, z około 290 do 210 euro za worek 64 kg. Cocobod jest winien rolnikom około 800 mln euro. BBC podało, że opóźnienia płatności prawdopodobnie dotykają około 800 000 rolników. Kakao odpowiada za około 7% PKB Ghany, a eksport kakao to około 15% wpływów walutowych.

Co dalej

Bruksela nie zapowiedziała kolejnego przesunięcia po pakiecie uproszczeń z 4 maja, podał Africa Sustainability Matters. Konsultant ds. zrównoważonego rozwoju Nicko Debenham szacuje, że ograniczenie podaży w UE może potrwać około dwóch lat. W tym czasie eksporterzy, którzy zainwestowali w zgodność z przepisami, mogą uzyskać wyższą cenę od producentów czekolady.