Ceny energii dla przemysłu w Europie trzymają się w wąskim przedziale, popyt w USA podnosi koszty w PJM o 75%

Różnica między najtańszym a najdroższym rynkiem energii dla przemysłu w Europie wyniosła w 2023 roku siedem eurocentów za kilowatogodzinę. To główny wniosek z zestawienia europejskich statystyk cen energii, które WorldMetrics opublikowało po raz pierwszy 12 lutego 2026 roku i zaktualizowało 17 lipca 2026 roku. Z tych samych danych wynika, że średnia cena energii elektrycznej dla przemysłu w UE w latach 2021-2023 wyniosła 0,16 euro za kWh.

Niemcy płaciły 0,18 euro za kWh. Francja 0,15. Hiszpania 0,16. Włochy 0,17. Holandia 0,19, najwięcej spośród dużych gospodarek w zestawieniu. Najtaniej wypadła Polska, gdzie odbiorcy przemysłowi płacili 0,14 euro za kWh. WorldMetrics zwraca uwagę, że polscy odbiorcy indywidualni płacili 0,13 euro, a komercyjni 0,15 euro. To odwraca typowy układ, w którym gospodarstwa domowe płacą za jednostkę więcej niż firmy. Wzrosty rok do roku były ostrzejsze, niż sugerują same poziomy. Cena energii dla przemysłu w Niemczech wzrosła o 22% między 2022 a 2023 rokiem, podają dane. Francja odnotowała wzrost o 18%, Hiszpania o 25%, Włochy o 20%, a Polska o 28%. Liczby WorldMetrics są oznaczone jako zweryfikowane, kierunkowe lub oparte na jednym źródle, zależnie od danych wyjściowych. Strona zastrzega, że niepotwierdzalne statystyki są wykluczane.

Koszty wciąż są wysokie i Komisja Europejska to przyznaje

Szósty raport Komisji Europejskiej o cenach i kosztach energii, opublikowany w lutym 2025 roku, opisuje ten sam okres inaczej. Mówi o głębokim kryzysie na europejskich i światowych rynkach energii od 2020 roku, gdy hurtowe ceny gazu i energii elektrycznej osiągnęły historyczne poziomy, po czym zaczęły spadać w 2023 roku. Ceny gazu pozostawały bardzo wysokie do końca 2022 roku, a potem stopniowo malały. Zadziałały regulacje, spadek popytu i poprawa fundamentów rynku. Komisja mówi wprost o skutku: ceny gazu i energii dla przemysłu, choć niższe niż w szczycie kryzysu, pozostają dwa do czterech razy wyższe niż u głównych partnerów handlowych UE. Raport ostrzega, że zagraża to długoterminowej konkurencyjności europejskiego przemysłu, i wskazuje sektory energochłonne jako najbardziej narażone. Zwraca też uwagę, że rachunek UE za import energii spadł do 427 mld euro w 2024 roku ze szczytu 604 mld euro w 2022 roku, ale wciąż nazywa go znaczącym obciążeniem.

Raport ostrzega przed kosztami dla UE wynikającymi z dużego uzależnienia od importu paliw kopalnych. Zauważa, że choć rachunek UE za import energii spadł do 427 mld euro w 2024 roku (po osiągnięciu szczytu 604 mld euro w 2022 roku), to wciąż jest znaczącym obciążeniem dla europejskiej gospodarki.

Jeden szczegół w opisie Komisji ma znaczenie dla każdego, kto czyta tabele cen z 2023 roku. Ceny detaliczne podążały za hurtowymi w górę, ale nie jednolicie i nie w tym samym tempie. Raport przypisuje tę rozbieżność krajowym środkom łagodzącym kryzys, różnicom w strukturze długości kontraktów oraz odmiennym strategiom zakupu gazu przez sprzedawców, w tym kontraktom długoterminowym i hedgingowi. Innymi słowy, dwóch odbiorców przemysłowych w sąsiednich krajach może płacić bardzo różne rachunki z powodów, które niewiele mają wspólnego z kosztami wytwarzania.

Zmienność, nie tylko poziom

WorldMetrics śledzi też, jak bardzo ceny się zmieniały. Odchylenie standardowe cen energii elektrycznej dla przemysłu w UE w latach 2021-2023 wyniosło 0,08, w Niemczech 0,09, a we Francji 0,07. Gaz ziemny był bardziej niespokojny: wskaźnik zmienności ceny gazu dla przemysłu w UE wyniósł 0,12, w Holandii 0,10, we Francji 0,10. Zmienność ceny energii elektrycznej dla przemysłu w Hiszpanii w latach 2020-2023 wyniosła 0,08, w Szwecji 0,07, a wskaźnik dla oleju opałowego w przemyśle w Wielkiej Brytanii 0,11.

W indeksie kosztów liczonym na bazie 2020=100 odczyt dla UE w 2023 roku wyniósł 135, w Polsce 150, a we Francji najniżej, 130. Indeks Niemiec wzrósł o 25% rok do roku, Francji o 20%, a średnia UE o 22%. Zmienność tego indeksu w latach 2021-2023 była znacznie niższa niż dla surowych cen energii: 0,04 dla UE, 0,05 dla Niemiec, 0,06 dla Polski.

Na rynkach spot 27 września 2026 roku, według Energy Prices.eu, sycylijskie ceny we Włoszech wyniosły średnio 0,199 euro za kWh, najwięcej na mapie, a Finlandia 0,022 euro za kWh, najmniej. Austria, Szwajcaria, Słowenia, Chorwacja, Holandia, Belgia, Francja, Rumunia, Niemcy, Luksemburg, Węgry, Portugalia i Hiszpania mieściły się tego dnia między około 0,114 a 0,132 euro za kWh. Serwis podaje, że jego ceny to ceny spot dnia następnego bez lokalnego VAT i innych dodatków.

Tymczasem na największym rynku w USA

The Register poinformował 15 maja 2026 roku, że hurtowe koszty energii w PJM Interconnection, obsługującym całość lub część 13 stanów i Dystrykt Kolumbii, wzrosły z 77,78 dolara za MWh w pierwszym kwartale 2025 roku do 136,53 dolara za MWh w tym samym okresie 2026 roku, czyli o 75,5%. Monitoring Analytics, oficjalny monitor rynku PJM, wskazał wzrost obciążenia centrów danych jako główny powód.

Raport monitora stwierdza, że gdyby nie wzrost centrów danych, rzeczywisty i prognozowany, rynek mocy nie odnotowałby tak napiętej równowagi podaży i popytu. Dodaje, że wpływ na ceny dla odbiorców jest bardzo duży i nieodwracalny, a w najbliższym czasie będzie jeszcze większy, jeśli problemy związane z obciążeniem centrów danych nie zostaną rozwiązane na czas. Monitoring Analytics zalecił, by centra danych były zobowiązane do zapewnienia własnego wytwarzania. PJM powiedział The Register, że pracuje z poszczególnymi stanami i spółkami członkowskimi nad skutkami dla odbiorców, w tym nad przedłużeniem limitów rynkowych i reformą zasad hurtowego rynku.

Kontrast jest niewygodny dla europejskiego przemysłu. Europejskie ceny hurtowe ustabilizowały się po kryzysie z lat 2021-2023, według Komisji, ale na poziomach wyższych od średnich historycznych, a przenoszenie ich na rachunki detaliczne wciąż trwa. Amerykańskie koszty energii dla przemysłu, zaburzone popytem centrów danych, zmierzają w przeciwnym kierunku. Żadna z tych trajektorii nie wygląda tanio.