Centra danych nie mówią, ile zużywają wody i prądu. Sieć już tego nie wytrzymuje

Badanie przeprowadziła redakcja Lighthouse Report razem z dziennikiem Trouw i innymi europejskimi mediami. Dziennikarze wysłali wnioski o dostęp do informacji publicznej w kilku krajach i w większości dostali odpowiedzi odmowne albo puste. Holenderskie stowarzyszenie branży centrów danych Dutch Datacenter Association naliczyło na koniec zeszłego roku 186 komercyjnych obiektów o mocach co najmniej 500 kW. Krajowa agencja przedsiębiorczości RVO ma dane tylko o 104 z nich, podaje NL Times.

Publicznie dostępne liczby dotyczą zużycia prądu w 44 centrach i zużycia wody w 47. To mniej niż jedna czwarta. Unijna dyrektywa o efektywności energetycznej od trzech lat nakazuje raportowanie obiektom o mocach 500 kW i wyższych. RVO powiedziało Trouw, że ma więcej danych o części obiektów, ale liczb nie przekazało.

Popyt nie czeka na ujawnienie danych

Holenderski urząd statystyczny szacuje zużycie prądu przez centra danych na 5 100 000 000 kWh w 2024 roku, czyli 4,6 procent krajowego zużycia. To prawie dwa razy więcej niż pięć lat wcześniej. Operator sieci TenneT spodziewa się 10 do 15 procent w 2030 roku. Tymczasem w sieci firmy, instytucje i budownictwo mieszkaniowe już stoją w kolejkach po przyłącza. Dane RVO opublikowane tego lata pokazały, że samo największe holenderskie centrum danych Microsoftu odpowiada za 1 procent krajowego zużycia prądu. Google, który prowadzi w tym kraju dwa duże obiekty, tej liczby nie ujawnia.

Woda to mniejszy problem, ale politycznie czuły. Holenderskie szacunki mówią o około 0,1 procent całego zużycia, a ta liczba waży coraz więcej, bo susze się wydłużają. Ta sama sprzeczność gra się gdzie indziej. W Singapurze portal Asian Power napisał 30 września, że dostępność mocy może decydować o rozwoju centrów danych. Ograniczeniem przestaje być ziemia i kapitał, zaczynają być elektrony.

Osobny nurt prac próbuje uczynić to ryzyko mierzalnym. Microsoft Research opublikował 30 września model uczenia maszynowego, który prognozuje ryzyko pogody kosmicznej dla 66 935 stacji transformatorowych w kontynentalnych Stanach Zjednoczonych. Model łączy obserwacje wiatru słonecznego, prognozy wskaźników Auroral Electrojet i Disturbance Storm Time, lokalną geologię i dane sieciowe. W okresie oceny system wykrył blisko 80 procent poważnych zdarzeń pogody kosmicznej. Potrafi ostrzec operatorów 30 do 60 minut przed pojawieniem się konkretnego zagrożenia, pisze blog Microsoft Research. Punktem odniesienia jest burza geomagnetyczna z maja 2024 roku, która pogorszyła dokładność GPS i zakłóciła pracę satelitów.

Pieniądze płyną nierówno

Kapitał się rusza. Bloomberg podał we wtorek, że prezydent Donald Trump ma ogłosić około 200 000 000 000 dolarów południowokoreańskich inwestycji w Stanach Zjednoczonych. Około 54 000 000 000 dolarów z tej kwoty wiąże się z opóźnionym projektem Alaska LNG, a wśród celów są stocznie, LNG, elektrownie i energetyka jądrowa, podaje Seeking Alpha.

Po stronie popytu rynek samochodów coraz bardziej się rozjeżdża. CleanTechnica zauważyła 30 września, że udział aut czysto elektrycznych w Stanach Zjednoczonych wyniósł 5,9 procent w pierwszej połowie 2026 roku, wobec 45 procent w Chinach w sierpniu i 26 procent w Europie w lipcu. Redakcja zapytała, czy USA mogą zająć ostatnie miejsce w elektryfikacji samochodów osobowych. Ten sam tydzień przyniósł przypomnienie, że plany produktowe nie czekają. Toyota zrzuciła przyczepę kempingową o masie 1 675 lb na elektrycznego Hiluxa na lotnisku Bentwaters w Suffolk i auto odjechało, podał Electrek 30 września. Hilux BEV ma baterię 59,2 kWh i zasięg do 160 mil w cyklu WLTP.

Nowy Range Rover Sport Electric od JLR, opisany przez WIRED i InsideEVs 29 września, ma pakiet 118,5 kWh i ładuje się z mocą do 350 kW. WIRED podaje zasięg 374 mil w WLTP, InsideEVs mówi o 378 milach. Obie redakcje nie zgadzają się co do liczby i żadna nie opublikowała wyniku według normy EPA.

Tesla dostała natomiast 29 września patent na samochód z wentylatorami elektrycznymi, który wykorzystuje cztery kanałowe wentylatory w tylnym dyfuzorze. To drugi taki patent w nieco ponad rok, podaje Electrek. Rysunki przedstawiają Model S, auto, którego produkcję Tesla zakończyła w kwietniu. Roadster to jedyny samochód sportowy, jaki został w planach.

Na poziomie całego systemu presja jest udokumentowana. IRENA podała, że do 2035 roku prąd musi odpowiadać za 35 procent globalnego zużycia energii, a inwestycje sieciowe muszą się podwoić, do 1 000 000 000 000 dolarów rocznie, jak zauważył OilPrice 30 września. Czy ten kapitał dotrze, zależy od sieci, które da się zaplanować, pozwolić i zmierzyć. W tym ostatnim punkcie europejski system raportowania właśnie oblewa własny test.