María Corina Machado wróciła do Wenezueli po ponad 10 miesiącach wygnania

Co się stało 25 października

Machado ogłosiła powrót w mediach społecznościowych słowami „Jestem tutaj. Z wami”. Pojawiła się w sanktuarium Boskiej Pasterki w Barquisimeto, w zachodniej części stanu Lara. Zwolennicy witali ją oklaskami i okrzykami wolności. Z Wenezueli wyjechała w grudniu 2025 r., żeby odebrać w Norwegii Pokojową Nagrodę Nobla.

Reuters podał, powołując się na dwie osoby znające przebieg podróży, że Machado przyleciała prywatnym samolotem z Panamy do Kolumbii i przekroczyła granicę z Wenezuelą lądem. Jej zespół poinformował, że jedzie drogą w stronę Caracas i zatrzymuje się po drodze na spotkania ze zwolennikami. Jedna z osób znających trasę powiedziała Reutersowi, że podróż uzgodniono z władzami USA, Panamy i Kolumbii, a Trump został o niej poinformowany. Zapytany o przyjazd 25 października, Trump powiedział dziennikarzom, że nie wiedział o nim wcześniej, i dodał: „Mam nadzieję, że jest bezpieczna”. Vision Times podał, że dotarła potem do Caracas, gdzie zebrały się duże tłumy, żeby ją powitać.

Dlaczego ten powrót ma znaczenie

Przyjechała kilka dni po tym, jak tysiące Wenezuelczyków wyszły na ulice w całym kraju, domagając się wyborów. Były to pierwsze ogólnokrajowe protesty opozycji od prawie dwóch lat.

Od stycznia krajem kieruje tymczasowa prezydent Delcy Rodríguez. Zaprzysiężono ją kilka dni po zatrzymaniu Maduro. Mówi, że wybory się odbędą, ale nie podała daty. Machado chce głosowania do lipca 2027 r. W październiku koalicja PUD potwierdziła, że Machado pozostaje jej liderką. Przyjęła 14 propozycji dotyczących transformacji, w tym wolność działania partii politycznych i uwolnienie wszystkich więźniów politycznych.

Zakaz i rozmowy, w których jej nie ma

Machado nadal nie może kandydować. Zakaz nałożono za rządów Maduro.

Negocjacje między rządem Rodríguez a frakcją opozycji obejmowały propozycje reform sądownictwa i władz wyborczych. Ruch Machado w nich nie uczestniczył. Rubio przypisał jej powrót wspieranym przez Waszyngton rozmowom pojednawczym. Jak powiedział, doprowadziły one do uwolnienia setek więźniów politycznych i pozwoliły działaczom opozycji wrócić z wygnania.

Stanowisko Waszyngtonu

Siły USA zatrzymały Maduro w Caracas 3 stycznia 2026 r. i przewiozły go do Nowego Jorku, gdzie ma odpowiedzieć na zarzuty handlu narkotykami. Maduro temu zaprzecza. Trump poparł Rodríguez, byłą wiceprezydent Maduro, jako osobę, która ma potem rządzić krajem.

Przemawiając we wrześniu na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, Rodríguez powiedziała, że „w Wenezueli odbędą się wybory”, ale nie podała daty. Opozycja krytykowała ją za to, że nie wyznaczyła nawet orientacyjnego terminu. Trump powiedział temu samemu zgromadzeniu, że USA zawarły z jej rządem „największą w historii umowę naftową, obejmującą 65 mld baryłek ropy”. Dodał, że „w razie potrzeby użyjemy naszej niezrównanej siły wojskowej, aby zabezpieczyć żywotny interes narodowy Stanów Zjednoczonych”. Obaj przywódcy krótko rozmawiali na marginesie zgromadzenia. Rubio, który brał udział w tym spotkaniu, powiedział, że najpierw musi nastąpić transformacja polityczna. Ostrzegał przed scenariuszem, w którym „ktoś zostaje wybrany i przejmuje kompletną katastrofę, gospodarczą i społeczną”.

Co dalej

Rubio spotkał się w Waszyngtonie z ministrem spraw zagranicznych Wenezueli Oliverem Blanco. Do spotkania doszło dwa tygodnie po tym, jak wenezuelskie władze i przedstawiciele opozycji uzgodnili plan reformy procesu wyborczego. Głosowanie może się odbyć w 2027 r.

Departament Stanu podał, że rozmawiano o reformach instytucjonalnych, które przygotowują grunt pod wolne, uczciwe i wiarygodne wybory. Rubio wezwał też do uwolnienia pozostałych wenezuelskich więźniów politycznych. Edmundo González, który w 2024 r. zastąpił Machado na karcie wyborczej, potwierdził jej powrót i powiedział, że zamierza dołączyć do niej w Wenezueli.