Brak paliwa w Sudanie podnosi koszt pomocy głodującym

Brak paliwa spowalnia dostawy żywności i leków

W połowie września 2026 r. stacje paliw w Chartumie zamykały się z braku benzyny i oleju napędowego. Żaden późniejszy raport nie wskazuje, by kryzys się skończył. Ciężarówki wiozą żywność i leki rodzinom przesiedleńców, a pompy napędzane olejem napędowym dostarczają wodę na pola uprawne. Bez paliwa jedno i drugie staje w miejscu.

Kraj jest podzielony między Siły Zbrojne Sudanu (SAF) a Siły Szybkiego Wsparcia (RSF). Słaba waluta podnosi cenę importowanego paliwa, a braki spowalniają dostawy do ludzi, którzy i tak mają niewiele. Pomoc zależy od zagranicznych darczyńców, więc każdy niedobór zwiększa koszt akcji pomocowej.

Brak paliwa podnosi koszt każdego transportu i może oznaczać, że wyżywi się mniej osób. Wciąż nie wiadomo, ile paliwa Sudan ma w zapasach, kiedy nowe dostawy dotrą do Port Sudanu ani jaką część transportów pomocowych braki zatrzymały.

Dwie ciężarówki wynajęte przez Światowy Program Żywnościowy (WFP) znalazły się pod ostrzałem 2 i 3 października 2026 r., zginęła co najmniej jedna osoba. Na 8 października finansowanie apelu humanitarnego dla Sudanu pokrywało mniej niż połowę potrzeb, podał Rio Times.

Monitor głodu wskazuje Darfur i Kordofan

Zintegrowana Klasyfikacja Fazy Bezpieczeństwa Żywnościowego (IPC), monitor głodu wspierany przez ONZ, ostrzegła w poniedziałek 12 października 2026 r., że ryzyko głodu rośnie w Wielkim Darfurze i Wielkim Kordofanie. Według IPC silna susza związana z El Niño obejmuje obecnie ponad połowę kraju. W Darfurze Północnym 64% gruntów uprawnych wykazuje słaby wzrost roślin.

Od lutego do maja 2026 r. IPC odnotowała blisko 19,5 mln ludzi, ponad 40% ludności Sudanu, w stanie ostrej niepewności żywnościowej, w tym 135 000 w fazie 5, najcięższej. We wspólnym oświadczeniu 32 kraje, w tym Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Niemcy, powołały się na oceny IPC i podały, że chodzi o około 41% ludności, dodając, że blisko 5 mln osób żyje na poziomie stanu wyjątkowego. Sygnatariusze ostrzegli, że bez pilnej interwencji liczba dzieci z ciężkim ostrym niedożywieniem może w 2026 r. przekroczyć 825 000.

IPC ostrzegała wcześniej, że warunki głodu mogą pojawić się lub pogorszyć w części Darfuru Północnego, Darfuru Południowego i Kordofanu Południowego, jeśli dostęp humanitarny pozostanie ograniczony, a walki będą trwać. Rolnicy w wielu regionach kraju nie mogli siać ani zbierać z powodu walk, a przedłużająca się susza jeszcze obniżyła plony, głosi wspólne oświadczenie.

Ataki na konwoje i utrudniany dostęp

3 września 2026 r. Sudan Doctors Network poinformowała, że RSF zaatakowały konwój pomocy humanitarnej ONZ w Dilling, jadący do Kadugli, stolicy Kordofanu Południowego. Zginęła jedna osoba, dwóch kierowców ciężarówek zostało rannych. Konwój wiózł pomoc dla ponad 5 000 cywilów pozbawionych żywności i leków.

Organizacja nazwała atak częścią powtarzającego się schematu uderzeń RSF na konwoje pomocowe i utrudniania pomocy. Według niej takie ataki łamią międzynarodowe prawo humanitarne. Biuro ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej ostrzegało przed skrajnie niebezpiecznymi warunkami w Kadugli i Dilling. Jako powód podało przerwane dostawy pomocy i ataki na konwoje.

Rada Bezpieczeństwa ONZ potępiła ataki przypisywane RSF i naruszenia wobec ludności cywilnej, domagając się rozliczenia sprawców i natychmiastowego wstrzymania walk. ONZ podała też, że między styczniem a czerwcem 2026 r. w atakach dronów na terenie Sudanu zginęło 1 100 cywilów, poinformowała agencja Anadolu.

SAF również blokują pomoc. Brookings opisuje sudańską Komisję Pomocy Humanitarnej jako „ukryty mur”, który mnoży biurokratyczne przeszkody. Armia odmawiała dostępu, powołując się na suwerenność, próbowała utrudniać badania nad głodem i odmawiała wiz pracownikom humanitarnym. W niektórych regionach komisja próbowała przejąć kontrolę nad Emergency Relief Rooms, oddolną siecią prowadzącą kuchnie ludowe. Komórki powiązane z wywiadem SAF i sprzymierzonymi z armią milicjami islamistycznymi zastraszały, zatrzymywały i zabijały działaczy tej sieci. SAF objęto sankcjami za użycie broni chemicznej i ataki na targowiska, dodaje analiza.

W Darfurze Północnym RSF zajęły el-Fasher w październiku 2025 r. Brookings podał, że bojownicy zabili lub uprowadzili 460 pracowników służby zdrowia, pacjentów i innych osób w ostatnim działającym szpitalu w mieście. RSF nadal blokują pomoc humanitarną dla mieszkańców, którzy pozostali. Dwa dni po upadku miasta władze w Port Sudanie nakazały wydalenie dwóch wysokich urzędników WFP.

Chartum odrzuca ostrzeżenia o głodzie

MSZ Sudanu odrzuca międzynarodowe oceny. Twierdzi, że zapasy żywności strategicznej i trwające prace rolne wystarczą na pokrycie krajowego zapotrzebowania.

Resort przyznał, że wojna doprowadziła do rozgrabienia strategicznych zapasów żywności i zniszczeń infrastruktury, ale przekonywał, że kraj mimo tych trudności uniknął głodu. Zobowiązał się dalej ułatwiać dostawy pomocy na terenie całego Sudanu, także na obszarach kontrolowanych przez RSF. Zastrzegł, że pomoc nie może być wykorzystywana do finansowania lub wzmacniania grupy zbrojnej. Argumentował też, że propozycje humanitarnego zawieszenia broni mogłyby pozwolić RSF na przegrupowanie i umocnienie pozycji.

32 kraje zażądały nieograniczonego dostępu humanitarnego przez linie frontu i przejścia graniczne oraz większego finansowania operacji pomocowych.