Ministerstwo spraw wewnętrznych Maroka potwierdziło 97 mandatów PAM

Zgodnie z artykułem 47 konstytucji król Muhammad VI powołuje szefa rządu z partii, która zajęła pierwsze miejsce. To daje PAM pierwszeństwo w rozmowach koalicyjnych. Partia musi szukać koalicjanta, bo 97 mandatów to za mało wobec 198 potrzebnych do większości. Ministerstwo podało, że regionalne i prowincjonalne komisje skrutacyjne, którym przewodniczą sędziowie, zakończyły liczenie i złożyły protokoły w Trybunale Konstytucyjnym.

Dziewięćdziesiąt siedem mandatów przy progu 198

Komunikat ministerstwa wymienia PAM z 97 mandatami, Zgromadzenie Narodowe Niezależnych (RNI) z 66 i Partię Istiqlal z 65. Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (PJD) zdobyła 54. PAM wyprzedziła RNI o 31 mandatów, a Istiqlal o 32, podał Atalayar.

Większość w 395-mandatowej Izbie Reprezentantów wymaga 198 miejsc, więc 97 mandatów PAM nie wystarcza. Wyniki z 2021 r. pokazują skalę przetasowania: PAM wzrosła z 87 do 97, RNI spadła ze 102 do 66, Istiqlal z 81 do 65, a PJD wskoczyła z 13 do 54, podała Al Jazeera. 54 mandaty PJD pozostają znacznie poniżej wyniku z 2016 r., gdy partia miała 125. Trzy partie odchodzącej koalicji mają razem 228 mandatów, powyżej progu 198, więc mogą odnowić sojusz bez czwartego partnera. Odchodząca koalicja straciła 42 posłów w porównaniu z poprzednią kadencją, podał Atalayar.

Partner, którego PAM atakowała w kampanii

Przez całą kampanię PAM i RNI wzajemnie się oskarżały po pięciu latach wspólnych rządów. Liderzy PAM wykluczyli kolejne partnerstwo z RNI jeszcze przed głosowaniem, podała Al Jazeera.

Fatima Ezzahra El Mansouri, członkini kolegialnego kierownictwa PAM, mówiła w kampanii, że gdyby RNI zajęła pierwsze miejsce, osobiście nie chciałaby wchodzić do kolejnego rządu tej partii. Dodała, że o sojuszach zdecyduje Rada Narodowa PAM. Po ogłoszeniu wyników nazwała spór kartą, którą teraz „odwrócono”, i nie postawiła żadnych „czerwonych linii” w rozmowach koalicyjnych, podał Morocco World News. Mohamed Mehdi Bensaid, inna czołowa postać PAM, także wykluczał odnowienie koalicji z RNI, gdyby ta zajęła pierwsze miejsce.

Frekwencja najniższa od dwóch dekad

Frekwencja wyniosła 38,08%, podało ministerstwo spraw wewnętrznych, wobec 50,86% w 2021 r. i 42,27% w 2016 r. To najniższy wynik od 2007 r., gdy głosowało 36,8%, podała AFP.

Zarejestrowanych było tylko 15,8 mln wyborców, podała Al Jazeera. Tylko około 4% z nich miało od 18 do 24 lat, podała AFP. W regionie Laayoune-Sakia El Hamra frekwencja sięgnęła 77%, podało ministerstwo, znacznie powyżej wyniku krajowego.

Al Jazeera podała, że analitycy tłumaczą niską frekwencję brakiem zaangażowania po protestach młodzieży o miejsca pracy, opiekę zdrowotną i edukację oraz masowymi próbami przedostania się migrantów do Ceuty w lipcu.

Co dziedziczy następny rząd

PAM prowadziła kampanię z programem wartym 37 mld dol., obiecując 1 mln nowych miejsc pracy, lepsze płace i dalsze inwestycje w ochronę zdrowia i zabezpieczenie społeczne. AFP podała, że partia zobowiązała się do średniego rocznego wzrostu na poziomie 5%, inflacji 2% i co najmniej 1 mln miejsc pracy w ciągu pięciu lat.

Następny rząd będzie też nadzorował końcowe etapy inwestycji wartej 20 mld dol. w związku z mundialem w 2030 r., którego Maroko będzie współgospodarzem wraz z Portugalią i Hiszpanią. Przejmuje też napięcia, które stały za ubiegłorocznymi protestami pokolenia Z o miejsca pracy, płace i koszty życia. W lipcu dziesiątki tysięcy głównie młodych Marokańczyków ruszyły w stronę hiszpańskiej enklawy Ceuta. Pałac tradycyjnie zachowuje kontrolę królewską nad obroną i sprawami zagranicznymi, niezależnie od tego, jaka koalicja powstanie.

Kto dostanie nominację

Wśród możliwych kandydatów na premiera są dwie osoby z PAM. Jedna to El Mansouri, burmistrzyni Marrakeszu i minister planowania; druga to Fouzi Lekjaa, minister budżetu i szef federacji piłkarskiej. El Mansouri byłaby pierwszą kobietą na stanowisku premiera Maroka, podała Al Jazeera. Artykuł 47 nie wymaga, by król wybrał sekretarza generalnego partii.

PJD zapowiedziała, że pozostanie w opozycji, więc PAM najpewniej zwróci się do Istiqlal i mniejszych partii, by zdobyć większość, podała Al Jazeera. Kandydaci mogą przeglądać protokoły liczenia przez osiem pełnych dni i otrzymać ich kopie w ciągu ośmiu dni od otrzymania wniosku odwoławczego, podało ministerstwo.