Wearables wynoszą badania nad snem z laboratorium, ale dowody wciąż są świeże

Zespół z UT Austin obserwował 82 młodych dorosłych przez tygodnie i miesiące. Uczestnicy nosili na nadgarstku tracker aktywności, który rejestrował ruch i tętno, a w smartfonie opisywali swoje samopoczucie. Najważniejszy wynik: aktywność fizyczna wydłużała latencję REM, czyli czas potrzebny na wejście w sen REM. Zdaniem uniwersytetu może to oznaczać, że wysiłek pomaga utrwalić głębsze fazy snu, zanim mózg przejdzie do fazy, w której pojawiają się barwne sny.

To konkretne twierdzenie, nie ogólne. Opiera się też na urządzeniu, które można kupić, a nie na laboratoryjnej aparaturze.

Benjamin Baird, adiunkt psychologii i jeden z autorów badania, opisał problem metodologiczny w materiałach samego uniwersytetu. „Z badań laboratoryjnych można się wiele nauczyć, ale badanie wzorców snu pojedynczych uczestników w ciągu jednej nocy ma oczywiste ograniczenia” - powiedział, wskazując na nieznane, kliniczne otoczenie i niemożność obserwowania ludzi w dłuższym czasie. David M. Schnyer, współautor i kierownik Department of Psychology, poszedł dalej: „Pokazaliśmy za pomocą standardowego Fitbita, jaki każdy może nosić, nawet nie drogiego urządzenia naukowego, że jest on faktycznie czuły na tego rodzaju miary architektury snu i to w sposób dający wyniki predykcyjne”. Schnyer dodał, że badacze mogą teraz badać architekturę snu w warunkach terenowych, w powiązaniu z nastrojem i zaburzeniami nastroju, w sposób, który wcześniej uznawano za niemożliwy poza laboratorium.

Rozróżnienie między laboratorium a warunkami terenowymi brzmi akademicko. Akademickie nie jest. Decyduje o tym, jakie pytania w ogóle można zadać.

Przez lata standardową metodą była jedna noc w klinice snu, z podłączonymi elektrodami, w nieznanym łóżku. Badanie UT Austin mówi, że teren potwierdził wiele ustaleń z tych laboratoriów: aktywność o niskiej intensywności oraz umiarkowana i intensywna wiązały się z głębszym, bardziej regenerującym snem, a lepszy sen z większą energią i mniejszym stresem następnego ranka. Różnica polega na tym, że nowa praca powstała w domach uczestników, w pracy i podczas codziennych zajęć.

To podejście rozprzestrzenia się szybko. Jak podało ABC News 24 września 2024 roku, konsumenckie trackery snu dały badaczom dostęp do milionów godzin danych, a skala zmieniła to, czego można szukać. Gdy silne trzęsienie ziemi nawiedziło Nową Południową Walię, analitycy danych w Szwecji wykryli ponadprzeciętną liczbę osób krótko budzących się w chwili wstrząsu. Doszli do tego na podstawie danych z aplikacji do śledzenia snu Sleep Cycle. Michael Gradisar, szef działu naukowego Sleep Cycle, powiedział ABC, że sen jest „jedną z pierwszych rzeczy, które zawodzą w zdrowiu człowieka”, i nazwał go „kanarkiem w kopalni”.

Strona kliniczna też się rusza, choć wolniej. Na początku 2024 roku system wykrywania bezdechu sennego w smartwatchu Samsunga otrzymał zgodę amerykańskiego regulatora zdrowia po ośmiomiesięcznym przeglądzie. Według ABC był to pierwszy konsumencki smartwatch, który przeszedł tę barierę. Smartwatch Apple'a dostał taką samą zgodę jeszcze w tym samym miesiącu. Danny Eckert, dyrektor Adelaide Institute for Sleep Health na Flinders University, powiedział ABC, że badanie z 2022 roku, którego był współautorem, wykazało, iż nawet połowa jednonoctnych badań diagnostycznych bezdechu sennego, obecnego złotego standardu, błędnie klasyfikuje stopień ciężkości. „Jednonoctne testy są bardzo zaszumione i niedokładne” - powiedział, dodając, że monitoring w domu pozwala teraz na ciągłe śledzenie przez tygodnie, miesiące i lata.

Nic z tego nie czyni ustaleń UT Austin ostatecznymi. Badanie objęło 82 osoby, a sam uniwersytet nazywa je najwiarygodniejszą dotychczas walidacją, nie dowodem związku przyczynowo-skutkowego. Fazy snu z wearables wywnioskowuje się z ruchu i tętna, nie mierzy ich bezpośrednio tak jak elektrody w laboratorium mierzą aktywność mózgu. Sama rama badania jest ostrożna: aktywność fizyczna była powiązana z wynikami snu, a sen z energią i stresem następnego ranka.

Rozsądna interpretacja jest więc węższa, niż sugerują nagłówki. Wearables umożliwiły zadawanie pytań o sen i zachowanie w skali i czasie, jakich badania laboratoryjne nie były w stanie udźwignąć. Nie sprawiły, że odpowiedzi przychodzą same.

Co dziedzina zrobi z tym dostępem, to następne pytanie. Przykład Gradisara z Omikronem, gdy nocne kaszle w Nowym Jorku wzrosły mniej więcej tydzień przed potwierdzonymi przypadkami, pokazuje atrakcyjność podejścia: sygnał na poziomie populacji zbierany biernie przez telefony, które ludzie już mają. Pokazuje też granicę. Sygnał kaszlu nie jest diagnozą, a faza snu wywnioskowana z trackera na nadgarstku nie jest polisomnogramem.