Otwarte oprogramowanie przejmuje robotę, którą zostawiły VMware i boom AI

Najnowsza wiadomość z dziedziny otwartego oprogramowania jest też jedną z najmniejszych, jeśli mierzyć ją kodem: chodzi o jedną bibliotekę współdzieloną. 3 listopada The Register poinformował, że architekt chmurowy Andrija Panić zbudował OpenVDDK, niezależny zamiennik Virtual Disk Development Kit, czyli VDDK, firmy VMware.

VMware opisuje VDDK jako „zestaw bibliotek i narzędzi, które pozwalają programistom tworzyć aplikacje odczytujące dyski wirtualne i operujące na nich”. W sierpniu firma ograniczyła pobieranie zestawu do partnerów. Klienci stracili dostęp. Stracły go też narzędzia migracyjne, które po cichu na nim polegały.

Panić powiedział The Register, że napisał bibliotekę w Go, z cienką warstwą C. Ta warstwa wystawia ten sam interfejs C, nazwę biblioteki i wersje symboli co kod VMware. Jak mówił, zbudował ją na podstawie publicznej dokumentacji i testów czarnoskrzynkowych i nie ma w niej kodu VMware. Biblioteka czyta dyski. Nie umie na nich pisać.

Dlaczego jedna biblioteka ma znaczenie dla rynku migracji

Nie chodzi o samą bibliotekę, ale o to, co ją ładuje. „Wiele narzędzi, które nie mają ze sobą nic wspólnego poza VMware, używa tej samej małej biblioteki do czytania dysków maszyn wirtualnych: virt-v2v i nbdkit, importery w Forklift/MTV, Proxmox VE i Apache CloudStack oraz niezliczone skrypty pisane na własne potrzeby”, powiedział Panić The Register w mailu. „Gdy publiczne pobierania VDDK się skończyły, wszystkie stały się trudniejsze w instalacji i uruchomieniu”.

To trafne podsumowanie tego, jak starzeje się infrastruktura w firmach. Nie dzieje się to przez jedną spektakularną deprecjację. Dzieje się przez stronę pobierania, która milknie. Panić powiedział wprost, jaki miał motyw. „Uznałem, że to nie w porządku, żeby zdolność ludzi do przenoszenia i ochrony własnych danych zależała od strony pobierania”.

Powiedział The Register, że testował OpenVDDK na wersjach vSphere 6.7 U3, 7.0.3, 8.0.3 i 9.1.1. Testy laboratoryjne na ostatniej z nich, z odczytem przez vCenter na samodzielnym hoście ESXi, dały zgodne wyniki przy każdym odczycie dysku. Mówił też, że niezależni testerzy donosili o sukcesach z Forklift (VMware do KubeVirt, na zimno i na ciepło), MTV na OpenShift, potokiem Proxmox VE i własnymi narzędziami opartymi na nbdkit.

Potem zastrzeżenie, które sam dodał. Doniesienia o użyciu produkcyjnym to „nie niezależnie zbadane rekomendacje klientów ani gwarancja przydatności w każdym środowisku produkcyjnym”. To uczciwa pozycja dla tak młodego projektu. Warto ją powtórzyć, zanim ktoś zaplanuje na nim migrację.

Nie jest w tej luce sam. The Register zauważa, że narzędzie OneSwap z OpenNebuli deklaruje 96 procent skuteczności migracji KVM. Nutanix dostosował swoje narzędzie Move, żeby działało bez VDDK, a Red Hat pracuje nad poprawką i opublikował obejście.

Inny rodzaj wydania: system operacyjny dla agentów

Dwa dni wcześniej, 1 listopada, inny projekt użył tego samego słowa „crew”, żeby opisać coś mniej przyziemnego. Friday, opublikowany na GitHubie, uruchamia Claude Code i Codex obok siebie na lokalnej maszynie jako mały zespół agentów kodujących. Jest otwarty i jest wczesny. Pokazuje też, gdzie przeniosła się aktywność wydawnicza: od jąder i środowisk graficznych w stronę warstw orkiestracji modeli.

Ten sam wzór widać w wydaniach z całego tygodnia. 3 listopada pewien deweloper opublikował Octomind, opisany jako otwarty zestaw narzędzi AI napisany w statycznym Rust, zbudowany tak, żeby oszczędzać tokeny. Również 3 listopada NVIDIA opublikowała auto-ontology, otwarte repozytorium. 28 października The Register podał, że Cisco udostępniło jako otwarte Project Quarry. To silnik wykrywania zachowań, który obserwuje agentów AI pod kątem sekwencji działań wyglądających niewinnie pojedynczo, a złośliwie razem.

Amy Chang, szefowa działu badań nad zagrożeniami i bezpieczeństwem AI w Cisco, udzieliła The Register wywiadu na temat projektu. Porównała problem do wykrywania oszustw kartowych: mała testowa opłata, potem kolejny zakup, a potem „teraz kupię sobie PS5”. Quarry bierze pod uwagę całą sesję agenta, powiedziała, bo „jedno wywołanie narzędzia może wyglądać na mieszczące się w zakresie, dopóki nie zauważysz, że następny krok wysyła te informacje do skrzynki albo serwera kontrolowanego przez atakującego”.

„Polityka może wygenerować wynik, gdy ślad pokazuje odczyt wrażliwego pliku, po którym, w zdefiniowanym oknie, następuje wysyłka na zewnątrz”, napisali badacze Cisco w poście na blogu udostępnionym The Register.

To produkt bezpieczeństwa, nie system operacyjny. Ale to ten sam gatunek wydania: wspólny język, format reguł, implementacja referencyjna, opublikowane, zanim rynek ustalił standardy.

Co starsze wydania mówią o tym wzorze

Nie każde wydanie otwartego oprogramowania z ostatniego tygodnia dotyczy AI. 27 października pojawił się projekt Zen, blokujący reklamy w całym systemie dla Windows, macOS i Linuksa. Instaluje lokalne proxy i lokalnie wygenerowany certyfikat główny, żeby filtrować ruch HTTPS, także z aplikacji desktopowych. Ma licencję MIT, a jego strona wymienia 33 współtwórców. 1 listopada deweloper wydał Medo, edytor mediów 4K (4 000 pikseli) dla Haiku OS, mieszczący się w mniej niż 1,44 MB. 2 listopada pojawił się OpenCoaster: zbudowana od zera gra symulacyjna o parku rozrywki w przeglądarce, inspirowana tytułami o kolejkach górskich z lat 1 999 do 2 004, z 19 atrakcjami i 13 budkami.

To projekty hobbystyczne i małych zespołów, ważne dla ludzi, którzy z nich korzystają. Ale nie tam leżą pieniądze i spór.

Pytanie ekonomiczne pod tym wszystkim brzmi, czy publikowanie silnika wnioskowania jako otwartego oprogramowania się opłaca. Wpis badawczy z userecurrence.ai z 3 listopada pyta dokładnie o to: czy hostowanie otwartego silnika wnioskowania jest zyskowne? Wpis nie podaje odpowiedzi, więc pytanie zostaje otwarte. Otwarty nie jest kierunek zmian. Praca na arXiv opublikowana 3 listopada bada platformy otwartego 5G RAN pod kątem wydajności i możliwości, co jest telekomunikacyjną wersją tej samej debaty.

Jest też wątek prawniczy w AI. 28 października deweloper opublikował casecite, opisując go jako przebudowaną, otwartą wersję tego, na co Harvey zebrał 500 000 000. To twierdzenie z repozytorium samego projektu, nie audyt, i tak trzeba je czytać.

Infrastruktura, pod którą pisze się to oprogramowanie

Cała ta aktywność w otwartym oprogramowaniu dzieje się na tle niezwykłej rozbudowy fizycznej. I właśnie w rozbudowie jest tarcie.

3 listopada Tom's Hardware podał, że xAI zasila centrum danych w Missisipi ośmioma przerobionymi turbinami odrzutowymi. Pozwolenia dopuszczają o 25 procent wyższy limit lotnych związków organicznych. The New York Times, cytowany przez Tom's Hardware, podaje, że Southern Environmental Law Center zakwestionowało decyzję Missisipi o zatwierdzeniu turbin. Grupa twierdzi, że xAI nie zagwarantowało, iż turbiny spełniają normy emisji dla zanieczyszczeń, w tym formaldehydu. Zarzuca też firmie zaniżanie prognozowanych emisji. Ta sama grupa pozwała wcześniej xAI w sprawie generatorów gazowych używanych bez wymaganych pozwoleń.

Również 3 listopada Tom's Hardware podał, że Envision Energy zakończyła to, co nazywa pierwszym na świecie komercyjnym wdrożeniem zintegrowanego systemu zasilania prądem stałym 800 V w centrum danych. Miejsce to jej centrum danych Galaxy AI w Ulanqab w Mongolii Wewnętrznej. System zamienia 10 kV średniego napięcia prądu przemiennego bezpośrednio na szynę 800 V prądu stałego. Wykorzystuje transformator półprzewodnikowy i zintegrowany magazyn energii z koordynacją w skali milisekund, żeby tłumić wahania obciążenia GPU. Envision twierdzi, że kampus rozrośnie się do 3 GW i docelowo obsłuży do miliona akceleratorów AI. To liczby samej firmy, z jej komunikatu prasowego.

Nazywanie takich obiektów jest dziś aktem politycznym. 3 listopada The Verge podał, że OpenAI zaczęło nazywać swoje centra danych „kampusami obliczeniowymi”. Termin pojawił się w ogłoszeniu programu Grid Protectors, zaczynającego się od lokalizacji w hrabstwie Effingham w Georgii. Na mniej więcej 900 słowach The Verge doliczyło się dwóch użyć „centrum danych” wobec znacznie większej liczby „kampusu obliczeniowego”. Axios podał w poniedziałek, że OpenAI planowało zmianę nazwy po wyborach. Holly Elmore z PauseAI US powiedziała The Verge: „Zmiana nazwy na kampusy obliczeniowe może oszukać słuchaczy raz czy dwa, ale niepopularna nie jest nazwa centrum danych, tylko gigantyczne, zanieczyszczające budowy”. Tom's Hardware też pisał o zmianie nazwy 2 listopada, odnotowując doniesienia, że OpenAI widzi wybory prezydenckie w 2 028 roku jako temat AI.

Działania OpenAI wobec rządu trwały 3 listopada. CNBC podał, że firma zatrudniła byłego sekretarza armii USA Dana Driscolla na stanowisko związane z bezpieczeństwem narodowym. The Decoder, cytując The Wall Street Journal i ogłoszenie OpenAI, podał, że tytuł brzmi „starszy doradca ds. modernizacji bezpieczeństwa narodowego”. Driscoll nadzorował blisko milion żołnierzy i ponad 265 000 pracowników cywilnych, a rezygnację złożył pod koniec sierpnia 2 026 roku.

Kryzys komponentów dociera do komputerów biurkowych

Tymczasem sprzętowa strona rozbudowy AI pokazuje się w nietypowym zbiorze danych. 3 listopada Tom's Hardware podał, że październikowa ankieta Steam firmy Valve pokazuje spadek udziału systemów z 32 GB RAM o 5,16 procent. Stało się to miesiąc po tym, jak 32 GB było najpopularniejszą konfiguracją. Udział graczy z 1 TB lub większą pojemnością dysków też spadł o blisko 5 procent, a systemów z 8 GB i 16 GB przybyło. Tom's Hardware wiąże ten zwrot z napędzanym przez AI kryzysem komponentów, w którym najmocniej dotknięty jest segment pamięci RAM.

W takim kontekście trzeba czytać wydania otwartego oprogramowania. Pisanie oprogramowania tanieje i łatwiej je publikować. Maszyny, na których ono działa, drożeją i są coraz bardziej sporne. Biblioteka, która przywraca ścieżkę migracji, ma znaczenie właśnie dlatego, że alternatywa, czyli pozostanie na miejscu, kosztuje teraz więcej.