Salwadorskie jednostki pancerne weszły do Plaine du Cul-de-Sac. To pierwsza duża operacja lądowa Salwadoru na Haiti

Salwadorskie kolumny pancerne przeszły 2 listopada 2026 r. strategicznymi korytarzami na północny wschód od Port-au-Prince, a siły specjalne rozeszły się po dzielnicach. Latin Times opisał to jako pierwszą dużą operację lądową Salwadoru na Haiti i podał, że zginęło co najmniej kilkunastu bojowników 400 Mawozo i Chen Mechan. Ofensywa lądowa nastąpiła po wspólnej ofensywie śmigłowcowej GSF i haitańskiej policji narodowej w poprzednich dniach, w której zginęło kilku gangsterów, a czterech funkcjonariuszy GSF odniosło rany. Mieszkańcy Plaine du Cul-de-Sac protestowali tego dnia przeciw obecności Salwadorczyków. CNN en Espanol podała, że koalicja Viv Ansanm groziła cywilom, którzy odmówili udziału w protestach.

Operacja nastąpiła po zasadzce z 18 października 2026 r. na czterech salwadorskich techników lotniczych służących w Siłach Zwalczania Gangów (GSF) wspieranych przez ONZ w Croix-des-Bouquets. Ich pojazd opancerzony został zniszczony, a mężczyźni zniknęli. MSZ Salwadoru potwierdziło 29 października, że wysłało ponad 2 000 żołnierzy po rozmowie telefonicznej prezydenta Nayiba Bukele z haitańskim premierem tymczasowym Alixem Didierem Fils-Aime, i podało, że cała czwórka służyła w GSF. Rzecznik ONZ Stephane Dujarric powiedział, że większość salwadorskich żołnierzy na Haiti działa poza mandatem GSF i poza ustaleniami dotyczącymi raportowania. Według Haitian Times żołnierzy i policjantów do GSF wysyłają Salwador, Czad, Gwatemala, Jamajka, Mongolia i Sri Lanka.

Rozmieszczenie

Salwadorskie wojska rozłożyły bazę w Tabarre, obok ambasady USA, i 30 października 2026 r. zaczęły patrole zbrojne, z pojazdami opancerzonymi i śmigłowcami w pobliżu lotniska Toussaint Louverture i Croix-des-Bouquets, podał Latin Times za Infobae. Bukele mówił, że celem misji jest odnalezienie czterech techników, a nie likwidacja haitańskich gangów, i że jego siły odbiją ich siłą, jeśli zajdzie taka potrzeba, a potem wyjadą. Salwadorscy urzędnicy twierdzili, że operacja była uzgodniona z Fils-Aime, i zaprzeczali, że to inwazja. AFP podała, że ponad 2 000 żołnierzy praktycznie podwoiło kontyngent zagranicznych wojsk na Haiti. Według Latin Times rozmieszczenie jest zatwierdzone do października 2027 r.

AFP podała, że dokładne ramy prawne współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa z Haiti pozostają nieznane, że Jake Johnston, badacz Haiti w Center for Economic and Policy Research, powiedział, iż nakładające się siły na papierze wyglądają jak koszmar dla koordynacji, a Diego Da Rin z International Crisis Group stwierdził, że pięć osobnych sił działa bez właściwego jednolitego dowództwa.

Niedobory w GSF

Rada Bezpieczeństwa powołała GSF rezolucją 2793 z 30 września 2025 r., zastępując kierowaną przez Kenię misję Multinational Security Support. Autoryzowała 5 550 osób, w tym 5 500 wojskowych i policjantów oraz 50 cywilów. 29 września 2026 r. Rada przedłużyła mandat GSF do 31 marca 2027 r. Było to półroczne przedłużenie, a nie wnioskowane o dwa lata, przy 12 głosach za i wstrzymujących się Chinach, Rosji i Pakistanie, podał Haitian Times.

Raport Rady Bezpieczeństwa odnotował 1 083 wojskowych na 8 lipca 2026 r. oraz 16 pracowników cywilnych przy zatwierdzonym pułapie 5 550 osób. USA podały, że rozmieszczono ponad 1 500 żołnierzy, a w kolejnych miesiącach ma ich być ponad 4 000. AFP podała, że na miejscu jest około 2 000 żołnierzy GSF. Według Latin Times ponad 2 000 salwadorskich żołnierzy przewyższa ten kontyngent.

GSF ma opóźnienia w osiąganiu pełnej liczebności. Jej poprzedniczka, kierowana przez Kenię MSS, miała liczyć 2 500 osób i nigdy nie przekroczyła znacznie 1 000. Przemoc trwa: co najmniej 11 osób zginęło w Gros-Morne 28 września 2026 r. w tym, co lokalne władze nazwały odwetem gangu po operacji GSF, podał Haitian Times.

List przywódcy gangu

Wilson Joseph, znany jako Lanmo Sanjou, przywódca 400 Mawozo, wysłał list datowany na 1 listopada 2026 r. do sekretarza generalnego ONZ Antonia Guterresa z prośbą o dialog i mediację oraz ostrzeżeniem, że groźby Bukele mogą zaostrzyć przemoc i narazić cywilów, podała Associated Press. Twierdził, że czterech techników zginęło na terenie kontrolowanym przez gang Chen Mechan, ale nie przedstawił dowodów. Władze Haiti opisują mężczyzn jako uprowadzonych, a salwadorscy urzędnicy sądzą, że żyją.

Dujarric potwierdził otrzymanie listu z podpisem Josepha, ale powiedział, że nie oznacza to uznania ani akceptacji jego treści. Według Latin Times Joseph jest w USA oskarżony o branie zakładników i wyznaczono 1 mln dol. nagrody, a InSight Crime szacuje 400 Mawozo na około 300 członków.

Co dalej

AFP podała, że nie jest jasne, jak długo zostaną Salwadorczycy. MSF ostrzegła przed ryzykiem dalszej eskalacji po przybyciu kolejnych kontyngentów wojskowych i podała, że pogarszające się bezpieczeństwo zmusiło ją do zawieszenia mobilnych klinik i dystrybucji uzdatnionej wody w niektórych najgęściej zaludnionych dzielnicach Port-au-Prince. Davina Hayles, szefowa misji MSF na Haiti, nazwała sytuację „wstrząsającą” i mówiła o ciągłym napływie rannych cywilów, w tym znacznej liczby kobiet i dzieci.

ONZ podaje, że grupy zbrojne kontrolują do 90 proc. Port-au-Prince, a ponad 1,3 mln ludzi musiało opuścić swoje domy.