63% angielskich dentystów planuje ograniczyć pracę w NHS

Tylko 10% z 415 ankietowanych dentystów uznało, że niedawne zmiany w kontrakcie stomatologicznym NHS poprawiły stomatologię w NHS. We wtorek BDA spotka się z urzędnikami Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej. To pierwsze takie spotkanie, odkąd premierem został Andy Burnham; stowarzyszenie będzie naciskać na dodatkowe finansowanie.

Co pokazał sondaż

Shiv Pabary, przewodniczący Komisji Praktyki Ogólnej Dentystycznej BDA, powiedział: „Drobne poprawki na marginesach nie zmieniły tego, co najważniejsze. Miliony ludzi wciąż nie mają wyboru, a zdemoralizowani dentyści wciąż odchodzą”. Analiza Nuffield Trust wykazała, że odsetek praktyk oferujących stomatologię ogólną w ramach NHS spadł z 64,6% w 2017 r. do 55,6% w 2026 r.

W liczbach bezwzględnych 608 praktyk porzuciło kontrakt z NHS od marca 2017 r., w tym 135 od 2024 r.

Liczba zarejestrowanych dentystów NHS w Anglii spadła z 6 262 w marcu 2017 r. do 5 654 w marcu 2026 r. W Anglii działało 10 160 praktyk stomatologicznych, o ponad 400 więcej niż dekadę wcześniej, ale praktyk bez ogólnego kontraktu z NHS przybyło ponad 1 000. Mark Dayan, analityk polityki w Nuffield Trust, powiedział, że nie było żadnego programu zamykania placówek ani jednej decyzji o cięciu usług. Dayan nazwał to cichą przemianą w usługę dwupoziomową. Raport stwierdza, że w niektórych obszarach nie zniknęły moce stomatologiczne, ale znalazły się poza zasięgiem każdego, kogo nie stać na zapłatę.

Pieniądze, które stoją za decyzją

BDA wiąże odwrót od NHS z finansowaniem. Finansowanie stomatologii w NHS w Anglii utrzymywało się na poziomie około 3 mld funtów przez ponad dekadę, co według wyliczeń BDA oznaczało realne cięcie o 1 mld funtów. Udział stomatologii w budżecie NHS spadł z 3,3% w 2010 r. do 1,5% w 2024 r. Partia Pracy podniosła roczny budżet do 3,5 mld funtów na rok obrachunkowy 2024/25, a BDA twierdzi, że gruntowna reforma wymaga o 1,5 mld funtów rocznie więcej. Rzecznik Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej podał, że na stomatologię przeznaczono 3,7 mld funtów, a kwota ta obejmuje wydatki poza rocznym budżetem.

BDA oskarżyła rząd o podwójne standardy w sprawie kontraktów NHS i ostrzegła, że zapowiedziana reforma warunków stomatologicznych ma się odbyć bez nowych inwestycji. Rząd obiecał 485 mln funtów podwyżki dla lekarzy rodzinnych, co oznacza realny wzrost drugi rok z rzędu. BDA twierdzi, że stomatologia NHS funkcjonuje w zamrożonym budżecie od pokolenia.

Z czym mierzą się pacjenci

Różnicę pokrywają pacjenci. Niezaspokojone potrzeby stomatologii NHS spadły nieznacznie z 13,8 mln w 2025 r. do 13,3 mln w 2026 r., ale około jedna na cztery dorosłe osoby wciąż nie może dostać się do dentysty, podczas gdy przed pandemią Covid-19 było to około jednej na dziesięć.

Badanie GP Survey for England z 2026 r. pokazuje, że 6,2 mln osób nie leczyło problemu w ciągu poprzednich dwóch lat, bo „nie sądziło, że dostanie termin”. To o 300 000 więcej niż w 2025 r. Analiza BDA tego samego badania wskazuje, że 4,9 mln dorosłych pacjentów próbowało i nie zdołało uzyskać opieki w NHS w ciągu ostatnich dwóch lat, o 800 000 mniej niż rok wcześniej. Wśród osób z niezaspokojonymi potrzebami jest 1,3 mln takich, które powiedziały, że nie stać ich na opiekę w NHS z powodu kosztu opłat stomatologicznych. Część szuka zbiórek. Zbiórki na GoFundMe dotyczące stomatologii wzrosły z 627 w 2019 r. do 1 297 w 2024 r., a w pierwszych sześciu miesiącach 2025 r. ruszyły 852 nowe kampanie, co sugeruje wzrost o 31%. Eddie Crouch, przewodniczący BDA, powiedział: „Zbiórki mogą być cyfrowe, ale to kolejny krok w stronę epoki wiktoriańskiej”.

Co dalej

BDA będzie naciskać na urzędników w sprawie dodatkowego finansowania od rządu. Partia Pracy obiecała reformę kontraktu przed końcem tej kadencji parlamentu.

Rząd wskazuje na postęp: między kwietniem a październikiem 2025 r. zrealizowano 1,8 mln dodatkowych cykli leczenia stomatologicznego w porównaniu z tymi samymi siedmioma miesiącami przed wyborami powszechnymi w 2024 r. Rząd zwiększył liczbę wizyt stomatologicznych w nagłych przypadkach, płacąc dentystom za nie więcej, i wprowadził nadzorowane szczotkowanie zębów w szkołach w bardziej ubogich obszarach. Rzecznik Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej powiedział, że rząd wprowadził „najważniejsze od lat reformy kontraktu stomatologicznego”, zapewnił „rekordową liczbę pilnych zabiegów stomatologicznych” i zwiększył liczbę miejsc na uczelniach stomatologicznych, dodając: „Ale wiemy, że jest jeszcze wiele do zrobienia”. Resort nadal prowadzi konsultacje w sprawie reformy kontraktu.