Teleskop Swift spłonął w atmosferze po prawie 22 latach misji

Wejście w atmosferę nad Sumatrą

Amerykańskie Siły Kosmiczne podały, że do wejścia doszło 4 listopada o 7:39 czasu wschodniego. Obserwatorium było wtedy nad północną Sumatrą w Indonezji, na współrzędnych około 3,4 stopnia szerokości północnej i 98,6 stopnia długości wschodniej. Space.com podał, że ważące 3 200 funtów (1 450 kg) obserwatorium miało rozmiary minibusa. NASA przewidywała, że większość Swifta spłonie. Przedstawiciele agencji mówili, że część podzespołów może przetrwać. Agencja oceniła szanse, że szczątki kogoś zranią, na 1 do 2 100. Filmy w mediach społecznościowych zdawały się pokazywać wejście w atmosferę. Space.com zaznaczył, że nie zostały niezależnie zweryfikowane.

Sky & Telescope podał, że obserwatorium weszło w atmosferę i spłonęło. Do wejścia doszło zaledwie trzy miesiące po planowanym przechwyceniu Swifta przez LINK.

Akcja ratunkowa się nie udała. Kontrakt Katalysta wart 30 mln dol. nie przyniósł też podniesienia orbity, które miał zapewnić.

Misja na dwa lata, która trwała 22

Swift wystartował w listopadzie 2004 roku. Podstawowym zadaniem były dwuletnie badania rozbłysków gamma, najpotężniejszych eksplozji we wszechświecie. Pracował prawie 22 lata, ponad 10 razy dłużej niż planowano. W 2018 roku NASA zmieniła jego nazwę na Neil Gehrels Swift Observatory. Nowa nazwa upamiętniła pierwszego kierownika naukowego misji, który zmarł rok wcześniej. „Swift” nie był skrótem. Nazwa odnosiła się do zwinności obserwacyjnej statku.

W tym czasie obserwatorium zarejestrowało ponad 2 000 rozbłysków gamma. Zaobserwowało też 1 400 supernowych. NASA podała, że misja badała również czarne dziury i wybuchające gwiazdy. Przyglądała się kometom i asteroidom.

Komercyjny ratunek, który nie doszedł do skutku

Space.com podał, że NASA przyznała firmie Katalyst Space kontrakt wart 30 mln dol. we wrześniu 2025 roku. Umowa obejmowała statek robotyczny, który miał podnieść orbitę Swifta. Katalyst miał go zaprojektować, wystrzelić i obsługiwać. Firma wysłała swój statek serwisowy LINK 3 lipca. Przechwycenie zaplanowano na sierpień. Problemy z układem napędowym LINK-a i kołami reakcyjnymi pokrzyżowały spotkanie. Swift nie miał własnych silników, którymi mógłby przeciwdziałać oporowi atmosfery.

NASA podała, że instrumenty Swifta wykrywały różne rodzaje światła. Dzięki temu naukowcy mogli badać gwałtowne zjawiska, których pojedynczy teleskop nie pozwalał obserwować. Rozbłyski gamma mogą powstawać, gdy masywne gwiazdy zapadają się. Mogą też powstawać, gdy zlewają się zwarte obiekty, takie jak gwiazdy neutronowe.

Co kończy się razem ze Swiftem

S. Bradley Cenko jest kierownikiem naukowym misji Swifta. Obserwatorium potrafiło wykryć rozbłysk gamma i ustalić jego położenie. Mogło powiadomić inne obserwatoria i obrócić własne teleskopy w około minutę. W oświadczeniu z 23 października Cenko powiedział: „Zwykle zajmowało to Swiftowi około minuty”.

NASA podała, że wejście w atmosferę zakończyło misję. Obserwatorium znacznie przekroczyło planowany czas pracy. W oświadczeniu agencja nie podała, czy jakiekolwiek szczątki dotarły do ziemi. Nie wskazała też następcy, który przejąłby szybkie alerty Swifta.