xAI zasila centrum danych w Missisipi ośmioma przerobionymi silnikami odrzutowymi

xAI uruchomił osiem turbin z przerobionych silników odrzutowych w centrum danych w Missisipi, podał Tom's Hardware 3 listopada. Pozwolenia dopuszczają o 25 procent wyższy limit lotnych związków organicznych, niż wynikałoby to z przepisów. Raport wiąże ten zapas z emisją tlenku węgla z tych samych urządzeń.

Southern Environmental Law Center już zakwestionowało zgodę Missisipi na turbiny, poinformował New York Times, na który powołuje się Tom's Hardware. Organizacja twierdzi, że xAI nie wykazała, iż jednostki napędzane silnikami spełniają normy emisji dla konkretnych zanieczyszczeń, w tym formaldehydu. Zarzuca firmie zaniżanie prognozowanych emisji ze źródeł zasilania w tej lokalizacji. Wcześniej pozwała xAI za generatory gazowe zainstalowane bez wymaganych pozwoleń na obszarze zamieszkanym przez ponad 100 000 osób.

Spór jest najostrzejszą wersją pytania, które dotyczy dziś całej branży. Kto płaci za prąd pod sztuczną inteligencję i kto oddycha spalinami?

Plan za 20 mld funtów na terenie biomasy

Tego samego dnia Drax Group poinformowała, że podpisała umowę z Brookfield i należącą do Brookfield brytyjską platformą infrastruktury AI Radiant, podał CNBC. Umowa dotyczy centrum danych na terenie elektrowni Drax w North Yorkshire. Zarządzający aktywami szacuje, że całkowite inwestycje, wraz z półprzewodnikami, mogą przekroczyć 20 mld funtów (26,8 mld dolarów), z czego 2,5 mld funtów na pierwszy etap. Akcje Drax wzrosły o 8,8 procent na początku sesji w Londynie, podało CNBC.

Etapy są konkretne. Pierwsze 100 MW ma ruszyć w pierwszym kwartale 2028 roku, kolejne 500 MW między 2028 a 2031 rokiem, a po tym ponad 1 GW w tej lokalizacji, według CNBC. The Register zauważył 3 listopada, że nagłówek o 20 mld funtów to ambicja, a nie zobowiązane pieniądze. Pierwszy etap nadal wymaga pozwolenia na budowę, zgód regulacyjnych i sieciowych, umów handlowych, ostatecznych decyzji inwestycyjnych i, jak to ujęto, najemcy.

Dokumentem pierwotnym jest tu zgłoszenie regulacyjne Drax i jest ostrożne. Pierwszy etap jest warunkowy, zależy od zgód i od pozyskania odpowiedniego najemcy, podało Data Center Dynamics. Teren oferuje 1000 akrów, 4 GW dostępu do sieci i 2,6 GW aktywnej dyspozycyjnej generacji z istniejącej instalacji na pelety drzewne.

„Jeśli projekt powstanie w całości, może stać się jednym z największych centrów danych w Wielkiej Brytanii i przyciągnąć miliardy inwestycji z zewnątrz” - powiedział Will Gardiner, prezes Drax Group, według Data Center Dynamics.

Rachunek emisji jest sporny. The Guardian podał 3 listopada, że Drax jest największym pojedynczym emitentem dwutlenku węgla w Wielkiej Brytanii. Wytwarza prawie 5 procent prądu w kraju, spalając pelety z biomasy drzewnej. Te emisje nie są liczone rządowi brytyjskiemu, bo Drax twierdzi, że równoważny węgiel pochłaniają rosnące drzewa. Ministrowie obiecali elektrowni „znacznie bardziej ograniczoną rolę” w przyszłości. Jej subwencje spadną do połowy obecnych 2 mln funtów dziennie w latach 2027-2031.

Data Center Dynamics dodało, że ogłoszenie następuje po odrzuceniu przez rząd. Rada North Yorkshire, Uniwersytet w Yorku i Drax ubiegały się o centrum danych o moc do 1,2 GW w tej samej lokalizacji w ramach programu AI Growth Zone. Wcześniejszy wniosek nazywał obiekt największym na świecie „centrum danych o ujemnej emisji dwutlenku węgla”, choć elektrownia jest jednym z największych emitentów w Wielkiej Brytanii. Prezes Radiant Mahdi Yahya powiedział w oświadczeniu cytowanym przez CNBC, że projektowanie i eksploatacja z Wielkiej Brytanii da brytyjskim badaczom i start-upom „dostęp do szczytowej mocy obliczeniowej u siebie”.

Chiny zmieniają napięcie, nie paliwo

Envision Energy twierdzi, że zakończyła pierwsze komercyjne wdrożenie centrum danych zintegrowanego systemu zasilania prądem stałym 800 V, podał Tom's Hardware 3 listopada. Firma testuje swój Dubhe Controller, oparty na modelu Dubhe Energy Foundation, od sierpnia. Testy odbywają się w jej centrum danych Galaxy AI w Ulanqab w Mongolii Wewnętrznej. Kampus ma docelowo urosnąć do 3 GW i ostatecznie obsługiwać do miliona akceleratorów AI, według komunikatu firmy.

Twierdzenie inżynieryjne dotyczy liczby etapów konwersji. Konwencjonalne centra danych obniżają napięcie sieciowe przez kilka przekształceń, zanim prąd dotrze do szafy. System Envision przekształca prąd bezpośrednio ze średniego napięcia 10 kV AC na szynę 800 V DC, zmniejszając rozmiar aparatury konwersyjnej. Łączy transformator półprzewodnikowy z magazynem bateryjnym do wsparcia w skali sekund i zapasu w skali minut. Koordynacja między nimi w skali milisekund pochłania wahania obciążenia GPU lokalnie. Czy zyski wydajności utrzymają się przy 3 GW, tego jedno miejsce nie odpowie.

Ujęcie Drax przez The Register patrzy w drugą stronę i oba spojrzenia trzeba mieć na uwadze. Gazeta podała, że rząd brytyjski oszacował w zeszłym tygodniu, iż wszystkie istniejące centra danych w kraju zużywają około 2 GW prądu. Sam proponowany projekt Drax może docelowo potrzebować ponad 1 GW. Pierwszy etap czerpałby z sieci. Drax chce dostarczać do 500 MW bezpośrednio z istniejącej generacji w ramach długoterminowej umowy zakupu energii, potencjalnie zasilając serwery AI prądem z importowanych peletów drzewnych. Wspierany przez rząd Contract for Difference na okres od kwietnia 2027 do marca 2031 pozwala Drax wnioskować o zgodę na przekierowanie do 500 MW. Ministrowie i Low Carbon Contracts Company musieliby się zgodzić.

Argument za bateriami najpierw

Raport badaczy z uniwersytetów Georgetown i Duke przekonuje, że baterie powinny być pierwszym wyborem dla potrzeb centrów danych, podało Canary Media 3 listopada. Amerykańskie zakłady energetyczne planują ponad 60 GW nowych elektrowni gazowych na potrzeby centrów danych, według raportu. W całym kraju zaproponowano około 90 GW generatorów gazowych za licznikiem. Baterie są tańsze niż gaz działający przez całą dobę tam, gdzie kilka godzin zmagazynowanej energii rozwiązuje krótkoterminowe potrzeby. Są też modułowe w sposób, w jaki elektrownie gazowe nie są, co ma znaczenie, jeśli popyt się przesunie.

Ian Hitchcock, współautor raportu z Duke Initiative for Science and Society, powiedział, że „duża inercja i nacisk na utrzymanie status quo” pchają zasoby za licznikiem w stronę gazu ziemnego, podało Canary Media. Jackson Ewing z Nicholas Institute na Duke powiedział, że baterie już wykazują poważny impet wdrożeniowy, inaczej niż zaawansowana geotermia czy energetyka jądrowa nowej generacji. BloombergNEF prognozuje teraz, że amerykańskie magazyny energii przekroczą 11 000 gigawatogodzin do 2036 roku, o 30 procent więcej niż w prognozie sprzed sześciu miesięcy. Popyt ze strony centrów danych napędza większość tego wzrostu.

To argument o podziale ryzyka tak samo jak o emisjach. Jeśli projekty centrów danych utkną, klienci zakładów energetycznych mogą zostać z nadbudowanym gazem do zapłacenia. Stany dopiero zaczęły zajmować się problemem osieroconych aktywów.

Lokalne ograniczenia i zmiana nazwy

Cierpliwość społeczeństwa się kończy. Tom's Hardware podał 2 listopada o bazie ponad 10 000 publicznych komentarzy. Ponad 90 procent było przeciw centrom danych, najczęstszym zmartwieniem była woda, a tylko 21 procent wspomniało AI. W 73 procent spotkań nie było zwolenników centrów danych. W Minnesocie projekt Google o powierzchni 200 akrów dostał zgodę po tym, jak firma zmniejszyła go i wycofała wniosek o ulgę podatkową wartą 80 mln dolarów, podał Tom's Hardware tego samego dnia.

Zmienia się też nazewnictwo. The Verge podał 3 listopada, że OpenAI po cichu przemianowuje centra danych na „kampusy obliczeniowe”. Tom's Hardware podał tego samego dnia, że firma podobno widzi wybory prezydenckie w 2028 roku jako kwestię AI.

Szczegół operacyjny tkwi w chłodzeniu. Data Center Knowledge podał 2 listopada, że bezpośrednie chłodzenie cieczą płytki jest teraz standardem dla gęstych obciążeń AI. Trudna jest pomiarowość: temperatura, ciśnienie, przepływ i poziom cieczy, a do tego wykrywanie wycieków i wskaźniki stanu chłodziwa, takie jak pH, mętność, przewodność i współczynnik załamania. Punkt rosy to ryzyko, na które trzeba uważać, bo powierzchnie rur poniżej temperatury otoczenia powodują skraplanie wody w pobliżu sprzętu. Częstą praktyką jest utrzymywanie zasilania chłodziwa co najmniej 2°C powyżej mierzonego punktu rosy otoczenia.

Jest jeszcze opcja, która omija sieć całkowicie. The Register podał 31 października, że satelita Google Suncatcher, wyniesiony wcześniej w tym miesiącu, zwrócił haiku wygenerowane przez model Gemma 4 na pokładzie podczas przelotu nad Svalbardem. Według własnych danych Google wnioskowanie objęło około 20 tokenów. To około 0,000012 dolara przez jego chmurę API przy cenniku Gemma 4 26B wynoszącym 0,15 dolara za milion tokenów wejściowych i 0,60 dolara za milion tokenów wyjściowych, bez kosztów wejścia. Google liczy, że jeśli koszty startu spadną do 200 dolarów za kilogram, amortyzowany koszt wyniesienia rzędu 810 do 7500 dolarów za kW rocznie mógłby być porównywalny z amerykańskimi wydatkami na prąd dla naziemnych centrów danych, około 570 do 3000 dolarów za kW rocznie. Firma przewiduje, że SpaceX mogłoby to osiągnąć około 2035 roku.

Na razie silniki odrzutowe w Missisipi i kotły na biomasę w Yorkshire są prawdziwą odpowiedzią na to samo pytanie. Żaden z tych sporów o pozwolenia się nie skończył.