Museum de Fundatie oddało brązową płytę z Beninu Obie Ewuare II

Dyrektorka muzeum Beatrice von Bormann wręczyła płytę Obie w pałacu królewskim w Benin City. W uroczystości wzięli udział Frank Keurhorst, konsul generalny Holandii w Nigerii, i Paulo Martins Santos, ambasador Portugalii w Nigerii, a także przedstawiciele Krajowej Komisji Muzeów i Zabytków (NCMM) oraz inni dostojnicy, podał artdaily.

Własność przeszła na rodzinę królewską 10 listopada 2025 r., gdy von Bormann i dr Babatunde Adebiyi z NCMM podpisali dokumenty przekazania, podał artdaily. Ceremonia odbyła się prawie rok później, w dziesiątą rocznicę koronacji Oby.

Pochodzenie i wystawa

Museum de Fundatie miało płytę od 1937 roku, kiedy kupił ją od amsterdamskiego marszanda Carela van Liera założyciel muzeum Dirk Hannema. Wcześniej należała do francuskiego dealera sztuki Charlesa Rattona, podał artdaily. Płyta, znana w języku edo jako Ama O Ghe Ehen, przedstawia rybę mułową, stworzenie kojarzone w kulturze edo z odrodzeniem. Takie płyty zdobiły kiedyś ściany pałacu królewskiego.

Muzeum podaje, że przedmiot został najprawdopodobniej zrabowany podczas brytyjskiego ataku w 1897 roku, choć nie przedstawia tego jako pewnika. Badania proweniencji wznowiło w 2023 roku. Wokół zwrotu przygotowało wystawę „Back to Benin: New Art, Ancient Heritage”, którą kuratorowała Aude Christel Mgba. Ekspozycja trwała od 21 lutego do 7 czerwca 2026 roku w Zwolle, a płytę pokazywano tam czasowo jako depozyt przed zwrotem.

Opieka i MOWAA

Na mocy prawa z 2023 roku, podpisanego przez ówczesnego prezydenta Muhammadu Buhariego, Oba z Beninu jest właścicielem i opiekunem tych zabytków, podało DW. Museum of West African Art (MOWAA), promowane w 2020 roku jako przyszła siedziba brązów z Beninu, zajmuje się sztuką współczesną Afryki oraz kształceniem konserwatorów i archeologów. Spory o własność sprawiły, że brązy nie trafiły do nowego muzeum, podało DW.

The Guardian podał w październiku 2025 roku, że żaden ze zwróconych brązów nie był wtedy publicznie pokazywany. Później DW poinformowało, że wiele brązów pokazywano w Muzeum Narodowym w Benin City na wystawie trwającej od 3 do 28 listopada 2025 roku.

Kolejne holenderskie zwroty

Rząd Holandii ogłosił własne zwroty, podał artdaily. W lutym 2025 roku zapowiedział, że przekaże Nigerii 113 brązów z Beninu z holenderskiej kolekcji państwowej. Do czerwca ogłosił zwrot 119 obiektów, w tym dzieł z kolekcji wykraczających poza te początkowo zidentyfikowane.

W ciągu ostatnich pięciu lat do Nigerii wróciło około 150 brązów, podał The Guardian. Część pochodziła z kolekcji prywatnych, część była gestami państwowymi Niemiec i Holandii.