Putin każe centrom danych rezerwować 10 proc. mocy. Rosjanie chowają je pod ziemię i za granicę

Dziesięcioprocentowa rezerwa Putina

Władimir Putin podpisał dekret 2 listopada. Nakazuje on operatorom centrów danych odłożyć 10 proc. wolnej powierzchni i mocy do dyspozycji rządu, podała Meduza. Dla rosyjskich klientów chmury oznacza to mniejszą pewność co do tego, gdzie trafią ich obciążenia. Dekret przenosi też ryzyko na operatorów. Mocy obiecanych państwu nie można sprzedać drugi raz. Egzekwowanie przepisów jest niejasne. Ani Kreml, ani branża nie powiedziały publicznie, jak rezerwa będzie kontrolowana. Ani Kreml, ani branża nie wyjaśniły, co stanie się z operatorem, który nie zwolni miejsca na czas.

Tom's Hardware podał, że rezerwa obejmuje centra danych niepaństwowe. Operatorzy muszą udostępnić moce w ciągu 24 godzin od zgłoszenia. Dzień to krótkie ostrzeżenie.

Szafy rezerwuje się zwykle z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Dostawca, który obiecał klientowi blok procesorów graficznych, może się dowiedzieć, że państwo zajmie dziesiątą część jego powierzchni, zanim kontrakt wygaśnie. Dekret opisuje rezerwę jako odpowiedź na nagłe potrzeby państwa, nie na zwykłe zamówienia. To zostawia pole do interpretacji. A interpretacja spędza operatorom sen z powiek. Rezerwa uruchamiana raz w roku to niedogodność. Uruchamiana co miesiąc to przeprojektowanie.

Ataki dronów trafiają w dostawców chmury

Dekret pojawia się po serii ukraińskich ataków dronów na rosyjską infrastrukturę. Ars Technica podała, że uderzenia uszkodziły obiekty, w których stoją superkomputery AI. Zakłóciły też usługi chmurowe dla milionów rosyjskich użytkowników.

Yandex, Sberbank, VKontakte i rosyjskie Ministerstwo Finansów miały centra danych uszkodzone lub wyłączone, według Ars Techniki. Portal podał, że rosyjska armia od końca września bombarduje ukraińskie miasta i celuje w ukraińskie centra danych. Ukraina uderza w cele wojskowe i infrastrukturalne w Rosji. Każda ze stron traktuje teraz moce obliczeniowe jako cel.

Pod ziemię i za granicę

Rosyjskie firmy technologiczne gorączkowo wzmacniają i ukrywają swoje obiekty. Państwowy operator telekomunikacyjny Rostelecom rozważał przeniesienie części rosyjskich centrów danych pod ziemię, w rozmowach z wydobywającym nikiel i pallad Norilsk Nickel, podała gazeta Vedomosti. Gubernator jednego z regionów zaproponował budowę centrów danych w odkrywkowych kopalniach węgla, z zielonymi parkami nad nimi jako kamuflażem, według Data Center Dynamics. Obiektu, którego nie widać, trudniej trafić. Czy kopalnia zapewni przyłącza i chłodzenie, jakich potrzebuje nowoczesny klaster AI, to osobne pytanie.

3 listopada Data Center Dynamics poinformował, że Putin zezwolił rosyjskim firmom na korzystanie z centrów danych za granicą.

Zagraniczna droga ma ograniczenia. Zależy od łączy transgranicznych, które ta sama wojna może przerwać. Zależy też od jurysdykcji, które mogą nie chcieć takiego biznesu. Dekret otwiera drzwi. Nie gwarantuje, że ktoś przez nie przejdzie.

Co zmienia dekret

Rezerwa nie jest nacjonalizacją. Dotyczy centrów danych niepaństwowych i zabiera część mocy, a nie cały obiekt.

Ale część z 24-godzinnym wyprzedzeniem wystarczy, żeby zmienić sposób, w jaki operatorzy planują, sprzedają i wyceniają moce. Zmienia też to, ile nadmiarowych zasobów trzymają dla siebie. Żadna opublikowana liczba nie określa skali awarii. Ars Technica pisała o awariach dotykających milionów użytkowników.

Każdy kontrakt podpisany w kraju podlega przepisowi, który państwo może uruchomić w ciągu doby.

Państwo zyskuje strategiczną rezerwę prywatnych mocy obliczeniowych na warunkach, których nie opublikowało. Operatorzy zyskują przymusowego nabywcę części swojej powierzchni.

Rosyjski rynek chmury się dostosuje, bo musi. Dekret z 2 listopada pcha operatorów w oba kierunki naraz.

Pytanie brzmi, jak się dostosuje. Może budować mniejsze, bardziej rozproszone obiekty, które trudniej trafić. Albo przenosić obciążenia do życzliwszych jurysdykcji i godzić się na opóźnienia i ryzyko prawne, które się z tym wiążą.