Turcja wprowadziła zakaz mediów społecznościowych do 15 lat, ale usługi tokenu wieku z e-Devlet wciąż nie ma

Zakaz dla osób poniżej 15 lat wchodzi w życie, token etapami

e-Devlet to rządowy portal, z którego obywatele korzystają już przy rozliczeniach podatkowych i dokumentach sądowych.

Rozporządzenie wprowadzające zakaz opublikowano w tureckim Dzienniku Urzędowym 10 października 2026 r. Opiera się ono na ustawie, którą parlament przyjął w kwietniu. Istniejące konta mają czas na weryfikację do 31 marca 2027 r. Użytkownikom w wieku od 15 do 18 lat trzeba zaproponować osobną, bezpieczniejszą usługę. Przynajmniej jedna platforma zadziałała wcześniej: Twitch wprowadził dla tureckich użytkowników ograniczenie wiekowe 15 lat jeszcze przed terminem.

2 listopada usługi tokenu nie było na liście

Turecka Dyrekcja ds. Bezpieczeństwa Cybernetycznego poinformowała 31 października, że szczegóły będą ogłaszane etapami.

W praktyce użytkownik loguje się do e-Devlet, zamawia token w usłudze online prowadzonej przez dyrekcję i wgrywa go do serwisu społecznościowego. Token pokazuje tylko, czy użytkownik ma co najmniej 15 lat i, jeśli tak, czy ma co najmniej 18. Nie zawiera nazw użytkownika ani innych informacji, które pozwoliłyby zidentyfikować go osobom trzecim. Platformy nie mogą wykorzystać go do niczego innego. Dyrekcja podaje, że całą operację należy przeprowadzić wyłącznie na turkiye.gov.tr albo w oficjalnej aplikacji mobilnej e-Devlet.

Co ujawnia token i co dostają nastolatki

Konta osób w wieku od 15 do 17 lat muszą być prywatne i nie można ich upublicznić. Listy obserwowanych i obserwujących są ukryte przed innymi użytkownikami, a nastolatki mogą dostawać wiadomości tylko od kont, które same obserwują. Zrzuty ekranu z ich kont są blokowane, a platformy nie mogą im oferować transmisji na żywo, reklam spersonalizowanych ani kanałów, które podsuwają kolejne treści w trakcie przewijania.

W pakiecie są też narzędzia dla rodziców. Rodzice muszą mieć możliwość zarządzania ustawieniami konta, zatwierdzania zakupów lub ustalania limitów wydatków, ograniczania czasu przed ekranem i udostępniania lokalizacji. Osoby, które nie mieszkają w Turcji, a przebywają tam czasowo, są zwolnione z kontroli, choć mogą dostać wyjątkowy token na podstawie samych danych z paszportu. Konta, które okażą się należeć do dzieci poniżej 15 lat, zostaną zamknięte.

Oszustwa, skarga do sądu i szersza debata o weryfikacji wieku

Tureckie Centrum Zwalczania Dezinformacji podało 23 października, że oszuści już wykorzystują przepisy, wysyłając fałszywe SMS-y, e-maile i linki w mediach społecznościowych. Wiadomości zwykle twierdzą, że konto zostanie zamknięte, jeśli użytkownik natychmiast nie zweryfikuje wieku. Potem prowadzą do podrobionej strony logowania e-Devlet, powiedział Demircan. Wpisanie tam hasła do e-Devlet i kodu z SMS-a naraża konto na przejęcie. Dyrekcja ds. Bezpieczeństwa Cybernetycznego ostrzegła, żeby ignorować każde żądanie, które nie przychodzi przez e-Devlet, i nigdy nie podawać haseł, kodów weryfikacyjnych z SMS-ów, danych karty ani informacji o koncie.

Yaman Akdeniz, współzałożyciel Stowarzyszenia Wolności Wypowiedzi, powiedział, że rozporządzenie w praktyce wymaga od każdego powyżej 15. roku życia weryfikacji przez e-Devlet i nie daje alternatywy. Zapowiedział, że organizacja wystąpi do Rady Stanu o zawieszenie i uchylenie rozporządzenia.

Opublikowany w tym tygodniu raport Ofcomu wskazuje cztery metody, które pozwalają ustalić, czy ktoś ma 16 lat lub więcej, i przy każdej wymagany jest dokument ze zdjęciem, bezpośrednio albo jako zabezpieczenie. Regulator szacuje, że 94% osób w wieku 16 lat i starszych w Wielkiej Brytanii ma paszport lub prawo jazdy, ale około 150 000 osób w wieku 16 i 17 lat nie ma odpowiedniego dokumentu. Nawet najlepsze szacowanie wieku na podstawie twarzy ma w przypadku nastolatków błąd bliski dwóch lat, więc przy progu 16 lat wiek weryfikowany musiałby wynosić prawdopodobnie ponad 18.

Kanadyjski projekt ustawy C-34 wymagałby weryfikacji wieku dla kont w mediach społecznościowych osób poniżej 16 lat. Rząd planuje wprowadzić zakaz w życie, zanim powstanie Komisja ds. Bezpieczeństwa Cyfrowego. Osobny projekt, S-209, przeszedł przez Senat w kwietniu, w zeszłym miesiącu odbyła się pierwsza godzina drugiego czytania w Izbie Gmin i trafił do komisji.

W Teksasie ustawa SCOPE weszła w życie 1 września 2024 r. Jej wymóg rejestrowania wieku każdego użytkownika przed otwarciem konta obowiązywał przez cały czas trwania sporów sądowych. Pełny skład Piątego Okręgu zdecydował o ponownym rozpatrzeniu skarg na ustawę i uchylił orzeczenie trzyosobowego składu z 24 lipca, które utrzymywało część przepisów w zawieszeniu.

Co dalej

Turecki model oddaje kontrolę tożsamości w ręce państwa, nie platformy.

Wielka Brytania chce podobnego zakazu od wiosny 2027 r. Turecka Dyrekcja ds. Bezpieczeństwa Cybernetycznego nie podała, ile kont będzie wymagało weryfikacji ani co ma zrobić nowy użytkownik, jeśli etap e-Devlet się nie powiedzie.