Dyrektor AbbVie: Juvmo może opóźnić lewodopę u pacjentów z wczesną chorobą Parkinsona

Co zatwierdziła FDA

Tawapadon to przyjmowany raz dziennie doustny wybiórczy częściowy agonista receptorów D1/D5 [1][2][8]. FDA zatwierdziła go jako Juvmo 25 września 2026 r. dla dorosłych z chorobą Parkinsona [5][7][11]. To pierwszy zatwierdzony agonista dopaminy w tej klasie [1][2][8].

Charakterystyka produktu dodaje opcję doustną, która łagodzi objawy, ale nie spowalnia choroby [5]. Lek badano wobec placebo, a nie w bezpośrednim porównaniu z lewodopą ani starszymi lekami z tej klasy [5]. W USA 1,1 mln osób żyje z chorobą Parkinsona, a 90 000 otrzymuje diagnozę co roku [2]. Dla AbbVie tabletka jest pierwszym komercyjnym sprawdzianem przejęcia Cerevel Therapeutics za 8,7 mld dol. [7][10]. Cena i dokładna data wprowadzenia pozostają nieujawnione. Analitycy Citi spodziewali się stopniowego wzrostu sprzedaży w miarę negocjowania refundacji w Medicare [5][11].

Wskazania obejmują stosowanie w monoterapii we wczesnej chorobie Parkinsona oraz jako dodatek do lewodopy u pacjentów z fluktuacjami ruchowymi [1][2][8]. Przy zatwierdzeniu AbbVie podała, że spodziewa się dostępności leku w USA w październiku 2026 r. [1][8].

Dlaczego wybiórczość wobec D1/D5 ma znaczenie

Istniejące agoniści dopaminy, tacy jak pramipeksol i ropinirol, działają głównie na receptory D2 i D3. Z tymi receptorami wiązano zaburzenia kontroli impulsów, nadmierną senność w ciągu dnia i obrzęki kończyn dolnych [2][5]. Juvmo działa natomiast na D1 i D5 [2]. Hubert Fernandez, główny badacz TEMPO-2 i TEMPO-3 w skali globalnej, powiedział, że starsze agoniści powodowały napady snu i zachowania z kręgu zaburzeń kontroli impulsów, w tym hazard, zakupy, jedzenie i hiperseksualność [5]. Dodał, że leki celujące w D1 nie są wolne od działań niepożądanych, choć częstość interesujących objawów była znacznie wyższa przy agonistach D2 [5].

W TEMPO-2 najczęstszymi działaniami niepożądanymi były nudności u 30%, ból głowy u 17% i zawroty głowy u 16% [5]. Ciężkie zdarzenia niepożądane pojawiające się w trakcie leczenia wystąpiły u 4,6% pacjentów przyjmujących lek wobec 1,3% przy placebo [5].

Dowody z badań

W TEMPO-1 losowo przydzielono 529 dorosłych z wczesną chorobą Parkinsona do stałych dawek 5 mg, 15 mg lub placebo na 27 tygodni [1]. W 26. tygodniu łączny wynik w częściach II i III skali MDS-UPDRS zmienił się o -9,7 punktu przy 5 mg i o -10,2 punktu przy 15 mg, wobec +1,8 punktu przy placebo [1]. Do TEMPO-2 włączono 304 pacjentów z wczesną chorobą. Łączny wynik spadł o 10,3 punktu przy Juvmo w dawce elastycznej wobec 1,2 punktu przy placebo, co daje różnicę -9,1 [1][14].

W TEMPO-3 dodanie Juvmo do lewodopy u 507 pacjentów wydłużyło dzienny czas ON bez uciążliwych dyskinez o 1,7 godziny wobec 0,6 godziny przy placebo, czyli o 1,1 godziny więcej [1].

Wyniki badania otwartego TEMPO-4 w 85. tygodniu pokazały, że 93% pacjentów przyjmujących Juvmo z lewodopą nie potrzebowało zwiększenia dawki lewodopy [2]. Z kolei 94% pacjentów w monoterapii nigdy nie rozpoczęło lewodopy [2]. AbbVie podała, że około 70% pacjentów na standardowym leczeniu potrzebuje zwiększenia dawki w pierwszym roku [2]. W TEMPO-1 działania niepożądane skłoniły 18,1% pacjentów przyjmujących lek do przerwania leczenia wobec 4,0% przy placebo, według relacji Healio z tego badania [5].

Stawka komercyjna i konkurencja

AbbVie zdobyła tawapadon dzięki przejęciu Cerevel Therapeutics za 8,7 mld dol., sfinalizowanemu w 2024 r. [7][10]. Firma oczekuje, że jej trzy terapie na chorobę Parkinsona, w tym Juvmo, przyniosą ponad 5 mld dol. szczytowej sprzedaży [10]. Vyalev, podskórny wlew proleku lewodopy zatwierdzony w październiku 2024 r., wygenerował 457 mln dol. sprzedaży w pierwszym półroczu 2026 r. [10]. Sprzedaż w drugim kwartale wzrosła o ponad 27% kwartał do kwartału, a AbbVie podała, że lek jest na dobrej drodze, by w tym roku stać się przebojem rynku [10]. Analitycy oczekują przychodów Juvmo na poziomie 8 mln dol. w tym roku i 70 mln dol. w przyszłym, które w 2040 r. mają wzrosnąć do 1,4 mld dol., według raportu Motley Fool [9]. Lewodopa pozostaje głównym lekiem na chorobę Parkinsona od blisko 60 lat i wymaga wielu dawek dziennie w miarę postępu choroby [6].

Umowa z Cerevel znalazła się pod lupą po tym, jak emraklidyna nie przeszła dwóch badań fazy II w schizofrenii [10]. AbbVie odnotowała 3,5 mld dol. odpisu z tytułu utraty wartości [10].

Co dalej

AbbVie nie ujawniła ceny ani daty wprowadzenia leku, podał Reuters [5][11]. Analitycy Citi spodziewali się premiery w trzecim kwartale 2026 r. i stopniowego wzrostu sprzedaży w miarę negocjowania refundacji w Medicare [5][11]. Informacja o leku zawiera ostrzeżenia dotyczące niedociśnienia ortostatycznego, omamów, dyskinez i zaburzeń kontroli impulsów [14]. Przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były częstsze przy tawapadonie, głównie w okresie miareczkowania dawki [14]. Zadikoff powiedziała w wywiadzie, że u pacjenta we wczesnej fazie, który nie przyjmuje lewodopy, Juvmo „może dać szansę na potencjalne opóźnienie tego kroku” [14]. Juvmo badano wobec placebo, a nie w bezpośrednim porównaniu z lewodopą ani starszymi lekami z tej klasy [5].