Dodatki do żywności: ponad 300 substancji, nowa opinia o E 962

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) prowadzi publiczne zestawienie dodatków do żywności. W Unii Europejskiej do stosowania w żywności dopuszczonych jest więcej niż 300 substancji. Bezpieczeństwo większości z nich oceniła sama Agencja. Pozostałe oceniał wcześniej Komitet Naukowy ds. Żywności Komisji Europejskiej. Każdy dodatek ma swój numer E: witamina C to E 300, pektyna E 440, likopen E 160d(ii), lecytyna E 322. Karminę (E 120) otrzymuje się z owadów, czerwców. Węglan wapnia (E 170) powstaje z mielonego wapienia. Likopen syntetyczny ma numer E 160d(i).

Ramy prawne są trzy. Rozporządzenie (WE) nr 1333/2008 określa ogólne wymagania bezpiecznego stosowania dodatków i zawiera unijną listę dozwolonych substancji wraz z warunkami użycia. Rozporządzenie (UE) nr 231/2012 ustala specyfikacje. Rozporządzenie (WE) nr 1331/2008 wprowadza wspólną procedurę zatwierdzania, a rozporządzenie (UE) nr 257/2010 zobowiązuje EFSA do ponownej oceny wszystkich dodatków dopuszczonych przed 20 stycznia 2009 r. Panel ds. Dodatków do Żywności i Aromatów (FAF) działa w EFSA od lipca 2018 r.

Co się zmieniło w 2026 r.

Najnowsze dodatki wpisane na unijną listę po ocenie EFSA to E 960b (glikozydy steviolowe z fermentacji), E 345(i) (cytrynian trimagnezu) oraz E 267 (ocet buforowany). Trwa też ponowna ocena starszych substancji. Ostatnio objęła między innymi E 174 (srebro), E 472a, E 472b, E 472d, E 472e, E 472f i E 472c, czyli estry kwasów organicznych z mono- i diglicerydami kwasów tłuszczowych.

Dwie daty z 2026 r. są szczególnie istotne dla codziennej kuchni. 10 września EFSA opublikowała opinię w sprawie ponownej oceny soli aspartamu i acesulfamu (E 962) i przekazała, że substancja jest bezpieczna przy obecnym poziomie narażenia konsumentów. 17 września opublikowano opinię dotyczącą rebaudiozydu M. Trzy dni wcześniej Agencja udostępniła opinię naukową z przeglądu grupy aromatów (Flavouring Group Evaluation 216).

Unia i Stany Zjednoczone

Komisja Europejska podkreśla w swoim materiale, że dodatek może trafić do żywności wyłącznie wtedy, gdy został zatwierdzony i wpisany na listę pozytywną. Pełni też konkretną funkcję: konserwuje, barwi, słodzi, chroni przed utlenianiem albo poprawia jakość wypieku. W lutym 2026 r. Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności opublikowała w tej sprawie arkusz informacyjny.

Stany Zjednoczone prowadzą własny wykaz. Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) udostępnia inwentarz „Substances Added to Food”, wcześniej znany jako EAFUS, i odsyła do niego wszystkich pytających o status dodatku. Jego strona nosi datę aktualizacji 2 lipca 2024 r. Europejska i amerykańska lista to dwa odrębne systemy. Ten sam związek może być dopuszczony w jednym regionie i niedopuszczony w drugim.

Co na to konsumenci

Niemiecki heise.de zwraca uwagę na drugą stronę regulacji, czyli opinie publiczne. W podsumowaniu wątków o żywności portal odnotowuje, że wobec nowoczesnych technologii w jedzeniu wciąż jest wiele zastrzeżeń. Dotyczą one smaku, zdrowia, dobrostanu zwierząt i zrównoważenia, a różnice widać między pokoleniami. Lista dozwolonych dodatków jest więc dokumentem technicznym, ale jej odbiór społeczny rządzi się własną logiką.