Pozwy o prawa autorskie przeciw generatywnej AI mnożą się szybciej, niż sądy zdążają orzekać

Najnowszy sygnał przyszedł z Luksemburga. 3 listopada doradca Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że chatboty AI mogą naruszać prawa autorskie. O opinii prawnej informowały ETLegalWorld i blue News.

To nie jest wyrok, tylko opinia. Pojawia się w momencie, gdy amerykańskie sądy mają równolegle rozstrzygnąć podobne pytania.

W USA wydawcy wywierają presję. Press Gazette podała 3 listopada, że amerykańskie gazety pozwały Brave Software, producenta przeglądarki stojącej za indeksem Brave Search. Kanadyjscy wydawcy złożyli pozew przeciw Anthropic. Orlando Sentinel w raporcie z 2 listopada oskarżył Brave o przejęcie jego treści i odsprzedawanie ich firmom AI. Unite.AI podało 3 listopada, że Brave ma dwa pozwy wydawców dotyczące wykorzystania treści informacyjnych. Tych spraw nie łączy jedna teoria odpowiedzialności. Łączy je czas. Firmy medialne składają pozwy teraz, bo wcześniejsze sprawy zaczęły kształtować to, ile warta jest ugoda. Sądy mają wycenić dane treningowe, zanim ustaliły samo prawo.

Co sądy faktycznie rozstrzygnęły

Najmocniejszy jak dotąd punkt oparcia dla właścicieli praw jest proceduralny, nie doktrynalny. 29 września amerykański sąd apelacyjny podtrzymał zwycięstwo Thomson Reuters w sprawie o trenowanie AI, według ETLegalWorld. To dało wydawcom precedens, na który mogą się powoływać w negocjacjach. Łatwiej zrozumieć, dlaczego pozwy zgrupowały się w tygodniach po tej decyzji.

Inne sprawy idą w tym samym kierunku. ETLegalWorld podało 2 listopada, że prawnicy powiedzieli amerykańskiemu sądowi, iż trenowanie AI na utworach chronionych prawem autorskim może naruszać prawa zależne. PPC Land podało tego samego dnia, że OpenAI powołało się na 20 pism, w tym jedno od rządu USA, w sporze z New York Times. OpenAI opublikowało też 30 października własną obronę dozwolonego użytku, według zestawienia Press Gazette. Firma argumentuje publicznie i w sądzie jednocześnie.

Strona muzyczna ma własne liczby. Tech Times podał 28 października, że Anthropic i Suno pozwano o domniemane trenowanie na nagraniach Madonny, Johnny'ego Casha i Joni Mitchell. Osobny raport doliczył się 338 mln dolarów w pozwach o prawa autorskie do muzyki przeciw obu firmom, według podsumowania z 28 października. Wcześniejsza sprawa o 274 utwory Elvisa Presleya opiewała na 41 mln dolarów, według wyjaśnienia z 29 października. Te kwoty to roszczenia, nie wyroki. Żadna z nich nie została prawomocnie rozstrzygnięta. Większość tego sporu żyje dziś w luce między tym, czego się żąda, a tym, co udowodniono.

"Generatywna AI testuje granice prawa autorskiego" brzmiał tytuł analizy prawnej z 7 października, wymienionej w tym samym przeglądzie doniesień. To mniej więcej tak precyzyjne podsumowanie, na jakie pozwala obecnie akta sprawy.

Jedna sprawa została już oddalona. Howl.Link podał 2 listopada, że BTS i HYBE wygrały amerykańską sprawę o prawa autorskie, gdy sąd odrzucił poprawiony pozew. Ten wynik ma znaczenie. Wczesna fala pozwów o prawa autorskie wobec AI nie przechodzi jednolicie pierwszego badania. Sądy oddzielają roszczenia dotyczące trenowania modeli od roszczeń dotyczących wyników i traktują je inaczej.

Gdzie stoją sprawy technologiczne

Ten sam tydzień przypomniał, że spory o AI nie dotyczą tylko tekstu i muzyki. Engadget podał 2 listopada, że Snap zawarł ugodę w pozwie o uzależnienie od mediów społecznościowych, złożonym przez dwie nastolatki. Ugoda pozwoliła uniknąć procesu, w którym miał zeznawać prezes Evan Spiegel. TechCrunch podał tego samego dnia, że powódki zawarły już ugody z Meta, TikTok i YouTube. Nastolatki oskarżyły platformy o projektowanie funkcji takich jak autoodtwarzanie i nieskończone przewijanie w sposób, który uzależnia. Ta sprawa nie jest sporem o prawa autorskie. Dzieli jednak z pozwami wobec AI pewną cechę strukturalną. Powodowie sprawdzają, czy projekt produktu i jego dane treningowe liczą się jako odpowiedzialność firmy.

Snap oświadczył w wypowiedzi dla TechCrunch, że "strony cieszą się, że udało się rozwiązać tę sprawę polubownie". Warunków nie ujawniono, według Engadget.

Dla firm medialnych bardziej bezpośrednio istotnym precedensem może być apelacja Thomson Reuters. Zestawienie Press Gazette z 29 października wskazywało też na tekst Columbia Journalism Review, który pytał, kto wygrywa, a kto płaci. Ekonomia sprawy wciąż jest nierozstrzygnięta. Wyrok, że trenowanie na licencjonowanych bazach prawniczych narusza prawa, jest węższy niż wyrok w sprawie archiwów prasowych, i obie strony o tym wiedzą.

Europejska opinia otwiera drugi front. Jeśli TSUE pójdzie za swoim doradcą, wydawcy w UE zyskają drogę, by argumentować, że odpowiedzi chatbotów odtwarzają chroniony materiał. To inne roszczenie niż to o dane treningowe. ETLegalWorld podało 3 listopada, że doradca uznał, iż chatboty mogą naruszać prawa, a blue News przekazało ten sam wniosek. Sądy krajowe w UE będą musiały stosować go sprawa po sprawie.

Na co patrzeć

Najbliższe tygodnie pokażą, czy pozwy przeciw Brave staną się szablonem. Przeglądarka, która indeksuje sieć i sprzedaje dostęp deweloperom AI, stoi w centrum sporu. Zarzut Orlando Sentinel, podany 2 listopada, brzmi: treść przejęto i odsprzedano. Jeśli ta rama się utrzyma, inne wydawcy z archiwami za paywallem prawdopodobnie pójdą tą drogą.

Nic z tego nie rozstrzyga podstawowego pytania o dozwolony użytek. Wyrok sądu apelacyjnego w sprawie Thomson Reuters, toczący się spór o prawa zależne i opinia unijna to trzy różne systemy prawne poruszające się w trzech różnych tempach. Firmy medialne mogą liczyć na jedno. Pozwy będą wpływać szybciej niż wyroki.