Proxima podpisała memoranda z Fujikurą i Kyoto Fusioneering w sprawie taśmy HTS i sprzętu fuzyjnego

Proxima Fusion podpisała memoranda z Fujikurą i Kyoto Fusioneering w Tokio 28 października 2026 r., podczas wizyty kanclerza Niemiec Friedricha Merza w Japonii. Umowa z Fujikurą obejmuje produkcję taśmy HTS i wspólne studium, czy przemysłowy zakład w Dolnej Saksonii jest wykonalny technicznie i komercyjnie. Porozumienie z Kyoto Fusioneering rozszerza dotychczasowe prace nad gyrotronami nowej generacji, czyli źródłami mikrofal dużej mocy do podgrzewania plazmy, oraz nad technologią obiegu paliwa, w tym obchodzenia się z trytem.

Kyoto Fusioneering podało, że prace zasilą też niemiecką inicjatywę Fusion Hubs, którą prowadzi Federalne Ministerstwo Badań Naukowych, Technologii i Przestrzeni Kosmicznej. Xenospectrum napisało, że porozumienia nie gwarantują zamówień na produkty ani dostaw, ani uruchomienia elektrowni.

Proponowany zakład w Dolnej Saksonii byłby pierwszym takim obiektem w Niemczech i w Europie. Ma dostarczać taśmę dla demonstratora Alpha, planowanej elektrowni Stellaris, a docelowo dla produkcji stellaratorów na dużą skalę. World Nuclear News podało, że Stellaris ma powstać na terenie dawnej elektrowni jądrowej Gundremmingen w Bawarii. Reuters napisał, że RWE podpisało umowę o partnerstwie przy pierwszej elektrowni stellaratorowej w tym miejscu. Ta sama zdolność produkcyjna taśmy HTS ma obsłużyć sieci elektroenergetyczne o wysokiej wydajności, obrazowanie i leczenie medyczne, zaawansowane napędy oraz inne technologie silnych pól magnetycznych.

Według obecnych planów Proxima będzie potrzebować około 20 000 km taśmy HTS dla Alpha i kolejnych 40 000 km dla Stellaris. Wolumen długoterminowych zakupów będzie miał kluczowe znaczenie dla skali produkcji, utrzymania kompetencji wytwórczych i obniżenia kosztu metra taśmy, podała firma.

Umowa z Dolną Saksonią

Plan fabryki taśmy powstał przed wyjazdem do Tokio. 9 września 2026 r. Proxima podpisała memorandum z Dolną Saksonią obejmujące ocenę lokalizacji, strukturę wsparcia i finansowania opartą na kamieniach milowych, pozwolenia oraz partnerstwa z firmami, gminami i instytucjami badawczymi.

Na pierwsze dwie fazy projektu, które potrwają do końca 2029 r., Proxima przewidziała około 140 mln euro. Chce sfinansować całą inwestycję po połowie z kapitału prywatnego i ze środków publicznych. Dolna Saksonia przekazuje 21 mln euro do proponowanego wkładu publicznego.

Plan za 140 mln euro jest mniejszy niż 411 mln euro, które Proxima pozyskała w lipcu. Runda wyceniła spółkę na 2,4 mld euro, a jako inwestorzy strategiczni dołączyli do niej Google i RWE, podał Reuters. Rundę prowadziły XTX Ventures i East X Ventures. RWE wniosło 25 mln euro.

Luka w dostawach taśmy

Taśma HTS przechodzi w stan nadprzewodnictwa w stosunkowo wysokiej temperaturze i przewodzi prąd praktycznie bez strat rezystancyjnych. Dzięki temu można budować mocne i zwarte elektromagnesy, a stellaratory opierają się na nich przy utrzymywaniu plazmy. Proxima powstała jako spin-off Instytutu Fizyki Plazmy im. Maxa Plancka i rozwija stellarator, który trzyma plazmę w stanie ustalonym skręconym polem magnetycznym, zamiast pracować impulsowo jak tokamak.

Większość taśmy HTS powstaje w Azji. TechCrunch podał, że zdecydowana większość pochodzi z Chin i Japonii, a World Nuclear News podało, że produkcja na skalę przemysłową odbywa się głównie w Azji. Materiał pojawił się nieco ponad dekadę temu jako jeden z przełomów, na których stoi obecna generacja startupów fuzyjnych, podał TechCrunch.

Proxima chce ukończyć Alpha na początku lat 30., a komercyjny zakład Stellaris później w tej samej dekadzie.

Co dalej

Nie ogłoszono ostatecznej decyzji inwestycyjnej w sprawie fabryki taśmy ani nie potwierdzono rocznej zdolności produkcyjnej. Memorandum z Dolną Saksonią opisuje strukturę wsparcia i finansowania opartą na kamieniach milowych, a nie harmonogram płatności.

Proxima podała, że rozmawia z kilkoma międzynarodowymi partnerami technologicznymi o przeniesieniu kompetencji w produkcji HTS do Dolnej Saksonii. Fujikura jest teraz jednym z nich. Obie spółki najpierw ocenią wymagania techniczne produkcji oraz jej wykonalność handlową i ekonomiczną, podała Proxima.