Drugi satelita Rassvet-3 spłonął, bo silniki nie odpaliły

Rassvet-3 nr 17, zarejestrowany pod identyfikatorem NORAD 100083, wszedł w atmosferę 30 października, podał Defence-UA. Startował 19 lipca na rakiecie Sojuz-2.1b razem z 15 innymi aparatami. Satelita nigdy nie uruchomił układu napędowego ani nie wykonał korekty orbity, wynika z relacji Defence-UA i UNITED24 Media. Opór atmosfery ściągał go w dół, aż wszedł w gęste warstwy atmosfery, i spłonął po trzech miesiącach i 11 dniach na orbicie.

SFG Media datuje wejście w atmosferę na 29 października, dzień wcześniej, powołując się na dane śledzenia z katalogu amerykańskiego NORAD.

Druga strata w tym roku

Pierwsza strata nastąpiła 6 czerwca, gdy Rassvet-3 nr 4, NORAD 68363, wypadł z orbity po podobnej awarii silników. Startował 23 marca jako część pierwszej partii produkcyjnej. Obie straty dzieli prawie pięć miesięcy. Straty dotknęły dwóch pierwszych partii produkcyjnych, a nie dwóch pierwszych misji programu: Bureau 1440 wykonało dwa małe loty testowe przed marcową i lipcową partią Rassvet-3, podał shattered.io.

Dwa satelity z lipcowej partii, nr 17 i nr 23, traciły wysokość przez tygodnie przed utratą. Nr 23 zszedł do około 220 km i 20 października został podniesiony na wyższą orbitę. Teraz znajduje się na wysokości około 300 km i wciąż się wznosi, podały Defence-UA i UNITED24 Media.

Ratunek nie jest przesądzony

Shattered.io ostrzegał, że nr 23 na wysokości 300 km jest daleki od bezpieczeństwa. Nasha Niva, powołując się na badacza kosmosu Anatolija Zaka, spodziewała się, że satelita wejdzie w atmosferę w ciągu 78 godzin od 6 listopada. Późniejsze relacje Defence-UA i UNITED24 Media opisują jednak ratunek.

Shattered.io napisał, że odzyskanie satelity pokazuje, iż statek potrafi pracować, gdy silnik się uruchamia. Zasugerował, że nr 17 padł ofiarą awarii sprzętu albo problemu przy uruchamianiu, a nie wad konstrukcyjnych, które uniemożliwiałyby lot, i że zbieżne objawy awarii wskazują na powtarzający się defekt, nie na przypadkowy pech. Bureau 1440 nie wyjaśniło publicznie żadnej z awarii i nie podało przyczyny źródłowej.

Gdzie jest konstelacja

Na orbicie jest trzydzieści satelitów Rassvet-3, podaje Defence-UA. Z tego 26 osiągnęło około 500 km, a nr 11 ma wkrótce dolecieć na tę wysokość. SFG Media, korzystając ze śledzenia NORAD, wymienia cztery wciąż wznoszące się: nr 23, 14, 26 i 11.

Planowana wysokość operacyjna to 800 km. Satelity z obu partii zatrzymują się na około 500 km, gdzie rozsuwają się na przypisane pozycje przed skoordynowanym wznoszeniem. Defence-UA twierdzi, że przystanek na 500 km nie oznacza nieudanej misji; nazywa rozmieszczanie bardzo wolnym, ale stan floty, nie najgorszym.

Firma testuje terminale komunikacyjne w odległych regionach Rosji, podało Defence-UA. Sprzęt przypominający terminale satelitarne zauważono też na rosyjskich dronach używanych do ataków na Ukrainę, choć jego związek z Rassvetem pozostaje niepotwierdzony.

Dystans do Starlinka pozostaje duży. The Guardian szacował około 10 000 aktywnych satelitów Starlink i pisał, że przepustowość Rassveta jest ograniczona, z szacowanymi 26 działającymi satelitami. W marcu 2025 r. wicepremier Dmitrij Grigorienko mówił, że konstelacja Rassvet ma mieć 292 satelity operacyjne do 2027 r., podało SFG Media. Żaden nie dotarł na docelową orbitę 800 km.

Obie partie produkcyjne startowały w odstępie czterech miesięcy, w marcu i lipcu, po około 16 satelitów każda. Shattered.io podał, że nic w przejrzanych materiałach nie wskazuje na datę trzeciego startu Rassvet-3.

Co dalej

Gdy wszystkie satelity dotrą na 500 km i zajmą pozycje, Bureau 1440 planuje zsynchronizowane wznoszenie i rozłożenie na całej ścieżce orbitalnej do 800 km. Plan zależy od tego samego układu silników, który zawiódł na nr 17 i nr 4.

Publiczny bilans pokazuje teraz dwa utracone satelity, jeden uratowany i konstelację, która wciąż nie osiągnęła wysokości operacyjnej.