UE podpisała umowę na budowę konstelacji IRIS2 z 348 satelitami

Komisja Europejska podpisała 7 sierpnia 2026 r. umowę wykonawczą Rendezvous 1 z konsorcjum SpaceRISE. IRIS2 jest teraz zamówieniem na budowę 348 satelitów.

Rządy państw europejskich, ministerstwa obrony i służby ratunkowe kupują dziś bezpieczną łączność od komercyjnych dostawców. Mają teraz zamówioną, finansowaną ze środków publicznych suwerenną alternatywę. Podpisanie umowy kieruje też dużą część europejskich wydatków kosmicznych do Hispasatu, Eutelsatu, SES i ich podwykonawców. Komisja przedstawia IRIS2 jako odpowiedź na Starlink i inne sieci komercyjne. Obiecuje „suwerenną, bezpieczną i bardzo niezawodną łączność” dla rządów, sił zbrojnych i służb ratunkowych. Łączne inwestycje wynoszą 15,6 mld euro, w tym 4 mld euro od SpaceRISE, konsorcjum Eutelsatu, SES i Hispasatu. Andrius Kubilius, komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, nazwał podpisanie „decydującym krokiem naprzód dla bezpieczeństwa i suwerenności cyfrowej Europy”.

Dwie sprawy pozostają otwarte: kto zbuduje największy blok satelitów i skąd po 2027 r. wezmą się pieniądze na wypełnienie luki finansowej. Pierwsze starty zaplanowano na 2029 r.

Konstelacja większa, niż zakładała umowa

Potwierdzona liczba satelitów w konstelacji to 348.

Komisja wymienia 330 satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej i 18 na średniej orbicie, a do tego 66 satelitów LEO o dużej przepustowości dla obronności i reagowania kryzysowego. Twierdzi, że rozbudowa zwiększa przepustowość bezpiecznej łączności rządowej o 60% w UE i o 54% na świecie. Skala skoku zależy od punktu odniesienia. Agencja Anadolu podała wzrost z 282 do 348 satelitów, a TechTimes napisał, że umowa koncesyjna z grudnia 2024 r. przewidywała 290. Reuters podał, że łączne inwestycje wynoszą 15,6 mld euro, w tym 4 mld euro od SpaceRISE. Przegląd KeepTrack opisywał 20-satelitowy segment na bardzo niskiej orbicie, któremu przewodzi Hispasat.

Hispasat bierze segment naziemny

Hiszpańska Indra podała, że należący do niej w 89,68% operator satelitarny Hispasat zdobył kontrakt na segment naziemny. Hispasat dostarczy anteny, systemy sterowania i łącza naziemne, a budżet przekracza 1,6 mld euro (1,74 mld dol.). Poprowadzi też warstwę na niskiej orbicie dla łączności bezpośredniej z urządzeniami i internetu rzeczy, na którą zadeklarowano do 600 mln euro. To największy taki budżet w historii programów Komisji Europejskiej. Prezes Hispasatu Luis Mayo nazwał tę rolę „największym i najbardziej złożonym systemem, jaki do tej pory powstał w Europie w ramach programu kosmicznego”.

ESA będzie nadzorować budowę. Dyrektor generalny Josef Aschbacher powiedział, że agencja będzie odpowiadać za kwalifikację i walidację.

Państwa członkowskie dokładają pieniądze

Wkłady krajowe są dodatkiem do budżetu UE. Polska zadeklarowała 656 mln euro (756 mln dol.), Węgry 500 mln euro (576 mln dol.), a Hiszpania ogłosiła od 1,6 do 2 mld euro (od 1,8 do 2,3 mld dol.). Komisja podała, że przyspieszona budowa będzie wymagać dodatkowych środków z budżetu UE na lata 2028-2034 oraz wkładów państw członkowskich i uczestniczących państw trzecich.

Wśród uczestniczących krajów są Norwegia i Islandia.

Co dalej

Pierwsze starty satelitów zaplanowano na 2029 r. Konstelacja ma zacząć działać w 2030 r. Airbus, Thales, OHB i Aerospacelab są w zespole przemysłowym, który zaczyna teraz prace nad segmentem kosmicznym i naziemnym.

Największa decyzja produkcyjna wciąż nie zapadła. SpaceRISE prowadzi dialogi konkurencyjne między Airbus Defence and Space a belgijskim Aerospacelab o kontrakt główny LEO-High. Ten blok obejmuje ponad 270 satelitów tworzących trzon przepustowości, a wybór wciąż nie zapadł.