Webb znalazł ślady chmur z lodu wodnego na Epsilon Indi Ab

Instytut Astronomii Maxa Plancka podał 22 kwietnia 2026 r., że w atmosferze Epsilon Indi Ab najprawdopodobniej znajdują się chmury z lodu wodnego. Tego samego dnia zrecenzowane wyniki ukazały się w „The Astrophysical Journal Letters”, podał instytut. Badacze spodziewali się, że w górnej atmosferze planety będzie dominować amoniak, więc ślady chmur były zaskoczeniem.

Amoniak, którego nie było

Zespół znalazł amoniak, ale mniej, niż przewidywano, podał instytut. Jego zdaniem, na podstawie analizy atmosfery, najlepszym wyjaśnieniem są chmury z lodu wodnego wysoko w atmosferze, podobne do wysokich chmur cirrus na Ziemi. Większość obecnych modeli teoretycznych atmosfer egzoplanet w ogóle nie uwzględnia chmur, bo chmury komplikują obliczenia. Ma to praktyczną konsekwencję: skoro astronomowie mogą nie szukać chmur, chmury mogą umknąć uwadze astronomów podczas obserwacji, nawet gdy są.

Zimna planeta podobna do Jowisza

Futura podała, że Epsilon Indi Ab leży około 12 lat świetlnych od Ziemi i jest pierwszą planetą odkrytą na orbicie Epsilon Indi A, gwiazdy w południowym gwiazdozbiorze Indianina. Gwiazda macierzysta jest nieco mniej masywna i chłodniejsza od Słońca, jest pomarańczową gwiazdą ciągu głównego typu K i ma typ widmowy K5 V.

Ten sam materiał podał, że masę planety szacuje się na 7,6 masy Jowisza, z niepewnością około 0,7 masy Jowisza, a jej średnica ma być porównywalna z jowiszową. Planeta krąży około 30 AU od gwiazdy, blisko odległości Neptuna od Słońca i około cztery razy dalej niż orbita Jowisza. Jeden obieg zajmuje 180 lat ziemskich; Jowiszowi zajmuje to 12 lat, Neptunowi 165.

Ten sam materiał dodał, że obserwacje w podczerwieni wskazują temperaturę atmosfery około 200 do 300 kelwinów, czyli około minus 70 do 20 stopni Celsjusza. To cieplej niż w górnej atmosferze Jowisza, której temperatura wynosi około 140 kelwinów, czyli minus 133 stopnie Celsjusza. Część tego ciepła pochodzi z energii wewnętrznej pozostałej po uformowaniu planety, a przez najbliższe kilka miliardów lat planeta ma stopniowo stygnąć i w końcu stać się chłodniejsza od Jowisza.

Co z tego wynika

Współautor James Mang z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin powiedział, że to, co kiedyś wydawało się niemożliwe do wykrycia, jest teraz w zasięgu, łącznie z obecnością chmur. Jego zdaniem wynik odsłania nowe warstwy złożoności, które modele zaczynają dopiero ujmować, i otwiera drogę do dokładniejszego opisu zimnych, odległych światów.

Pierwsza autorka Elisabeth Matthews z Instytutu Astronomii Maxa Plancka powiedziała, że JWST wreszcie pozwala astronomom badać planety analogiczne do tych w Układzie Słonecznym. Dodała, że gdyby obcy kilka lat świetlnych dalej spojrzeli w stronę Słońca, JWST byłby pierwszym teleskopem zdolnym do szczegółowego zbadania Jowisza, a szczegółowe zbadanie Ziemi wymagałoby znacznie bardziej zaawansowanych teleskopów.

Większość dotąd znalezionych planet podobnych do Jowisza to gorące jowisze, krążące blisko swoich gwiazd i bardzo gorące, co ułatwia ich wykrywanie i badanie. Jowisze dalej od gwiazd są chłodniejsze i trudniejsze do znalezienia, a chłodniejsze planety wymagają czulszych instrumentów i dłuższych obserwacji. Chmury z lodu wodnego na egzojowiszu to krok w stronę badania mniejszych planet podobnych do Ziemi, choć na takich światach ich wykrycie może wymagać potężniejszych teleskopów.

Do maja 2026 r. Encyklopedia Planet Pozasłonecznych wymieniała ponad 8 190 egzoplanet.