Komisja Europejska proponuje 13,3 mld euro wsparcia budżetowego i 31,7 mld euro pomocy obronnej w transzy dla Ukrainy na 2027 rok

Propozycja Komisji

Komisja Europejska przedstawiła w zeszłym tygodniu propozycję transzy na 2027 rok z unijnej pożyczki 90 mld euro (100,5 mld dol.) na wsparcie Ukrainy, podał Kyiv Independent. Transza obejmuje 13,3 mld euro (14,9 mld dol.) wsparcia budżetowego i 31,7 mld euro (35,4 mld dol.) na wzmocnienie ukraińskiego przemysłu obronnego.

Rada UE musi zatwierdzić proponowany podział, zanim pieniądze zostaną wypłacone. Wypłaty mają zacząć się na początku 2027 roku.

Dlaczego te pieniądze mają znaczenie

Prezydent Wołodymyr Zełenski mówił w październiku, że Ukraina będzie potrzebować 70 mld euro (78 mld dol.) na sfinansowanie obrony w 2027 roku. Przeznaczone na przemysł obronny 31,7 mld euro można porównać z tą szacowaną kwotą 70 mld euro na całe finansowanie obrony. UE, największy zagraniczny darczyńca Ukrainy, ustanowiła pożyczkę 90 mld euro, rozłożoną na lata 2026 i 2027.

Dalsze finansowanie z Zachodu ma coraz większe znaczenie, bo według raportu Bloomberg Economics aktywność gospodarcza w 2026 roku ma się skurczyć po raz pierwszy od początku pełnoskalowej inwazji Rosji. Rosyjskie siły rozszerzyły cele ataków poza obiekty energetyczne na infrastrukturę biznesową i cywilne sieci transportowe, używając rakiet i dronów, czytamy w raporcie. Uderzenia zakłócają produkcję, logistykę i eksport.

Narodowy Bank Ukrainy obniżył prognozę na 2026 rok z 1,8% wzrostu do oczekiwanego spadku o 0,4%, wskazując na nasilone rosyjskie ataki. Gdyby się to potwierdziło, byłby to pierwszy roczny spadek PKB Ukrainy od 2022 roku, gdy gospodarka skurczyła się o ponad 30% po pełnoskalowej inwazji Rosji. Aktywność gospodarcza osłabła też w trzecim kwartale: ucierpiał przemysł, handel i rolnictwo, a szczególnie ciężkie straty ponieśli producenci metali i firmy wydobywcze.

Większa rola Europy

Carnegie Endowment for International Peace podał, że większość bezpośredniej amerykańskiej pomocy finansowej i wojskowej dla Ukrainy zakończyła się na początku 2025 roku, opisując to jako faktyczny koniec wsparcia USA. Europa stała się najważniejszym finansowym i wojskowym wsparciem Ukrainy, a większość europejskich przywódców wiąże jej przetrwanie z bezpieczeństwem kontynentu.

Prawie 90% europejskiej pomocy finansowej i humanitarnej płynie przez unijne instrumenty, a darowizny dwustronne stanowią większość pomocy wojskowej, podał Carnegie. UE znalazła pozabudżetowe sposoby finansowania rosnącej części pomocy wojskowej, obchodząc w ten sposób zakaz udzielania jej z regularnego budżetu.

Carnegie podało, że Niemcy, które wcześniej nie wysyłały pomocy wojskowej na obszary aktywnych walk, stały się największym darczyńcą Ukrainy od czasu, gdy USA zaprzestały takiej pomocy w 2025 roku. Carnegie podało też, że kraje nordyckie zwiększyły wsparcie jeszcze szybciej w ujęciu względnym. Pożyczka 90 mld euro, sfinalizowana w kwietniu, jest teraz najważniejszym pojedynczym elementem całej pomocy do końca 2027 roku; 60 mld euro przeznaczono na wydatki wojskowe, a 30 mld euro na wsparcie budżetowe. Do połowy października UE wypłaciła około 15 mld euro, a z pieniędzy na 2026 rok zostało nieco poniżej 30 mld euro.

Ryzyka

Polityka dokłada ryzyko. Wybory prezydenckie we Francji oraz parlamentarne we Włoszech i w Polsce w przyszłym roku mogą zagrozić dalszej pomocy, podał Kyiv Independent za Bloomberg Economics.

Carnegie poinformowało, że Zełenski poprosił UE tego lata o przesunięcie części środków z pożyczki przeznaczonych na 2027 rok. Głosowanie w Radzie i harmonogram wypłat na początku 2027 roku pokażą, czy UE utrzyma pożyczkę zgodnie z planem.