Lotniska wyłączają unijne kontrole biometryczne, gdy tworzą się kolejki

Kontrole zawieszane na zatłoczonych lotniskach

Air France-KLM przekazał Politico, że system jest wyłączany „gdy tworzą się kolejki w gorących miesiącach letnich”, żeby utrzymać płynność tranzytu w Paryżu i Amsterdamie. Prezesi linii lotniczych, służby graniczne i urzędnicy lotnisk powiedzieli, że kontrole biometryczne są zawieszane także wtedy, gdy przejścia graniczne się korkują we Frankfurcie, Brukseli i Mediolanie.

Praktyka jest zgodna z unijnymi przepisami. Rzecznik Komisji Guillaume Mercier powiedział, że rozporządzenie o EES „przewiduje możliwość czasowego zawieszenia rejestracji danych biometrycznych w wyjątkowych okolicznościach w okresie letnim”. Pod naciskiem branży turystycznej Komisja zgodziła się na odstępstwo w szczycie sezonu letniego, do 6 września 2026 r. Obejmuje ono wszystkie punkty wjazdu, nie tylko lotniska.

Na lotnisku w Brukseli, około 10 kilometrów od instytucji UE, zawieszanie zbierania danych biometrycznych zaczęło się jeszcze przed latem. Podstawą była derogacja wydana pod koniec marca, po tym, jak 600 pasażerów spóźniło się na samoloty w ciągu 21 godzin. Belgijska policja federalna podała, że jej jednostka kontroli granicznej może stosować derogację, gdy zajdzie taka potrzeba.

Rene Colandog, brytyjski podróżny, powiedział Politico, że w zeszłym miesiącu przed wejściem do pociągu Eurostar na londyńskim St Pancras musiał tylko okazać paszport. Nie wymagano skanowania twarzy ani odcisków palców.

Ograniczenia kadrowe spowalniają system

Prezes Lufthansy Carsten Spohr powiedział, że z powodu unijnego systemu wjazdowego pasażerowie tracili przesiadki. Na mediolańskim lotnisku Malpensa zespół kontroli granicznej liczy około 35 osób. Cristian Sternativo, funkcjonariusz kontroli granicznej i przedstawiciel lokalnego związku, powiedział, że w godzinach największego ruchu potrzeba co najmniej 10–15 osób więcej. Nazwał „nie do pomyślenia” oczekiwanie, że EES będzie działać z pełną wydajnością przy obecnych kadrach, bo system „wymaga więcej czasu”.

ACI Europe podało, że ruch w lipcu i sierpniu jest o około 12% wyższy niż w maju i czerwcu. Dyrektor generalny Olivier Jankovec powiedział, że od wprowadzenia EES pasażerowie na niektórych lotniskach stali w kolejkach trzy do czterech godzin. Jego zdaniem system może wystawić na szwank reputację UE jako sprawnego i gościnnego celu turystycznego. Wskazał na brak odpowiednio przeszkolonych pracowników i infrastrukturę, którą nazwał niestabilną. Stowarzyszenie podało, że biło na alarm w kwietniu i napisało do UE 29 maja.

Wniosek o przedłużenie

Osiem krajów UE i Szwajcaria chcą przedłużenia letnich derogacji po 6 września. Sternativo powiedział, że ścisłe stosowanie pełnej procedury „prowadziłoby do problemów z porządkiem publicznym”, bo „są okresy szczytu, w których obecna infrastruktura nie wystarcza, żeby pomieścić wszystkich”.

Służby graniczne przekonują, że bezpieczeństwo nie ucierpi. Belgijska policja federalna podała: „Podróżny zawsze jest rejestrowany w EES, a wymagane dane dokumentu podróży trafiają do systemu”, i dodała, że kontrole graniczne oraz zgodność z unijnymi przepisami pozostają jej priorytetem.

Jak działa EES

EES obejmuje obywateli państw spoza UE wjeżdżających do strefy Schengen, która liczy 29 krajów. Przy pierwszym wjeździe podróżny zostawia odciski palców i zdjęcie twarzy w kiosku lub na stanowisku granicznym, a wpis przechowuje się przez trzy lata. System zastąpił ręczne stemplowanie paszportów i ma śledzić przekroczenia terminu pobytu na wizie.

Wdrożenie zaczęło się 12 października 2025 r. i osiągnęło pełną sprawność 10 kwietnia 2026 r. EES przyjęto w 2017 r., ale przez lata odkładano jego wdrożenie, bo służby graniczne nie były gotowe na dodatkowe obciążenie, podało Politico.