Trybunał UE: limit 32 mln pasażerów na lotnisku w Dublinie trzeba uwzględniać przy przydziale slotów

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł 15 października, że przy przydziale slotów startowych i lądowania trzeba uwzględniać limit 32 mln pasażerów na lotnisku w Dublinie. Wyrok w sprawie C-857/24 mówi, że prawnie wiążące ograniczenie planistyczne może być jednym z warunków branych pod uwagę przy ocenie dostępnej przepustowości.

Wyrok nie odwołuje lotów ani nie nakazuje liniom zrzeczenia się slotów. Wysoki Sąd Irlandii musi jeszcze zastosować wykładnię trybunału do skargi przewoźników. Bezpośredni skutek jest proceduralny.

Co orzekł trybunał

Spór dotyczył tego, czy ograniczenie planistyczne liczy się przy ocenie dostępnej przepustowości, nawet gdy infrastruktura lotniska mogłaby obsłużyć więcej pasażerów. Wysoki Sąd zwrócił się z pytaniem do Luksemburga.

Trybunał uznał, że zgoda na inwestycję, która ogranicza zdolność operacyjną i wiąże zarządzającego lotniskiem, może być jednym z parametrów obiektywnej analizy przepustowości. Wiek przepisu planistycznego ani zmiany w polityce, która za nim stała, nie czynią go nieistotnym, dopóki pozostaje wiążący.

Wyrok był zgodny z opinią rzecznika generalnego z lutego. Rzecznik uznał, że limit planistyczny można brać pod uwagę, gdy lotnisko z problemami przepustowości przydziela sloty.

Trybunał zajął się też slotami historycznymi. Linie, które regularnie korzystają z serii, dostają pierwszeństwo w równoważnym sezonie, ale to pierwszeństwo nie jest bezwarunkowym prawem. W wyjątkowych przypadkach przewoźnik może stracić sloty lub część serii, bo prawny pułap nie zostawia miejsca. Sloty historyczne są tymczasowe i nie dają prawa własności w rozumieniu Karty praw podstawowych UE.

Dlaczego linie są zagrożone

Irlandzki Urząd Lotnictwa (IAA) ustala sezonowe limity przepustowości, zanim sloty zostaną przydzielone. Spór dotyczył tego, czy limit 32 mln wchodzi do tego rachunku. Urząd zapowiedział, że przeanalizuje skutki wyroku dla postępowania krajowego i dla przyszłych decyzji slotowych.

Wyrok nie uchyla niedawnej decyzji IAA, która pozwoliła na 28 dodatkowych dziennych slotów startowych i lądowania na lato 2027. Dodatkowe sloty to jeszcze nie trasy. Linie muszą się zgłosić i wygrać przydział, zanim cokolwiek pojawi się w rozkładzie.

Ryanair nazwał limit „przestarzałym” i „absurdalnym” i stwierdził, że drugi pas startowy daje Dublinowi przepustowość 60 mln pasażerów rocznie. Prezes Michael O'Leary powiedział, że czas „dalszego ociągania się i zwłoki” rządu Micheála Martina minął. Operator lotniska, spółka daa, oświadczył, że wyrok „wprowadza bardzo potrzebną jasność w kwestii różnych reżimów regulacyjnych wpływających na lotnictwo w Irlandii”, i wskazała na swój wniosek infrastrukturalny o wartości 2 mld euro.

Liczby stojące za sporem

Lotnisko w Dublinie obsłużyło w 2025 r. około 36,4 mln pasażerów, czyli mniej więcej 4,4 mln ponad limit 32 mln. RTÉ podało, że przekroczenie wyniosło około czterech milionów. Różnica wynika z zaokrąglenia, nie ze sporu o kierunek.

Limit pochodzi z pozwoleń planistycznych wydanych w 2007 i 2008 r. na Terminal 2 i rozbudowę Terminala 1. Ograniczały one oba terminale łącznie do 32 mln pasażerów rocznie. Przepis miał niewielką moc egzekwowania, odkąd Wysoki Sąd wstrzymał jego stosowanie, gdy sprawa trafiła do Europy.

Limit wprowadzono częściowo z powodu obaw o korki na drogach wokół lotniska. Część mieszkańców i organizacji ekologicznych nadal go popiera jako hamulec dla branży o wysokiej emisji.

Ryanair twierdzi, że w tym roku liczba pasażerów przekroczy 36 mln. 5 sierpnia daa poprosiła ministra o podniesienie limitu do 40 mln zamiast całkowitego zniesienia. Te liczby, 40 mln wnioskowane, 60 mln deklarowane i 32 mln zapisane w prawie, wyznaczają spór, który toczy się teraz w sądach.

Ustawa uchwalona, rozporządzenie niepodpisane

Ustawa o lotnisku w Dublinie (przepustowość pasażerska) z 2026 r. weszła w życie 27 lipca. Daje ministrowi transportu prawo zmiany lub uchylenia limitu po ocenach środowiskowych i konsultacjach publicznych.

To nie jest kwestia jednego pstryknięcia. An Coimisiún Pleanála musi przeprowadzić oceny środowiskowe i oceny odpowiedniości. Potem musi poprowadzić konsultacje, które mogą potrwać do 28 tygodni, zanim minister podpisze jakiekolwiek rozporządzenie. Analiza RTÉ wskazywała, że limit może pozostać technicznym stanem prawnym w Dublinie jeszcze długo w przyszłym roku.

Darragh O'Brien mówił, że chce, by oceny zakończyły się w surowych terminach ustawy. To pozwoliłoby mu zmienić lub uchylić limit jak najszybciej.

Co dalej

Wysoki Sąd Irlandii musi zastosować wykładnię TSUE do skargi linii. Ministerstwo Transportu podało, że minister nie będzie już komentować, bo sprawa jest przed tym sądem.

Dopóki rozporządzenie nie zostanie podpisane, 32 mln pozostaje wiążącym limitem na papierze, a trybunał orzekł, że nie można go po prostu ignorować.