Gavi i UNICEF uzgodniły obniżenie ceny szczepionki przeciw malarii RTS,S o około 40%, do 5,50 euro za dawkę

Umowę zawarł UNICEF przy wsparciu finansowym Gavi. Sojusz podał, że porozumienie umożliwiła wpłacona z góry transza z International Finance Facility for Immunisation. Szacowane 50 mln dol. oszczędności w latach 2027-2029 może pozwolić zaszczepić pełnym cyklem czterech dawek nawet milion dzieci więcej albo dotrzeć z innymi szczepionkami do większej liczby dzieci. Niższa cena ma obowiązywać od początku 2027 r., pod warunkiem spełnienia kamieni milowych regulacyjnych i produkcyjnych, w tym prekwalifikację nowego zakładu przez WHO.

„To porozumienie to ważny krok w ochronie większej liczby dzieci przed malarią, bo rozszerza dostęp do ratujących życie szczepionek tam, gdzie są najbardziej potrzebne” , powiedziała Leila Pakkala, dyrektor Działu Zaopatrzenia UNICEF.

Cena związana z nowym zakładem

Nowa cena wiąże się z przeniesieniem produkcji RTS,S z GSK do indyjskiej firmy Bharat Biotech, podał The Guardian. Chodzi o zwiększenie mocy produkcyjnych i większą konkurencję na rynku szczepionek przeciw malarii. Gavi podało, że 5,50 euro to około 40% mniej niż cena płacona obecnie.

Popyt rósł szybciej niż prognozy

Od startu programu w 2024 r. popyt na szczepionki przeciw malarii przekracza wstępne prognozy, podało Gavi. UNICEF kupił i dostarczył ponad 74 mln dawek. Program finansowany przez Gavi jest częścią rutynowych szczepień w 25 krajach Afryki, w których występuje ponad 70% globalnego obciążenia malarią.

W lipcu Associated Press podała, że przy wsparciu Gavi ponad 52 mln dawek trafiło do 25 krajów Afryki o wysokim ryzyku. W tekście napisano, że program napotkał „poważne ograniczenie” po cięciach pomocy zagranicznej przez administrację Trumpa i innych darczyńców. Gavi zapewnia, że gwarantuje dostawy dla maksymalnie 70% uprawnionych dzieci w krajach o najniższych dochodach.

Czwarta dawka jest słabym ogniwem

Pokrycie czwartą dawką spada gwałtownie. W 158 okręgach pilotażowych w Ghanie, Kenii i Malawi pierwsza dawka, podawana około szóstego miesiąca życia, osiągnęła około 80% pokrycia. W przypadku czwartej dawki, podawanej między 22. a 24. miesiącem, pokrycie spadło do 46%, wynika z badania w Malaria Journal, na które powołała się Associated Press.

Pełny cykl czterech dawek zmniejsza liczbę zachorowań o około 75%, gdy podaje się go sezonowo na obszarach o wysokiej sezonowej transmisji, podało Gavi. WHO zaleciła szersze stosowanie RTS,S w 2021 r., po tym, jak badania pilotażowe wykazały spadek zgonów wśród uprawnionych dzieci o 13%, podała AP.

Badanie opublikowane w maju 2026 r. w The Lancet śledziło program przez 46 miesięcy w 158 obszarach Ghany, Kenii i Malawi. Oszacowano, że na badanych terenach udało się zapobiec około jednemu z ośmiu zgonów małych dzieci, podało AllAfrica.

Obciążenie nie znika

Obciążenie pozostaje wysokie. W 2024 r. na świecie było szacunkowo 282 mln przypadków malarii i 610 000 zgonów, według danych, które Gavi opublikowało razem z ogłoszeniem ceny. Do 95% obu wartości przypadało na Afrykę, a około 74% zgonów dotyczyło dzieci poniżej piątego roku życia.

World Malaria Report 2025 oszacował, że w 2024 r. dzięki szerszemu stosowaniu narzędzi profilaktyki, w tym szczepionek, na świecie zapobiegnięto ponad 170 mln przypadkom i około milionowi zgonów, podało AllAfrica. Ten sam tekst przytoczył dane WHO, według których w Afryce w 2024 r. zmarło około 579 000 osób chorych na malarię.

Cel na 2030 rok

Gavi chce do 2030 r. zaszczepić przeciw malarii 50 mln dzieci więcej. Cel wiąże z przystępnymi cenowo i stabilnymi dostawami.